باغبان باشی

عوامل مؤثر در فعّالیت علف کش ها وعلفهای هرز برنج

1 - آبیاری پس ازاستفاده از موادشیمیایی

علف های هرز پیش از این که سبز شوند، علف کش موجود در آب و خاک را توسط بذرها، ریشه چه و ساقه چه جذب کرده و از بین می روند. به طور مشابه علف های هرز جوان با جذب علف کش از طریق ریشه ها، برگ ها و ساقه ها جذب می شوند. نظر به این که، مواد شیمیایی بایستی در دسترس علف های هرز قرارداشته و آماده جذب توسط علف های هرز باشند تا خواص علف کشی را اعمال نمایند.

آبیاری صحیح در تشکیل لایه های شیمیایی شده خاک در زمان کاملا مطمعن برای جذب توسط علف های هرز لازم است. عمق آب شالیزار بایستی در زمان مصرف علف کش ها در حد معینی حفظ گردد و این عمق آب بایستی در مدت زمان معینی برقرار باشد (7 – 5 روز ). به طور عادی حداقل یک هفته پس از مصرف مواد شیمیایی بایستی عمق آب حفظ شده باشد. از تخلیه آب یا سرریز شدن آن بایستی جلوگیری به عمل آید.

2 – مقدار علف کش مورد نیاز نسبت به ظرفیت تبادل کاتیونی خاک

مقادیرعلف کش اصولا به ظرفیت تبادلی خاک بستگی دارد. در صورتی که مقدار رس و کربن آلی خاک افزایش یابد، به دلیل اتصال شیمیایی ترکیب علف کش با ذرات خاک، مقدار مصرف آن نیز افزایش خواهد یافت. تأثیر ماهیت خاک در شرایط باتلاقی کم تر از دیم است. برعکس مصرف علف کش با کاهش مواد آلی خاک، تقلیل خواهد یافت.

2 – علف های هرز در مرحله آغاز رشد به علف کش ها حساسیت دارند

مصرف علف کش پیش از جوانه زنی کاربرد بیش تری دارد. زیرا در این دوره به مواد شیمیایی حسایت بیش تری وجود دارد. در صورتی که نشاء های علف های هرز در حالت علف های گرامینه و خانواده اوریاسلام دوبرگی باشند، علف کش اثر نخواهد داشت. هنگامی که علف های هرز پس از رویش ازبین می روند، کاهش محصول تحت تأثیر علف های هرز به حداقل می رسد.

4 – درجه حرارت بالا مقدار مصرف علف کش ها را کاهش می دهد

تحت درجه حرارت بالا، اثر علف کش ها به دلیل افزایش جذب توسط گیاه شتاب می گیرد. دراین موقع، مقدار زیادی از علف کش عمل نکرده در خاک باقی می ماند. در شرایط آب و هوایی گرمسیری، که درجه حرارت بالاست و علف های هرز به طور عادی رشد میکنند، مقدار مصرف علف کش ها خیلی کم تر از مناطق سرد می باشد. بنابراین، در آب و هوای سرد، جذب، انتقال و واکنش شیمیایی علف کش ها در گیاه کم تر است و مقدار مصرف مورد نیاز بیش تر می باشد.

برای مثال، در نواحی معتدل ژاپن، درجه تأثیر بنتیوکارپ 2 کیلوگرم برهکتار بوده، ولی در نقاط گرمسیر هندوستان 5/1 کیلوگرم برهکتار برای کنترل علف های هرز مزارع برنج کافی است.

5 – آبیاری عمیق به نشاء های برنج آسیب می رساند

آب عمیق در زمان مصرف علف کش، حتی اگر نشاء برنج سالم باشد، باعث گیاه سوزی خواهد شد و اگر گیاه درآب غوطه ور باشد بدتر است. اگر در زمان مصرف علف کش، عمق آب زیاد باشد، نشاء های بلند و نازک یا جوان و ضعیف به علف کش ها حساسیت خواهند داشت. عمق زیاد آب جلوی رشد برنج را می گیرد و میزان تحمل آن را به علف کش ها کاهش می دهد. این است که چرا آب بایستی در عمق درستی نگهداشته شود و برگ های برنج در بیرون سطح آب قرار داشته باشند و لایه سطحی خاک از آب پوشیده باشد.

نشاء های ضعیف به خسارت علف کش ها حساس هستند: نشاء های خیلی جوان ( مرحله 3 – 2 برگی)، و بلند و باریک یا ضعیف در مقابل علف کش ها خیلی حساسند. جنین نشاء هایی برسطح آب شناور هستند. هنگامی که سطح آب در اثر تخلیه پائین بیاید، برگ های چنین نشاء هایی سقوط کرده و آسیب می بینند.

6 – عمق کم نشاء کاری به گیاه برنج آسیب می رساند

هنگامی که نشاء های برنج بیش از اندازه سطحی و کم عمق ( کم تر از 2 سانتی متر) نشاء کاری شوند، ریشه های برنج در لایه خاک آمیخته با علف کش قرار گرفته و نشاء برنج به طور فعالی مواد شیمیایی را جذب می کند. این عمل تأثیر معکوسی در رشد برنج دارد. بنابراین، عمق نشاء کاری بایستی حدود 5 سانتی متر برای مواردی که علف کش مصرف می شود، در نظر گرفته شود.

7 – علف کش بایستی به طور یکنواخت پاشیده شود

علف کش های گرانول یا دانه ای شکل بایستی در سطح مزرعه به طور یکنواخت پاشیده شوند. کپه ای پاشیدن آن بی نتیجه خواهد بود. همچنین، مقدار پائین تر از توصیه شده، علف های هرز را ریشه کن نخواهد کرد. مصرف روی هم باعث مسمومیت گیاه می شود.

8 – آماده کردن صحیح زمین ضروری است

زمین بایستی به درستی شخم خورده و تسطیح شده باشد. سطح خاک، صاف، مسطح و بدون کلوخه بوده، تا عمق آب به طور یکسان قابل تنظیم شده و حفظ شود. در صورتی که بعضی از قسمت های سطح خاک از سطح آب خارج باشد، به این دلیل که مواد شیمیایی در آن نقاط و وجود نخواهد داشت، تأثیر علف کم خواهد شد.

9 – تخلیه آب

پس از پاشیدن علف کش به منظور جلوگیری از کاهش مواد فعال آن در مزرعه تا مدت 7 – 5 روز نبایستی آب تخلیه یا سرریز شود. تشکیل لایه شیمیایی یکنواخت سطح خاک ممکن است بیش تر شود. از جابه جایی آب به وسیله مرزبندی کرت ها جلوگیری به عمل می آید.

اطلاعاتی درباره مصرف اقتصادی علف کش ها

· در زمان مصرف علف کش، عمق آب 5 – 3 سانتی متر باشد.

· خروج آب در روز بایستی کم تر از 3 سانتی متر باشد.

· برای محاسبه مقدار ماده شیمیایی مورد مصرف بایستی سطح مزرعه به طور دقیق تعیین شود.

· برای پاشیدن یکنواخت مواد شیمیایی بایستی تمام سطح مزرعه از آب پوشیده باشد.

· پس از مصرف علف کش برای اطمینان از تنظیم آب بایستی آبیاری را تحت نظر گرفت.

برچسب نوشته های روی بسته علف کش را برای آشنایی با حفاظت شیمیایی مطالعه کرد.

علف های هرز مزارع برنج

علف های هرز گیاهان ناخواسته و نامطلوبی هستند که در استفاده از منابع آب و خاک برای انسان مزاحمت ایجاد می کنند. تعداد زیادی از این گونه های گیاهی نامطلوب در مزارع برنج رویش دارند که میزان محصول را هم از نظر اقتصادی و هم از نظر بیولوژیکی به طور چشمگیری کاهش می دهند. علف های هرز در مزارع از نظر نیازهای رشدی مانند بهره گیری از نور خورشید، مواد معدنی، آب و فضا با برنج به رقابت می پردازند. علف های هرز با جذب بخش عمده ای از مواد غذایی خاب در نیازهای رشدی گیاه زراعی محدودیت ایجاد می کنند. گیاهان زراعی در رقابت با آن ها به خاطر ازدست دادن ذخایر غذایی خود که به روند رشدی آن ها کمک می کنند، به طور معنی داری خسارت می بینند.

سازگاری فراوان

علف های هرز به علت نقش پذیری فنوتایپی وسیع شان، هم در خاک های فقیر و هم مرغوب از قدرت سازگاری بالایی برخوردارند. سازگان ریشه ای عمیقشان در جذب مقادیر زیادی از مواد غذایی و آب در حجم بزرگی از خاک به آن ها کمک می کنند. اختصاصاتی مانند درجه فتوسنتزی بالا، جذب آب کافی و مواد غذایی لازم باعث می شود تا در رقابت با گیاه زراعی در موقعیت برتری قرار گیرند.

رقابت شدید

مواد غذایی یکی از عوامل محدود کننده اولیه ای در برنج های باتلاقی است. تخمین زده می شود که برای تولید یک تن بیوماس برنج، به جذب حدود 8 کیلوگرم N، 5/1 کیلوگرم P₂O₅ و 10 کیلوگرم K₂O از خاک نیاز است. رشد شدید علف های هرزدر مرحله اولیه رشد گیاه زراعی به دلیل نقصان مواد غذایی خاک، پنجه زنی گیاه برنج را کاهش می دهند. تنش آب در مزارع آبیاری بارانی یک مشکل اساسی است. خصوصیاتی مانند رشد سریع، تحمل وتنش آبی علف های هرز به آن ها کمک می کند تا سازگاری غالب داشته باشند. بعضی از علف های هرز ممکن است با تولید ترکیبات شیمیایی آللوپاتی از راه ریشه یا با تجزیه بافت های گیاه، در رشد برنج تأثیر معکوس داشته باشند. بیش تر علف های هرز پناهگاه و محل های تکثیر حشرات و میکروب ها بوده و تأثیر منفی در میزان محصول دارند.

رقابت شدید برنج های محلی با علف های هرز

گیاهان زراعی و علف های هرز در استفاده از مواد غذایی خاک، آب، نور خورشید و اکسیژن هوا با هم به رقابت می پردازند. رقابت آن ها هنگامی آغاز می شود که گیاه زراعی و علف های هرز در محیط بسته و درمجاورت همدیگر برویند و هنگامی که فراهم کردن هر عامل ضروری رشد مورد نیاز آن پائین بیاید و بتواند چیرگی زیستگاهی گیاه زراعی را متوقف سازد و توانایی باززایشی گیاه برنج را کاهش دهد.

کولتیوارهای برنج های محلی نیتروژن و مواد غذایی دیگر را به مقدار زیاد از خاک جذب می کنند. سازگان ریشه ای آن ها توسعه یافته، در حجم بیش تری از خاک پخش شده و برای دست رسی به مواد غذایی با علف های هرز رقابت می کنند. میزان جذب بالای مواد نیتروژنی در مراحل اولیه رشد یکی از مهم ترین علائم مشخصه کولتیوارهای محلی قابل رقابت با مزاحمت علف های هرز است. ولی، کولتیوارهای جدیدی که دارای برگ های راست عمودی می باشند، به نور دست رسی پیدا می کنند و در جذب کودهای نیتروژنی بیش تری نسبت به کولتیوارهای قدبلند محلی از خود نشان می دهند. سازگاری کولتیوارهای قد کوتاه و افزایش مصرف کود عموما به افزایش رشد علف های هرز منجر می گردد. بنابراین، کاهش چشمگیر میزان محصول کولتیوارهای اصلاح شده حاصل رقابت با علف های هرز است.

خاک محل نگهداری بذور علف های هرز

مزارع برنج ذخیرگاه مناسب و سازگار بذر علف های هرز است. حفاظت حدود 800 میلیون بذر علف هرز در خاک یک هکتار زمین تا عمق 15 سانتی متر تخمین زده شده است. این بذرها جوانه می زنند، رشد می کنند و در طی چندین مرحله رقابت با برنج به دوره زندگی خود را کامل می کنند. در حدود 350 گونه علف هرز مزارع برنج را آلوده کرده اند، و در میان آن ها 18 گونه زیانبار شناخته شده است که شامل تعدادی علف های هرز چمنی، اوریاسلام و برگ پهن هستند.

عرصه های رقابت علف های هرز با برنج

نوع رقابت بین برنج و علف هرز برای رویش ذخایر، اولا به ماهیت علف هرز و تراکم آن بستگی دارد. علف های هرز چمنی برسر آب و مواد غذایی معدنی خاک با هم رقابت می کنند. آن ها دارای سازگان ریشه های موئین فراوانند. دوما رقابت برای دریافت نور دراین حالت اهمیت دارد.به طور مشابه، اوریاسلام در رقابت بر سر جذب مواد غذایی خیلی سر سخت است. ریشه های اوریاسلام در منطقه غذایی سطح خاک غلبه یافته و مانع جریان مواد غذایی به ریشه گیاه زراعی می شود. علاوه براین، بعضی از گونه های اوریاسلام مواد شیمیایی ترشح می کنند که مانع رشد گیاه زراعی است. به علت دارا بودن برگ های نازک رقابت آن برای نور مردود است.

علف های هرز برگ پهن، با ریشه های عمیق، مواد غذایی لایه های زیرین خاک را جذب می کند، ولی ریشه های برنج سطحی بوده و قدرت رقابت پذیری بیش تری نسبت به علف های هرز برگ پهن دارد. علاوه براین، برگ پهن ها به دلیل سطح برگ بزرگ تر و ضخامت پهنک بیش تر، سطح برنج را پوشش داده و بر روی آن سایه بان زده و مانع رسیدن نور کافی به برگ برنج می شوند. در نتیجه، در سنتز ترکیبات غذایی دانه برنج تأثیر معکوسی برجای می گذارند.

استعداد تنکارشناختی شدید علف های هرز

درطبیعت، مسیر فتوسنتزی C₄ سازگان مستعدی برای جذب انیدرید کربنیک هوا و تثبیت آن در برگ است. علف های هرز C₄ عبارتند از: جنس تاج خروس ( Amaranthus spp.)، پنجه مرغی ( Cynodon doctylon)، اوریاسلام ( Cyperus rotundus)، علف خرچنگ یا مرغ ( Digitaria spp.)، سوروف ( Echinochloa spp). علف های هرز C₄ دارای استعداد مصرف آب و نیتروژن زیاد بوده و در شرایط دیم همراه با نور خورشید قدرت رقابت بیش تری دارند. گیاه برنج دارای مسیر C₃ بوده و در رقابت با علف های هرز C₄ دچار محدودیت می گردند.

علف های هرز C₄ در شرایط غوطه ور نیز که فتوسنتز آن ها بر طبق مسیر کلوین انجام می شود، ممکن است غالب گردند. علف های هرز C₃ که معمولا در مزارع برنج باتلاقی یافت می شوند، عبارتند از: اوریاسلام ( Cyperus diformis)، برنج هرز ( Oriza barthii)، Ipomoea aquatcas, Monochoria Vaginalis, Sphenoclea zeylanica, Eichormia crassipes, Fimbristylis milliaceae .

هریک تن دانه برنج با کلش حدود 16 کیلوگرم نیتروژن، 3 کیلوگرم فسفر و 17 کیلوگرم پتاس را از خاک خارج می سازد. اگرچه علف های هرز C₃ 2 تا 3 برابر بیش تر این مواد غذایی را از محیط اطراف ریشه برنج جذب نموده و در رشد گیاه زراعی تأثیر می گذارند.

مرحله رقابت علف های هرز

رقابت علف های هرز بحرانی ترین دوره مراحل رشد اولیه گیاه برنج است. بنابراین، کنترل آن ها در این مرحله برای افزایش میزان محصول برنج اهمیت فراوانی دارد. به طوری که وجین اول برنج در یک سوم دوره رشد برنج، از آن حفاظت به عمل می آورد.

ارزش اجتماعی

یک هکتار مزرعه برنج به حدود 800 – 100 ساعت کار نیاز می باشد، که به تراکم علف هرز و نوع کشت بستگی دارد. کمبود نیروی کار درمناطق روستایی از جاذبه زراعت برنج می کاهد و استقرار صنایع در شهرک ها و شهرها باعث مهاجرت نیروی کار به مناطق شهری جهت دست یابی به مزد بیش تری می شود. نیروی کار جوان در مناطق روستایی به علت تغییرارزش روانشناسی علاقه ای به کار در مزارع گل آلود برنج از خود نشان نمی دهد.

منبع:فردوس عادلی

آللوپاتی گندم و مدیریت علف هرز

حمیده خلج و محمدرضا لبافی

دانشجویان کارشناسی ارشد زراعت، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران

مقدمه

علف های هرز جزء محدود کنندهای اصلی عملکرد محصولات زراعی در اکثر سیستم های کشاورزی و بخصوص سیستم ارگانیک هستند. در سیستم کشاورزی مرسوم، علف های هرز توسط علفکش ها کنترل می شوند اما این فعالیت نگرانی هایی را در مورد سلامت انسان و محیط در پی داشته است. استفاده گسترده از علفکش ها یک مشکل جدید به نام علف های هرز مقاوم به علفکش به وجود آورده است(2).

اثرات آللوپاتی، ناشی از مواد بازدارنده ای است که بصورت مستقیم توسط گیاهان زنده به محیط وارد شده اند یا شامل تمامی ترشحات ریشه، مواد حاصل از آبشویی، تبخیر و بقایای گیاهی تجزیه شده، می باشد. Whittaker و Feeuy مواد سمی گیاهی را آللوکمیکال نامیدند. استفاده از آللوپاتی برای کنترل علف های هرز مطالعات زیادی را در چند دهه گذشته بخود اختصاص داده است(7).

گندم یکی از غذاهای اصلی در جهان است که آزمایشات بین المللی زیادی برای ارزیابی توانایی آللوپاتیک آن در جلوگیری از رشد علف هرز در جهان صورت گرفته است. اولین بررسی ها در اواخر دهه 1960 نشان داد که آللوپاتی بقایای گندم در بین ارقام متفاوت است(6). گیاهچه ها، کاه وکلش و عصاره آبی بقایای گندم باعث بروز اثرات آللوپاتی بروی رشد تعدادی از علف های هرز می شود. آللوپاتی گندم معمولا با کاهش شیوع آفات و بیماریها همراه است.

تحقیقات بر روی آللوپاتی گندم به بررسی اثر آللوپاتی گندم بر دیگر گیاهان زراعی، علف های هرز، آفات و بیماریها، همچنین استخراج و خالص سازی و تشخیص عوامل آللوپاتیک، خودمسمومی گندم، و مدیریت بقایای گندم می پردازد انتخاب واریته های مختلف گندم برای ارزیابی میزان پتانسیل آللوپاتیکشان در توقف علف های هرز و مطالعه بر رفتارهای ژنتیکی برای صفات آللو پاتیک، در دست بررسی است(7).

اثرات مفید آللوپاتی گندم

1. آللوپاتی گیاهچه گندم برای توقف رشد علف هرز:

آللوپاتی گیاهچه گندم بروی علف های هرز مشخصی ارزیابی شده است. ترشحات ریشه گیاهچه های گندم حاوی 5 Benzoxazinones و 7 فنولیک اسید می باشد. بالاترین غلظت ترکیبات آللوکمیکال در هر دو گروه شیمیایی در 8 روز پس از جوانه زنی اتفاق افتاد که این به خوبی با حداکثربازدارندگی رشد چچم توسط ترشحات ریشه گندم در این دوره مشاهده شد. که این مطلب حاکی از آن است که مواد شیمیایی قوی آللوپاتیک بازدارنده، در ترشحات ریشه وجود دارد(6).

Spruell در سال 1984، 284 توده گندم را برای ارزیابی پتانسیل آللوپاتیکشان در ایالات متحده غربال کرد. ترشحات ریشه هر توده با سویه T64، برای بازدارندگی رشد ریشه و ساقه در بروموس و سلمه مقایسه شد. 5 توده ترشحات ریشه ای تولید کردند که به طور معنی داری نسبت به سویه T64 اثرات بازدارندگی روی رشد ریشه های علف هرز داشتند.

Hashem و Adkins در سال 1998 غربال ارقام مختلف گندم را برای تعیین آللوپاتی گیاهچه بر رشد یولاف وحشی و خاکشیر آزمایش کردند و دریافتند که از 17 توده، T. speltoids بازدارنده رشد طولی ریشه یولاف وحشی است و 2 تا از 19 توده بازدارنده رشد طولی ریشه چه در خاکشیر می باشد (7).

در سال 2000 Wu و همکاران، توانایی آللوپاتی 453 توده گندم از 50 کشور را بر رشد چچم یکساله بررسی کردند و تفاوت معنی داری از نظر بازدارندگی رشد ریشه چچم از 9/90 – 7/9 درصد گزارش دادند. توانایی آللوپاتی گیاهچه گندم از کشورهای مختلف،تفاوت معنی داری نشان می دهد که این نشان دهنده دخالت چند ژن برای بیان صفت آللوپاتی است. از 453 توده، 63 توده اثرات آللوپاتیک بسیار قوی داشتند که اثر بازدارندگی آنها بیش از 81 درصد روی رشد ریشه چچم بود، در حالیکه 21 توده اثر آللوپاتیکی ضعیفی داشتند و اثر بازدارندگی آنها کمتر از 45 درصد بروی چچم بود.

میزان آللوپاتی گیاهچه گندم بطور معنی داری با کشور مبدا مرتبط است. توده هایی افغانستان، کانادا، لهستان دارای اثرات آللوپاتیک ضعیفی بودند در حالیکه توده هایی از آلمان، مکزیک و آفریقای جنوبی اثر آللوپاتیکی بسیار قوی داشتند(9).

در آزمایشهای انجام شده توسط ریزوی و همکاران در سال 2000 توده های گندم، یک تفاوت ژنتیکی معنی دار بین 10+ تا 30- درصد نشان دادند. ارقامی مانند قدس، خزر1، 4512PI به ترتیب موجب 9/27، 3/28 و 2/30 درصد کاهش در وزن خشک علف هرز (یولاف) شدند. ارقام bezostaya-1 ، نوید و نوید نژاد آللوپاتی مثبت داشتند و وزن خشک یولاف را به ترتیب 6/6، 9/10 و 4/10 درصد افزایش دادند. افزایش در تراکم بذر گندم بازدارندگی آللوپاتی یولاف را تقویت نمود اما باعث هیچ گونه خودمسمومی نشد. این نتایج نشان می دهد که بعضی از توده های گندم حامل ژن هایی برای صفات آللوپاتی (هم افزایش هم بازدارندگی) هستند که می تواند برای اصلاح ارقام گندم دارای توانایی آللوپاتی به منظور کنترل علف های هرز مورد استفاده قرار گیرد(5).

در آزمایش سه ساله ای که ریزوی و همکاران انجام دادند، بیش از 200 توده گندم مورد ارزیابی قرار گرفت که پس از غربال، 29 توده امیدبخش انتخاب شدند و برای کنترل علف های هرز در شرایط مزرعه و گلخانه مورد بررسی قرار گرفتند که دو رقم، باعث 62 و 75 درصد کاهش رشد علف هرز شدند.بنابراین، ارقامی از گندم وجود دارند که می توانند جمعیت علف هرز را به زیر سطح آستانه بیاورند (4).

در سال 2000 Wu و همکاران، توانایی آللوپاتی 92 توده گندم را از نظر بازدارندگی رشد ریشه چچم یکساله بررسی کردند. توانایی آللوپاتی گندم، به زمان کاشت بذر چچم و تعداد گیاهچه گندم بستگی داشت. بین ارقام گندم در مرحله گیاهچه ای از نظر توانایی آللوپاتی بر رشد طولی ریشه چچم یکساله، تفاوت معنی داری بین 91/90 – 98/23 درصد وجود داشت. تداخل بین گیاه زراعی و علف هرز در اوایل مرحله جوانه زنی، بحرانی است و اگر یک گونه علف هرز را بتوان با استفاده از آللوپاتی گیاهان زراعی در طی دوره استقرار بازداشت، گیاه زراعی بعدا برتری بیشتری نسبت به علف های هرز خواهد یافت(10).

2. آللوپاتی بقایای گندم برای توقف رشد علف هرز:

گندم به صورت موفقیت آمیزی همچون یک گیاه پوششی برای کنترل علف هرز در سیستم های مختلف کشت مورد استفاده قرار می گیرد. گیاهان پوششی مثل گندم، چاودار، سورگوم یا جو تا ارتفاع 40 تا 50 سانتیمتر رشد می کنند و سپس با یک علف کش تماسی خشک می شوند.Putnam و همکارانش در سال 1983 گزارش دادند که باقی گذاشتن بقایای گیاهان زراعی در سطح خاک باعث کنترل بیش از 95 درصد علف های هرز در مدت 30 تا 60 روز پس از خشک شدن گیاهان پوششی می شود. در بین 9 گیاه زراعی پوششی چچم پر گل (Italian ryegrass)، چچم پایدار (perennialryegrass)،علف بره قرمز (Festuca rubra L. spp.) Commutata،علف بره نی مانند (Festuca arundinacea Schreb)، شبدر سفید، چچم، گندم، جو و یولاف، گندم با کنترل شیمیایی ساده، موجب جلوگیری از رشد علف های هرز می شود، و اثرات بازدارندگی بسیار کمی بر روی جوانه های ایجاد شده خیار، سویا، لوبیا، نخود و ذرت دارد(7).

آزمایشات نشان می دهد که عصاره آبی بقایای گندم بروی تعدادی از علف های هرز اثر آللوپاتیک دارد و باعث کاهش جوانه زنی و رشد علف های هرز می شود. در شرایط آزمایشگاهی، عصاره استخراج شده از کاه و کلش گندم اثرات آللوپاتیک را بروی طیف وسیعی از گونه های علف هرز نشان داد.

Steinsiek و همکارانش در سالهای 1980 و 1982 گزارش کردند که گونه های علف هرز پاسخهای متفاوتی به عصاره آبی از خود نشان می دهند، درIpomoea hederacea L. و گاو پنبه بیشترین بازدارندگی و سوروف، Ipomoea lacunose L. و Cassia obtusifolia L. کمترین اثر بازدارندگی دیده شده است. این نتایج نشان می دهد که آللوکمیکال های موجود در کاه و کلش گندم، در خاک تحت اثر شستشو و باعث بروز اثرات انتخابی روی رشد علف های هرز مشخص در مجاورت خود شود(7).

آللوپاتی بقایای گندم در بین واریته ها متفاوت است. در استرالیا، 38 توده گندم برای ارزیابی توانایی آللوپاتی بقایا بروی چچم یکساله توسط عصاره استخراج شده از کلش مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که جوانه زنی و رشد ریشه چچم یکساله بطور معنی داری توسط عصاره آبی استخراج شده از بقایای گندم کاهش می یابد و بین توده های گندم اثر بازدارندگی بطور معنی داری متفاوت است.میزان بازدارندگی رشد ریشه در حدود 19.2درصد تا 98.7 درصد و برای جوانه زنی بذرها از 4.2 درصد تا 73.2 درصد متغییر می باشد. برای آزمایش توده های مختلف گندم برضد گونه های مقاوم چچم یکساله به علف کشهای (گروه A) بازدارنده های استیل COA کربوکسیلاز، (گروه B) بازدارنده های استولاکتات سنتتاز، (گروه C) بازدارنده های فتوسیستم 2 و (گروهD ) بازدارندهای تشکیل توبولین (tubulin)، بکار رفتند. نتایج نشان داد که عصاره آبی گندم بطور معنی داری باعث بازدارندگی جوانه زنی و رشد ریشه این گونه های زیستی مقاوم، می شود، میزان بازدارندگی جوانه زنی از 3.3 درصد تا 100 درصد بود که میزان آن بسته به توده ها متغیر بود. در مقایسه با شاهد میزان تغییر رشد ریشه در اثر مواد آللوپاتیک روی چچم از 12 دزصد تحریک کنندگی تا 100 درصد بازدارندگی متغیر بود. این نتایج نشان میدهد که آللوپاتی گندم می تواند توانایی کنترل گونه های مختلف مقاوم به علف کش ها را داشته باشد (8).

Murray و Thilsted دریافتند که بازدارندگی تاج خروس در کرتهای پوشیده با کاه و کلش گندم بطور تقریبی با نتایج حاصل از کرتهای بدون مالچ با مصرف علف کش مشابه است. Banks و robinsonهمچنین گزارش دادند که مالچ کاه و کلش گندم باعث توقف رشد علف های هرز Amaranthus spinosus L. و Ipomoea purpurea L. می شود، و وجود گندم در زمینهای بدون پوشش بیش از مصرف علف کش ها موثر است. Shilling و همکارانش نشان دادند که مالچ گندم دارای اثرات بازدارنده آللوپاتیک بر برخی علف های هرز پهن برگ می باشد. آللوکمیکال های موجود در بقایای گندم در سیستم های بدون شخم بعنوان مالچ باقیمانده می تواند علف های هرز را در گیاه زراعی بعدی کنترل کند. همچنین استفاده از کاه و کلش گندم برای توقف علف هرز در جنگل زراعی ها هم گسترش یافته است. Jobidon نشان داد که عصاره آبی کاه و کلش گندم از رشد علف هرز معمول جنگل به نام Rubus idaeus L. تا 44 درصد جلو گیری می کند. این اثرات آللو پاتیک مجددا در مزرعه تائید شد (7).

Guenzi و همکاران دریافتند که بقایای گندم بعد از گذشت 8 هفته در شرایط مزرعه دیگر حاوی ترکیبات سمی محلول در آب نیستند. بنابراین مواد سمی می توانند، مخصوصا در خاکهای با زهکش ضعیف توسط باران از بقایای کاه و کلش گندم به درون خاک، آبشویی شوند.

Banks و Robinson همچنین نشان دادند که مالچ کاه و کلش از رشد تاج خروس و Ipomoea purpurea L. جلوگیری می کند و گندم ناخواسته نسبت به علف کشهای استفاده شده در مناطق بدون مالچ باعث بروز اثرات موثرتری می شود.

Guenzi و همکاران نشان دادند که مواد سمی عصاره آبی کاه و کلش 9 واریته گندم در اثر بازدارندگی بروی جوانه زنی و رشد گیاهچه گندم متفاوت بودند (3).

گندم خشک شده با علف کش گلیفوزیت و پاراکوات، زیتوده علف های هرز را 88- 76 درصد کاهش می دهد. مالچ گندم مسئول کاهش جمعیت نیلوفر (Ipomea lacunose) و علف های هرز دیگر در سیستم بدون شخم گندم است. وجود فرولیک اسید و ترکیبات دیگری را مسئول کاهش رشد علف های هرز در سیستم بدون شخم، می دانند.

سمیت بقایای گندم در مراحل معینی از رشد بیشتر است و با گذشت زمان، کاهش می یابد. بطور کلی، هر چه زمان تجزیه بقایای گیاه زراعی طولانی تر باشند، از انباشتگی مواد سمی در خاک کاسته می شود. کاه و کلش گندم، جمعیت علف های هرز پهن برگ را 16.8 درصد کاهش می دهد، اما اثری بر علف های هرز باریک برگ ندارد. البته کاه و کلش گندم، زیتوده هر دو نوع علف هرز را کاهش می دهد. افت زیتوده تا 120 روز پس از بذر افشانی افزایش اما پس از آن، کاهش می یابد. توانائی دگر آسیبی بقایای گندم تحت تاثیر سن، مقدار آب، کربن، نیتروژن و pH خاک تعیین می گردد.

عصاره های آبی بقایای گندم با غلظت 2 و 4 درصد از جوانه زنی بذر، رشد ریشه، نوشاخه و گیاه کامل، می کاهد. اثر بازدارندگی بر علف های هرزی نظیر تاج خروس، آشکارتر از سوروف بود. سمیت بقایای گندم بر سوروف تا 6 هفته پایدار است و پس از آن از بین می رود(1).

اثرات زیان آور آللوپاتی گندم

1. خودمسمومی گندم:

خودمسمومی گندم، رشد کند گیاهچه های استقرار یافته و به دنبال آن کاهش عملکرد دانه ای گندم معمولا هنگامی رخ می دهد که قبلا کاه و کلش گندم در زمین رها شده باشد. Alam در سال 1990 گزارش کرد که جوانه زنی و رشد گندم تحت تیمار عصاره آبی کاه وکلش همان گونه گندم بطور معنی داری کاهش می یابد. تحقیقات نشان می دهد که تنوع خود مسمومی گندم بسته به واریته آنهاست. بطور مثال رقم Gaboاثر بازدارندگی قویتری نسبت به رقم Insignia نشان می دهد. مواد استخراج شده از کاه و کلش رقم Gabo و رقم Insigniaدارای اثرات بازداندگی بر رشد ریشه و گیاهچه گندم به میزان 27 و 4 درصد و همچنین بازدارندگی بر رشد ساقه به میزان 43 و 12 درصد می باشند. مواد آللوپاتیک حاصل از گیاه زنده گندم و کاه کلش گندم می تواند در زمانی که گندم بطور متوالی کشت شود، تجمع پیدا کند.

وارد کردن گندم در یک سیستم کشت، چه بصورت تک کشتی و چه بصورت تناوب با دیگر غلات، در مقایسه با دیگر سیستمهای کشت باعث افزایش اثرات خودمسموی می شود، که این خود دلالت بر تجمع فیتوتوکسین ها دارد(7).

2. آللوپاتی گندم و رشد دیگر گیاهان زراعی:

Hozumi و همکارانش در سال 1974 اظهار داشتند که عصاره آبی بقایای گندم از رشد برنج، جو و چاودار جلوگیری می کند. بقایای گندم همچنین اثر آللوپاتیک بروی رشد سویا دارد.narwal و همکارانش در سال 1997 گزارش دادند که عصاره های آبی کاه و کلش گندم به طور زیان آوری روی جوانه زنی و رشد گیاهچه چندین گیاه علوفه ای همچون ذرت، سورگوم،Pennisetum glaucum L.، Cyamopsis tetragonolobaو Vigra unguiculata اثر می گذارد.

اثرات منفی آللوپاتی بقایای گندم بروی رشد دیگر گیاهان زراعی همراه با رقم گندم تغییر می کند. در آزمایشات گلخانه ای، 20 واریته گندم اثرات آللوپاتیک متفاوتی را بروی رشد رقم Dare سویا نشان دادند البته در این آزمایش ارقام سویا در خاکی حاوی 2 درصد از بقایایای کاه و کلش گندم رشد یافته بودند.

حساسیت ها به آللوپاتی بقایای گندم در گیاهان زراعی متفاوت است. Putnam و همکاران در سال 1983 گزارش دادند رشد بادمجان، ذرت، خیار، کاهو، نخود،Snapbean به بقایای گندم واکنش های متفاوتی می دهند.Dias در سال 1991 دریافت که گندم، یولاف و Trifolium subterraneum در واکنش به تجزیه شدن کاه و کلش گندم متفاوت هستند.

واریته های گیاهان زراعی مختلف همچنین به آللوپاتی بقایای گندم به طور متفاوتی واکنش نشان می دهند. Hicks و همکاران در سال 1989، 11 واریته پنبه را برای ارزیابی توانایی مقاومت به اثرات بازدارندگی کاه و کلش گندم در آزمون زیست سنجی آزمایشگاهی و مطالعات گلخانه ای غربال کردند.واریته مقاوم paymaster404 و واریته حساس Acala A246 برای آزمایشات مزرعه ای انتخاب شدند. جوانه زنی پنبه به طور میانگین 9 درصد برای Paymaster404 و 21 درصد برای Acala A246 کاهش یافت. همچنین در آزمایشات مزرعه ای و گلخانه ای واریته های سویا به طور معنی داری در مقاومت به اثرات آللوپاتیک بقایای گندم متفاوت بودند. واریته های Davis و ‍‍‍Centennial بیشترین مقاومت و Correst کمترین مقاومت را داشت.(7)

مدیریت اثرات زیان آور بقایای گندم

اثرات زیان آور بقایای گندم توسط چند فاکتور زنده و غیر زنده تعیین می شود که شامل ژنوتیپ، کاه و کلش، مقدار و مدت زمان تجزیه شدن، نوع خاک، نحوه کشت و کار، خاک و شرایط اقلیمی می باشد. تحقیقات نشان می دهد که این اثرات مضر بر محصولات کشاورزی را می توان با روشهای مدیریت موثر بر بقایای گندم کاهش داد. تناوب دقیق و صحیح گیاهان زراعی باعث افزایش اثرات مفید آللوپاتی همراه با کاهش میزان تجمع مواد آللوشیمیایی، می شود.

تناوب با گونه های زراعی متحمل یا واریته های متحمل در گونه های زراعی، اثرات آللوپاتیک کاه و کلش گندم را به حداقل می رساند. انتخاب واریته های گندم که خاصیت آللوپاتی ندارند یا واریته هایی که متحمل به آللوپاتی هستند بعنوان گیاه زراعی بعدی یک روش تناوب مناسب است. اگر یک واریته خاص گندم دارای خاصیت آللوپاتیک طبیعی است، می توان یک واریته گندم متحمل به آللوپاتی را در تناوب انتخاب نمود.

اگر انتخاب واریته های متحمل گندم امکانپذیر نبود و مجبور بودیم کاه کلش را در زمین باقی بگذاریم، ابتدا یک واریته گندم، با کمترین مقدار فعالیت آللوپاتیک را کشت می کنیم تا مشکلات فیتوتوکسیک برای گیاه بعدی کاهش یابد.

ارتباط متقابل بین مقدار کاه و کلش با خاصیت آللوپاتیکی به خوبی به اثبات رسیده است. با عواملی مثل کاهش مقدار کاه و کلش باقیمانده، کشت زودتر، و کشت واریته های متحمل به آللوپاتی می توان بر اثرات منفی کاه و کلش گندم غلبه کرد. میزان تجزیه اولیه بقایا می تواند در واکنش گیاه بعدی اثر بگذارد. آللوکمیکال هایی که از بقایا شسته شده، و وارد خاک می شوند می تواند تحت تاثیر جذب سطحی خاک، آبشویی، تغییرات میکروبی یا پروسه های تجزیه قرار گرفته و در نتیجه خاصیت آللوپاتیک طبیعی خود را از دست بدهند. بررسی ها نشان می دهد که بعد از مدتی که بقایا تجزیه شدند، خاصیت آللوپاتیک از بین می رود.

تیمار کردن بذور گیاهان زراعی قبل از کاشت با آللوکمیکال ها می تواند به منظور افزایش مقاومت بذور به آللوپاتی گندم صورت گیرد.Cowsik و Jayachaandra گزارش کردند که می توان با خیساندن 4 ساعته بذور گندم در اسید کافئیک (1ppm)، اسید فرولیک (5ppm) و اسید وانیلیک (1ppm) در آنها ایجاد مقاومت کرد(7).

آللوپاتی گندم، توانایی برای مدیریت علف های هرز، آفات و بیماریها می باشد. هم آللوپاتی بقایای گندم و هم آللوپاتی گیاهچه گندم می تواند برای مدیریت علف های هرز به کار رود. واریته های گندم در توانایی آللوپاتی بر ضد علف های هرز متفاوت هستند، و انتخاب واریته هایی با توانایی آللوپاتی می تواند بعنوان یک استراتژی مفید در مدیریت تلفیقی علف هرز استفاده شود. خودمسمومی گندم بروی سیستم های تولید کشاورزی اثرات منفی دارد مخصوصا زمانیکه کاه وکلش گندم بروی سطح خاک، برای اهداف کشاورزی حفاظت شده ، رها شده است. در آینده آللوپاتی گندم نیازمند بررسی هایی در جهت افزایش توانایی آللوپاتی برای کنتزل علف هرز، آفات و بیماری و به حداقل رساندن اثرات منفی روی گندم و دیگر گیاهان زراعی، است.

Wheat (Triticum aestivum) allelopathy has potential for the management of weeds, pests and diseases. Both wheat residue allelopathy and wheat seedling allelopathy can be exploited for managing weeds. Wheat varieties differ in allelopathic potential against weeds, indicating that selection of allelopathic varieties might be a useful strategy in integrated weed management. The negative impacts of wheat autotoxicity on agricultural production systems have also been identified when wheat straws are retained on the soil surface for conservation farming purposes. Wheat allelopathy requires further study in order to maximize its allelopathic potential for the control of weeds, pests and diseases, and to minimize its detrimental effects on the growth of wheat and other crops.

منابع

میقانی، فریبا.1382.آللوپاتی، از مفهوم تا کاربرد. انتشارات پرتو واقعه.
Bertholdsson N.O., S. Tuvesson.2005. Possibilities to use marker assisted selection to improve alleopathic activity in cereals. COST SUSVAR/ECO-PB Proceeding.(1)
James W. Steinsiek, Lawrence R. Oliver, and Fred C. Collings.1982. Allelopathic potential of wheat (triticum aestivum) straw on selected weed species. Weed sci. Vol.30:495-497.(5)
Rizvi S. J. H., Ketata H., Bazazi D., and Roostaii M., Pala M. WEED SUPPRESSING ABILITY OF BREAD WHEAT GENOTYPES UNDER GREENHOUSE AND FIELD CONDITIONS. Second European Allelopathy Symposium “Allelopathy – from understanding to application”(10)
Rizvi, S. J. H .,Rizvi, V., Tahir, M., Rahimian,M.H., Shimi, P. and Atri, A. 2000. Genetic variation in allelopathic activity of wheat (Triticum aestivum L.) genotypes. Wheat Information Service.Number 91: 25-29(11)
Wu H. 2005. Molecular approaches in improving wheat allelopathy.Proceedings of the 4^th World Congress on Allelopathy, Aggust 2005, Wagga Wagga, Australia.(9)
Wu H., J Pratley, D Lemerle and T. Haig. 2001.Allelopathy in wheat (triticum aestivum) Ann. Appl. Biol. 139:1-9
Wu.H, Haig T., Pratley J., Lemerle D., An M. 2001. Allelopathicals in wheat (Triticum aestivum): Variation of phenolic acids in shoot tissues. Journal of Chemical Ecology 27:125-135.(wu2001)
Wu.H, J.Pratley, D.Lemerle,and T. Haig.2000.Evaluation of seedling allelopathy in 453 wheat (Triticum aestivum) accessions against annual ryegrass (Lolium rigidum) by the equal-compartment-agar method. Agust.J.Agric.Res.,2000,51, 937-44(12)
Wu.H, J.Pratley, D.Lemerle,and T. Haig.2000.Laboratory screening for allelopathic potential of wheat (Triticum aestivum) accessions against annual ryegrass (Lolium rigidum). Agust.J.Agric.Res.,2000,51, 259-66(13)

منبع: وبلاگ مزرعه

مقدمه ای بر علف های هرز

علف هرز از مهمترین موضوعاتی است که بشر همواره با آن دست به گریبان بوده است و همواره خسارت های زیادی را به انسان و محصولات زراعی او وارد می سازد. خسارت های وارد شده توسط این موجودات به صورت نسبتا نامحسوس وارد می گردد، چرا که بذر های خود را به آرامی در هر جا که می خواهند پراکنده می نمایند و به رشد خود ادامه می دهند.

تعاریف زیادی از علف هرز وجود دارد و به طور کلی می توان این جمله را در مورد آنها بیان نمود که: علف های هرز گیاهانی نسبتا مقاوم هستند که نسبت به شرایط مختلف سازگاری می یابند و در محل های نا خواسته می رویند، هم چنین موجب افزایش هزینه های تولید و کاهش کمی و کیفی محصول می گردند. بنا بر این تعریف، گل مریم در میان مزرعه زنبق علف هرز به حساب می آید و بایستی در مورد آن تمهیدات لازم اندیشیده شود.

علف هرز گیاه خاصی نیست که به طور مشخص و ذاتی علف هرز باشد، بلکه به دلیل خصوصیات خاصی که به زیان انسان و خواسته های اوست از طرف انسان این نام گرفته است. در زیر به برخی از این خصوصیات اشاره می گردد:

· دارای رشد سریع در مراحل مختلف زیستی شامل مراحل رویشی و زایشی

· عدم هماهنگی جوانه زنی بذور در زمان مشخص، حتی اگر از یگ پایه مادری باشند.

· قدرت زیاد بذور در روئیدن در شرایط و محیط های مختلف

· توانایی گیاه در تولید بذر در شرایط متفاوت

· تولید بذر در دوره طولانی تا زمانی که شرایط محیطی اجازه می دهد.

· تولید میزان زیاد بذر در مقایسه با گیاهان زراعی

· علف های هرز اغلب خود گشن هستند و در صورت دگر گشن بودن نیز گرده افشانی آنها با باد و یا حشرات غیر اختصاصی انجام می گردد.

· دارای پراکنش وسیع و قابلیت انتشار در نقاط دور دست

· دارای ویژگی های خاص، مانند تولید مواد اللوپاتیک که بر قدرت رقابت آنها می افزاید.

· در صورتی که جز علف های هرز دائمی و همیشگی باشند، اندام های تکثیری آنها سریع و به طور قوی می رویند.

منبع:سایت گیاه پزشکان

علف هرز-اهمیت اقتصادی علفهای هرز

علف هرز گیاهی است خودرو که به طور ناخواسته در مزارع و باغها می روید.برای زراعت اصلی میهمانی نا خوانده است.

بین علف های هرز گیاهان بسیارش هستند که مصرف دارویی و خوراکی دارند.

اهمیت اقتصادی علفهای هرز:

زیان علفهای هرز در اراضی کشاورزی

تلف کردن آب

مصرف مواد غذایی

سایه افکنی

ترشح مواد مسموم کننده در خاک

ایجاد هزینه برای مبارزه

کم شدن ارزش محصولات کشاورزی

کاهش کیفییت و خراب شدن محصولات دامی

زیانهای بهداشتی برای انسان و دام

نامرغوب شدن بذر

مزاحمت در برداشت محصول

میزبانی آفات و بیماری های گیاهی

ایجاد خوابیدگی در غلات

افزایش خطر سرما زدگی در باغات

ایجاد مخفیگاه در باغها

کم شدن ارزش زمین

خسارت علفهای هرز در مناطق و اراضی غیر کشاورزی:

تخریب آسفالت خیابانها وپشت یام اماکن و باند فرودگاه ها

پوشاندن آثار و علائم مسیر لوله های نفت و گاز

زشت کردن مناظر

به وجود آوردن مشکلات در منابع آب

تاج خروس-AMRANTUS ANUS L -تیره COMPOSITE(علف هرز تاج خروس):

مشخصات گیاهشناسی:
گیاهی است تک لپه ء پرپشت ء یک ساله
خاکهای متوسط تا سنگین رسوبی و آهکی خشک تا کمی مرطوب را ترجیح میدهد
دوره رویش آن پاییز تا بهار و زمان گلدهی اواخر بهارتا اوایل تابستان
از طریق بذر تکثیر می‌شود و هر گیاه 400 - 200 بذر تولید می‌کند
برگهای کوتیلدونی (بذری) نازک ء تاپ‌دار و پیچیده ء اغلب در قاعده به رنگ بنفش تیره ء غلاف برگها در تمام طول بازو فاقد مو و در برگهای لابلایی تا حدودی بادکرده
. زبانک قهوه‌ای کم‌رنگ ء دندانه‌ای ء پهن‌برگ خطی با نوک تیز به طول 5 - 4 میلیمتر ء سفید با سه رگه سبز رنگ و تعدادی کرک کوتاه در قاعده و اطراف کمی ناوی شکل
طول لما مساوی پوشه ء لما در قاعده سیخک دار ء سیخک اغلب کوتاه که سه برابر طول سنبلک می باشد

گل:
سنبلکهای تک گل باریک ء پوشه‌ها مساوی به طول 5 - 4 میلیمتر ء سفید با سه رگه سبز رنگ و تعدادی کرک کوتاه در قاعده و اطراف ء کمی ناوی شکل
طول لما مساوی پوشه ئ لما در قاعده سیخک‌دار ء سیخک اغلب کوتاه که سه برابر طول سنبلک می‌باشد

بذر:
دانه بدون پوشش به طول 2/3 میلیمتر ء پهنا 8/0 -5/0 میلیمتر ء شکم‌دار به فرم تخم مرغی نوک تیز ء انتهای کمی دراز ء به رنگ زرد ء دانه با گلوم به طول 6 - 5 میلیمتر ء عرض 2 - 1/5 میلیمتر و قطر 1 -0/8 میلیمتر ء دارای سه دندانه قاعده‌ای و دو نوار ساقه جانبی پوشیده از تار و پوسته
گلوم تا وسط دانه رشد کرده و در نوک از میان گلومها دیده می شود. گلوم‌ها به رنگ زرد و به طول 6/5 - 6 میلیمتر و پهنای 1/8 میلیمتر
ریشک از پوشش‌ها بیرون آمده و طول آن 8 - 6 میلیمتر است

رویشگاه و پراکنش:
در باغات مرکبات . کشت‌زارهای غلات . چغندر . بقولات و منطق بایر
گرگان - گیلان - مازندران - آذربایجان - اصفهان _ فارس _ بوشهر - کرمان - سیستان و بلوچستان - تهران

علف هرز Centaurea solsyitialis:

مشخصات گیاهشناسی:
گیاهی است تک لپه ء پرپشت ء یک ساله
خاکهای متوسط تا سنگین رسوبی و آهکی خشک تا کمی مرطوب را ترجیح میدهد
دوره رویش آن پاییز تا بهار و زمان گلدهی اواخر بهارتا اوایل تابستان
از طریق بذر تکثیر می‌شود و هر گیاه 400 - 200 بذر تولید می‌کند

برگ:
برگهای کوتیلدونی (بذری) نازک ء تاپ‌دار و پیچیده ء اغلب در قاعده به رنگ بنفش تیره ء غلاف برگها در تمام طول بازو فاقد مو و در برگهای لابلایی تا حدودی بادکرده
. زبانک قهوه‌ای کم‌رنگ ء دندانه‌ای ء پهن‌برگ خطی با نوک تیز به طول 5 - 4 میلیمتر ء سفید با سه رگه سبز رنگ و تعدادی کرک کوتاه در قاعده و اطراف کمی ناوی شکل
طول لما مساوی پوشه ء لما در قاعده سیخک دار ء سیخک اغلب کوتاه که سه برابر طول سنبلک می باشد

گل:
سنبلکهای تک گل باریک ء پوشه‌ها مساوی به طول 5 - 4 میلیمتر ء سفید با سه رگه سبز رنگ و تعدادی کرک کوتاه در قاعده و اطراف ء کمی ناوی شکل
طول لما مساوی پوشه ئ لما در قاعده سیخک‌دار ء سیخک اغلب کوتاه که سه برابر طول سنبلک می‌باشد

بذر:
دانه بدون پوشش به طول 2/3 میلیمتر ء پهنا 8/0 -5/0 میلیمتر ء شکم‌دار به فرم تخم مرغی نوک تیز ء انتهای کمی دراز ء به رنگ زرد ء دانه با گلوم به طول 6 - 5 میلیمتر ء عرض 2 - 1/5 میلیمتر و قطر 1 -0/8 میلیمتر ء دارای سه دندانه قاعده‌ای و دو نوار ساقه جانبی پوشیده از تار و پوسته
گلوم تا وسط دانه رشد کرده و در نوک از میان گلومها دیده می شود. گلوم‌ها به رنگ زرد و به طول 6/5 - 6 میلیمتر و پهنای 1/8 میلیمتر
ریشک از پوشش‌ها بیرون آمده و طول آن 8 - 6 میلیمتر است
رویشگاه و پراکنش:
در باغات مرکبات . کشت‌زارهای غلات . چغندر . بقولات و منطق بایر
گرگان - گیلان - مازندران - آذربایجان - اصفهان _ فارس _ بوشهر - کرمان - سیستان و بلوچستان - تهران

پراکنش و اهمیت علفهای هرز از نظر کشاورزی :

نام فارسی یا انگلیسی	نام علمی
تاج خروس خوابیده	Amaranthus blitoides S.wats
Powell amaranth	Amaranthus powellii S.wats
تاج خروس وحشی	Amaranthus retroflexus L.
یولاف وحشی	Avena fatua L.
آمبرزیه common mgweed	Ambrosia artemisiifolia L.
کلزا ـ منداب	Brassica napus L.
pine appleweed	Chamomilla suaveolena (L.) Rauschert
سلمک	Chenopodium albom L
کنگر وحشی	(.scop cirsium arvensis (L
پیچک صحرایی	Convolvulus arvensis L.
اویار سلام	Cyperus escuentus L.
تاتوره	Datora stramonium L.
سوروف	beauv Echinochloa crus_galli L.
آگروپیرون	Elymus repens (L.) Gould
علف هفت‌بند	Fallopia convolvulus(L.) A. Love (= polgonum convlvulus)
بی تی راخ - علف شیر	Gallium aparine L.
آفتابگردان معمولی	Helianthus annuus L.
جاروی زینتی	Kochia scodaria (L) schrad
چچم ریشک‌دار	Lolium multiflorm lam
پنیرک	Mavla neglecta wallr
پنیرک	Mavla parviflora L.
بابونه گاوی	Marticaria chamomilla L
مرکوروج ـ سلمه تره	Mercurialis annual
عروسک پشت پرده	Phsalis spp
گاوپنبه	Abutilon theophrasti medic
آگروپیرون - مرغ	Agropyron repens (L.) Benuv
دم روباهی صحرایی	Alopecurusmyosuroides huds
چچم یکساله	Poa annuab L
علف هفت‌بند	Polygonum aviculare L.
علف هفت‌بند	Polygonum convolvulus L (= fallopia convolvulus)
علف هفت‌بند	Polygonum persicaria L.
علف هفت‌بند	Polygonum lapathifolium L
توق	Viola arvensis murr.
بنفشه کوهی	Urtica urens L.
گزنه	Stellaria media (L) vill.
گندمک	Sorghum halepense (L) pers
قیاق	Sonchus arvensis L.
شیرتیغک	Solanum tuberosum L.
تاجریزی	Sinapis arvensis L.
تاجریزی کرک‌دار	Solanum nigrum L.
خردل وحشی	Stearia viridis (L) Beave
بی تی راخ - علف شیر	Gallium aparine

زنده ماندن بذر علف های هرز گوناگون در کود گاو در زمان های مختلف:

نوع بذر درصد زنده بودن قبل ار قرار گرفتن توی کود 1ماه 2ماه 3ماه 4ماه

ابوتیلون(گاو پنبه) 52/5 2 0 0 0

پیچک 84 4 22 0 0

شبدر شیرین 68 22 4 0

شاهی وحشی 34/5 0 0 0 0

علف هفت بند 0/5 0 0 0 0

توق 60 0 0 0 0

خارخسک 52 0 0 0

خصوصیات علف های هرز:

1- همه جا هستند.

2- آفات غیر قابل پرهیزی می باشند.

3-خسارت آنها به ظاهر چشمگیر نیست.

4- کنترل آنها از سایر آفات مشکل تر است.

5- قدرت زنده ماندن دانه آنها زیاد بوده و در شرایط نا مناسب می توانند زنده بمانند.

6-قدرت ترمیم زیاد دارند.

7-قدرت تطابق در محیط های مختلف را دارند.

8-گلهای آن جلوه کمتری داشته و دامها نیز به آن توجه کمتری دارند.

9-رقبای قوی برای محصولات کشاورزی می باشند.

10- چرخه زندگی آنها شبیه محصولات زراعی است.

11-پراکندگی دانه آنها زیاد می باشد.

منبع :کتاب کنترول علفهای هرز

eeds شناسنامه علفهای هرز

One of the best weapons against weeds is to create a healthy plant. In almost every case, weeds, insects and disease seek plants that are in stress. If a grass is growing in a healthy, balanced soil, if it is mowed correctly and watered properly it will be able to withstand almost anything that comes it's way. If it is deficient in any of these categories, it can be taken over or killed quit easily.

If chemicals are needed, first identify the weed. This section will help you. After you have succeeded this, then you can come to our herbicide page. This will help you decide which chemical will be best suited for your needs.

Weeds are the number one pest problem in lawns, golf courses and athletic fields. A weed is any undesirable or unwanted plant. For instance bermuda is a turfgrass, but if you have a fescue lawn and bermuda begins to creep in, the bermuda now becomes a weed.

Weeds come from animals, people, wind and tubers. Weeds are unwanted because they are nuisances, cause extra mowing and obstruct water flow in drainage ditches. They also harbor insects and diseases that may attack turf and other plants.

Poison ivy causes skin irritation and stinging nettle (bull nettle) causes a skin rash. Cool season weeds reduce the vigor of most turf by competing for moisture, nutrients & light.

Effective chemical weed control requires proper identification of the weed. Effective control also requires accurate timing of applications, proper rate of application and proper uniformity of application. Follow all label recommendations.

Identify the season - Cool season weeds – germinate in fall & die in heat. Warm season weeds– germinate in spring & die in cold.

This list is for helping you identify the specific weed. No chemical recomendations are given.

Weed Information and Identification by common name

Annual Bluegrass

Season: Winter Annual.

Stems: 3 to 6 inches tall and flat.

Leaves: Light green and "v" shaped.

Seeds: Small and creamy.

Annual Fleabane

Season: Summer Annual or biennial.

Stems: 1 to 2 feet tall.

Leaves: Mostly at stem base.

Flowers: Yellow encircle with white to light purple and single at branch ends.

Asiatic Dayflower

Season: Summer Annual.

Stems: Erect.

Leaves: Short and lance shaped.

Flowers: Blue or purplish-blue and boat shaped.

Barnyardgrass

Season: Summer Annual.

Stems: Thick, smooth, 2 to 4 feet tall.

Leaves: Smooth.

Seeds: Green to reddish-purple. Short stiff bristles.

Bermudagrass

Season: Perennial.

Stems: Erect.

Leaves: Flat.

Flowers: Finger like flower clusters.

Seeds: Small off white.

Bigroot Morning-glory

Season: Perennial.

Stems: Purplish.

Leaves: Heart shaped. and smooth.

Flowers: White and funnel shaped.

Bitter Sneezeweed

Season: Summer Annual.

Stems: 4 to 24 inches tall and purplish.

Leaves: Small and thread like.

Flowers: Yellow.

Camphorweed

Season: Summer Annual.

Stems: Woody.

Leaves: Sparse and rough texture.

Flowers: Numerous, small and yellow.

Carolina Falsedandelion

Season:Winter Annual or biennial.

Stems:6 inches to 2 feet tall.

Leaves: Basal or cut.

Flowers: Yellow.

Carolina Geranium

Season: Winter annual or biennial.

Stems: Smooth, erect and reddish.

Leaves: Deeply cut.

Flowers: Pink clusters.

Seeds: Long pointed seed pods.

Carpetweed

Season: Summer annual.

Stems: Green and smooth. It branches along the ground in all directions forming flat mats.

Leaves: Smooth, tongue-shaped in clusters of 5 to 6 at each joint.

Flowers: Small and white.

Seeds: Orange-red.

Citronmelon

Season: Summer Annual.

Stems: Hairy vine.

Leaves: Deeply cut. and variegated.

Flowers: Pale yellow producing a green melon.

Seeds:White to dark flattened.

Common Chickweed

Season: Winter Annual.

Stems: Branched and creeping.

Leaves: Small egg-shaped.

Flowers: Star-shaped and white.

Seeds: Pod. Seed is reddish-brown.

Common Cocklebur

Season: Summer Annual.

Stems: Woody 1 to 6 feet tall.

Leaves: Rough, hairy and dark to yellowish green.

Flowers: Pollen producing.

Seeds: Very hard covered with hooked spines. Toxic.

Common Lambsquarters

Season: Summer Annual.

Stems: Erect and often with red or light green lines. 1 to 6 feet tall.

Leaves: Grayish-green with ragged toothed edges.

Flowers: Small green.

Seeds: Shinny black.

Eastern Brackenfern

Season: Perennial.

Stems: Black.

Leaves: Fern like and poisonous.

Eclipta

Season: Summer Annual.

Stems: Red and up to 3 feet tall.

Leaves: Narrow.

Flowers: Small and inconspicuous.

Seeds: Wedge or tooth shaped.

Field Bindweed

Season: Perennial.

Stems: Thick branches.

Leaves: Heart shaped.

Flowers: White or pink.

Seeds: Brown.

Field Sandbur

Season: Summer Annual.

Stems: Erect.

Leaves: Smooth and wrinkled.

Flowers: Yellow spikes.

Seeds: Yellow.

Florida Beggarweed

Season: Summer Annual.

Stems: Erect and red to purple.

Leaves: Trifoliate.

Flowers: Clusters of pea size blooms.

Seeds: Hairs on pods.

Florida Betony

Season: Perennial.

Stems: 4 angled, 6 to 20 inches tall.

Leaves: Toothed and hairy.

Flowers: White, pink or purple.

Seeds: Small.

Florida Pusley

Season: Summer Annual.

Stems: Weak.

Leaves: 1 to 3 inches and oval.

Flowers: White.

Foxtail

Season: Summer Annual.

Stems: Erect, 1 to 2 feet tall.

Leaves: Flat.

Seeds: Hairy spike.

Japanese Honeysuckle

Season: Perennial.

Stems: Young are green to red and they turn gray and brittle with age.

Leaves: Oval and smooth.

Flowers: White with a touch of purple and they turn yellow.

Seeds: Berries are black.

Jimsonweed

Season: Summer Annual.

Stems: Reddish and thick.

Leaves: Saw-toothed.

Flowers: White.

Seeds: Pods.

Johnsongrass

Season: Perennial.

Stems: 2 to 6 feet tall.

Leaves: Smooth to 20 inches long.

Seeds: Purplish with hair.

Knotweed

Season: Summer annual.

Stems: Bluish green.

Leaves: Alternate.

Flowers: Small pink or white.

Kudzu

Season: Perennial.

Stems: Woody and hairy.

Leaves: Trifoliate and 3 to 6 inches long.

Flowers: Purple and small.

Seeds: Pods are long and covered in hair.

Large Crabgrass

Season: Summer Annual.

Stems: Smooth.

Leaves: Hairy.

Seeds: 3 to 10 finger like spikes.

Little Barley

Season: Winter Annual.

Stems: Smooth.

Leaves: Alternate and rough.

Seeds: Spike seed head.

Redroot Pigweed

Season: Summer annual.

Stems: Erect up to 6 feet tall and have a rough texture.

Leaves: Dull green.

Flowers: Green and grow in dense spikes.

Seed: Black and very tiny.

Red Sorrel

Season: Perennial.

Stems: 1/2 to 2 feet tall.

Leaves: Arrow shaped.

Flowers: Yellow.

Redstem Filaree

Season: Winter Annual or biennial.

Stems: Prostrate.

Leaves: Alternate and fern like.

Flowers: Clusters of pink to purple.

Seeds: Pod is beaked.

Redvine

Season: Perennial.

Stems: Woody.

Leaves: Alternate.

Flowers: Winged.

Seeds: Drop shaped and winged.

Roundleaf Greenbriar

Season: Perennial.

Stems: Vine or woody with some thorns.

Leaves: Alternate and smooth.

Flowers: Blue like berries.

Shepherdspurse

Season: Winter Annual

Stems: Smooth and erect.

Leaves: Basal.

Flowers: Small four-petaled.

Seeds: Heart shaped pods.

Tall Morning-glory

Season: Annual.

Stems: Hairy.

Leaves: Heart shaped.

Flowers: Purple, red, blue or white funnel shaped.

Torpedograss

Season: Perennial.

Stems: Stiff and 1 to 3 feet tall.

Leaves: Long, flat and slender.

Tropic Croton

Season: Summer Annual.

Stems: rough and hairy.

Leaves: Oblong to egg shaped.

Trumpetcreeper

Season: Perennial.

Stems: Smooth 20 to 40 feet long.

Leaves: 6 to 15 inches long.

Flowers: Large orange trumpet shaped.

Seeds: Pod is 4 to 6 inches long.

Vaseygrass

Season: Perennial.

Stems: From large clumps, erect.

Leaves: Coarse and long.

Field dodder

گیاهی است یکساله،از خانواده convolvulaceaeکه با بذر تکثیر می یابد. فاقد کلروفیل بوده،که خود قادر به تامین مواد غذایی مورد نیاز نبوده و به صورت انگل از مواد غذایی سایر گیاهان استفاده میکند.به عبارت دیگر:این گیاه عالی ریشه ندارد و کاملاً به گیاهان میزبان خود وابسته است.

ساقه های آن بدون برگ و به صورت رشته های نازک و نخ مانند به رنگ زرد متمایل به نارنجی است که به دور ساقه و برگ گیاه میزبان می پیچد و با ایجاد مکینه هایی به ان متصل می شود.از محل اتصال سس به گیاه میزبان،رشته های زیادی خارج شده و در جهات مختلفی حرکت میکند و سایر اندامهای میزبان یا بوته های مجاور را آلوده می سازد.این گسترش با پیشروی آلودگی ادامه می یابد و پس از مدتی توده های انبوه سس به صورت لکه های زردرنگ و به اندازه های مختلف در مزارع ظاهر میشود.یک بوته سس با پیشروی خود میتواند لکه ای به قطر 3متردریک مزرعه یونجه به وجود آورد ،در آلودگی شدید80تا100درصد مزرعه را میپوشاند. که در این موقع با جذب مواد غذایی و جلوگیری از رسیدن نور به یونجه شدیداً رشدو نمو گیاه میزبان را مختل و ان را نابود میکند.

رشته های سس گلهای کوچک سفیدرنگی تولید میکنند، بذرهای ریز و گرد این گیاه سطح صاف دارند و رنگشان خاکستری مایل به قهوهای است.بذر سس پس از قرار گرفتن در شرایط مساعد جوانه زده،رشته نخ مانندی به طول10سانتی متر از ان خارج میشود وبه دنبال میزبان میگردد.اگر میزبانی پیدا نشود پس از مدت کوتاهی(تقریبا10تا15روز)ذخیره غذایی دانه تمام شده گیاه از بین خواهد رفت.بذر سس پوسته خارجی سفت و بسیار محکمی دارد که ان را از عوامل نامساعد محیطی حفظ میکند و به بذر امکان میدهدکه10تا20سال در زمین زنده بماند.هر سال تعدادی از بذرها که پوسته خارجی انها نرم و قابل نفوذ شده باشد در مزارع میرویند.بدین ترتیب،رویش بذر در یک زمین الوده سالها ادامه خواعد داشت.هر قدر خاک نرمتر و مواد الی و رطوبت ان بیشتر باشد،میزان بیشتری از بذرهای سس جوانه میزنند و میرویند.رشته،پس از خارج شدن از بذر و امدن به سطح زمین و یافتن میزبان ارتباطش با زمین قطع میشود.

روشهای کنترل:

بهترین راه مبارزه با سس ان است که از آلودگی مزارع و باغها جلوگیری شودو در صورت آلودگی از راههای مختلف با ان مبارزه کرد.برای جلوگیری از آلودگی رعایت نکات زیر ضروری است.

1. از بذرهای عاری از بذر سس استفاده شود برای این کار باید در بوجاری بذر محصولات دقت شود.

2. اگر قرار باشد کود دامی به زمین اضافه شود باید دقت کرد که حتما از کود پوسیده استفاده شود.

3. علفهای هرز زمینهای زیر آیش و اطراف مزارع را که کانونهای تکثیر و انتقال هستند باید به موقع و قبل از اینکه سس به بذر بنشیند، به وسیله شخم سطحی نابود کرد.

4. از پخش شدن رشته های سس به وسیله ادوات کشاورزی باید جلوگیری شود واجازه داده نشود که این رشته ها به قسمتهای سالم مزارع راه یابند.

مبارزه با سس به صورت مکانیکی و شیمیایی انجام میشود.مبارزه مکانیکی شامل چیدن و از بین بردن مناطق آلوده، خارج کردن لکه های سس از مزرعه،و چرای دام در مزرعه است که این راه مخصوصاً در مزارع یونجه انجام میگیرد.چرای دام بدین ترتیب است که در اواخر زمستان و یکی دو مرتبه در بهار و پس از برداشت محصول، مزرعه توسط گوسفند چرانیده میشود.سوزاندن لکه های انگل با شعله افکن، پوشاندن لکه های آلوده با کاه یا کلش به طور متراکم و به ضخامت10تا15سانتی متر،وغرقاب کردن مزارع آلوده به منظور خفه کردن رشته های سس نیز از جمله راههایی هستند که در مبارزه مکانیکی با این انگل استفاده می شوند.

کنترل شیمیایی سس در مزارع یونجه:

1)کلرتال دیمتیل (داکتال) (wp75%) 12- 8 کیلوگرم در هکتار؛ بعد از کاشت قبل از سبز شدن یا اوایل بهار قبل از بیدار شدن یونجه

2)پاراکوات (گراماکسون) (sl20%) 5- 3 لیتر برای ازبین بردن هسته آلودگی

3)گلیفوزیت (رانداپ) (sl 41%) 730- 366 سی سی قبل از گلدهی سس

مشخصات گیاهشناسی :

تیره سس (Cuscutaceae )

گیاهانی انگلی . یک ساله و یا چند ساله. غالبا بالا رونده و پیچان . معمولا بدون کلروفیل. ساقه ها توسط اندام های مکنده به میزبان چسبیده . بدون برگ به نظر میرسد. برگ ها به فلس های کوچک تقلیل یافته (تبدیل شده). گل ها نر ماده . منظم . کم و بیش گوشتی . معمولا دسته ای در گل آذین سر سان (بعضی اوقات چتری یا سنبله مانند). محوری و بدون گرزن مانند . کاسه و جام گل در قاعده لوله ای . مهمولا 5-4 لوبه . سفید . قرمز . گاهی زرد . پرچم ها 4-5 تایی . مساوی تعداد لوب های جام گل . روی گلبرگی متناوب با لوب های جام گل . فلس های گلبرگ نما بر روی لوله جام گل زیر هر پرچم رشد می کنند (دیده می شود) . تخمدان زبرین (فوقانی). دو خانه ای. هر خانه دارای دو تخمدان واژگون . خامه دوتایی یا به هم پیوسته . منفرد انتهایی . میوه کپسول .شکوفای سر پوشی (مجری) یا منظم . 1- 4 دانه ای . جنین فاقد لپه .

از این تیره جنس ()یا سس با حدود 22 گونه در ایران وجود دارد . همگی پارازیت هستند و بر روی گیاهان مختلف زراعی مثل یونجه . ریحان . سماق . اسپرس . داوودی. اسکنبیل . کلاه میر حسن . و خار شتر دیده می شود .

دوستان عزیز توجه فرمائید که موضوع مورد نظرما بیشتر بر روی سس یونجه زار ها و باغ ها خواهد بود .

مشخصات کلی سس:

سس گیاهی است یک ساله و انگلی با نام علمی (Cuscuta )از خانواده ( Cuscutaceae )که بعضی ها از آن به عنوان تنها عضو انگلی خانواده(Convolvulacrae )(پیچک) یاد می کنند .

سس یونجه :

رنگ رشته های این سس نارنجی مایل به زرد است.مهم ترین میزبان آن یونجه است . سس نه تنها طعم یونجه را به عنوان علوفه نامطلوب می سازد بلکه آن را تا حدی نیز سمی می نماید. در صورت کنترل ننمودن آن محصولاز نظر کمی و کیفی کاهش یافته و عمر مزرعه کوتاه می شود . میزبان های دیگر این سس عبارتند از : چغندرقند. بعضی از سبزی های جالیز . شبدر قرمز . نخود سفید.

سسی که معمولا به علف های هرز کنار مزارع و جاده ها . به خصوص خارشتر میزند . از این نوع سس است.

سس درختی :

این سس شاید یکی از قوی ترین علف های هرز موجود در جهان باشد که ضخامت رشته های سبز رنگ و یا قرمز آن به 3 میلی متر می رسد . میزبان های این انگل را انواع درختان و درختچه ها تشکیل می دهندکه مهمترین آنها در ایران عبارتند از : مو . انار. مرکبات . زیتون . انواع درختان میوه . رز و سبزی ها نیز از دیگر میزبان های سس درختی به شمار می آیند .سس درختی در صورت کنترل ننمودن آن می تواند شاخه ها و یا درخت را کاملاخشک نماید.

کنترل سس

1- توصیه های عمومی :

- استفاده ار بذر سس گیری شده هنگام کاشت محصول

- در صورت استفاده ار کود حیوانی باید حتما از نوع پوسیده آن استفاده شود تا اگر به بذر سس آلوده باشد از میان برود .

- علف های هرز واسطه مناسبی برای اتصال سس به محصول می باشند لذا کنترل علف های هرز و باغ یکی از بهترین راه های مبارزه با سس می باشد .

- از تعلیف دام در محل های آلوده به سس بذر نشته خودداری شود زیرا این بذر ها می توانند توسط فضولات دام به مناطق دیگری انتقال یابند .

- سس را قبل از به بذر نشستن به هر طرق ممکن نابود نمایید:مکانیکی.شیمیایی. سوزانیدن و غیره . زیرا همین بذرها خاک را برای سال آینده آلوده می سازند .

- هر قطعه از رشته های سس در طول فصل بهار و تابستان به تنهایی می تواند رشد کرده و آلودگی ایجاد نماید.لذا به هنگام مبارزه مکانیکی کلیه سس های کنده شده باید در جایی به دور از محصول جمع آوری و روی آن نیز خاک ریخته شود . یا بهتر این که سوزانیده شوند تا بذرهای موجود نیز از میان بروند.

- ایجاد تناوب زراعیدر زمین های آلوده به سس با کاشت محصولات مقاوم مانند: گندم . جو . ذرت و یا سویا .

- شخم عمیق بذر های جدبد سس را به عمق خاک می برد و از جوانه زدن آنها جلوگیری به عمل می آورد.زمین های که به این منظور شخم زده می شوندباید تا چندین سال بعد شخم عمیق زده نشوند تا از بالا آمدن بذور دفن شده جلوگیری به عمل آید . البته این عمل باعث می شود تعدادی از بذرهای دفن شده در عمق خاک نیز به سطح آورده شوند برای مبارزه با این بذور تیلر و یا شخم کم عمق در بهار جوانه های سس را نابود می سازد .

- کنترل سس های حواشی مزرعه با روش های توصیه شده (مکانیکی . شیمیایی . سوزانیدن و غیره) برای پیشگیری از انتقال بذر آن از طرق کانال های آبیاری . حیوانات و غیره .

تاخیر در آبیاری محصول تا حد زیادی که به آن آسیبی وارد نشود و در نتیجه خشک نگه داشتن خاک تا عمق 2 سانتی متر مانع از جوانه زدن بذر سس می شود.

2- مبارزه با سس در مزارع و یونجه:

- استفاده از بدر سس گرفته شده هنگام کاشت .

- کاشت یونجه در اواخر تابستان یا در پاییز به جای بهار آلودگی اولیه سس را با رسیدن فصل سرما از میان می برد.

- کاشت با تراکم بالا ایجاد سایه نمی نماید و از جوانه زدن سس جلوگیری به عمل می آورد .

- در مناطقی که یونجه باید در بهار کاشته شود می توان از 15-12کیلو گرم در هکتار علف کش دکتال (کلرتال دیمیتل75درصد پودر)قبل از سبز شدن یونجه و علف های هرز از جمله سس استفاده نمود . در یونجه چند ساله (از سال دوم به بعد)دکتال را می توان در اواخر زمستان اندکی قبل از رویش بهاره یونجه سمپاشی نمود . هنگام مصرف این علف کش زمین باید از رطوبت کافی برای تاثیر بیشتر سم برخوردار باشد . بنابراین در صورت خشک بودن زمین یک نوبت آبیاری مزرعه توصیه می شود .

- در صورتی که پیشگیری های فوق انجام نشد و یا به عللی موثر واقع نشد و مزرعه باز هم به سس آلوده گردید لکه های آلوده به سس را می توان به روش های زیر از میان برد : پاشیدن محلول1% پاراکوت(یا3لیتر در هکتار)در منطقه آلوده به سس . سوزانیدن منطقه آلوده توسط شعله افکن و یا وسایل مشابه . پاکسازی مکانیکی منطقه از سس و بیرون بردن انگل به خارج از مزرعه .

- در صورتی که منطقه وسیعب از مزرعه به سس آلوده باشد می توان توسط علفکش رانداپ(گلیفوزیت41درصد ای سی) به میزان 730-360سی سی در هکتر زمانی که یونجه ارتفاع 25- 20 سانتی متر داشته باشد سمپاشی نمود . این سمپاشی باید یک با پس از ده روز تکرار شود .

در یونجه سال اول سمپاشی باید در زمان 8 برگی یونجه انجام پذیرد .

- در زمان آلوده بودن یونجه به سس برداشت محصول باید قبل از به بذر رفتن سس صورت پذیرد تا از انتشار بذر ممانعت شود.

- از سال دوم به بعد تاخیر در برداشت یونجه با سایه انداختن روی زمین مانع جوانه زنی بذر سس می شود

3- مبارزه با سس درختی در باغ ها :

معمولا باغ هایی به سس آلوده اند که از نظر مدیریت علف های هرز ضعیف هستند . بنابراین بهترین اقدام برای آلوده نشدن باغ ها به سس مبارزه کلی با علف های هرز آن می باشد . زیرا علف های هرز به خصوص بعد از بلند شدن واسطه مناسبی برای رسانیدن سس به سبزینه درختان هستند.

بریدن پا جوش درختان و حتی الامکان شاخه های نزدیک به زمین امکان آلوده گی به سس را به حداقل می رساند .

برای مبارزه با علف های هرز در باغ ها (به خصوص انار)می توان در اوایل رشد سس و غلف های هرز توسط محلول1% پاراکوت (یا 3لیتر در هکتار)سمپاشی نمود . ممکن است عملیات سمپاشی یک یا دو بار دیگر در طول فصل رویش نیاز باشد که باید انجام شود . توجه داشته باشید که علف کش پاراکوت در اثر برخورد با هرگونه سبزینه گیاهی آن را خشک می کند بنابراین هنگام سمپاشی سم نباید به سبزینه درخت اصابت نماید.

در باغ های انگور به خصوص انگور خوابیده توصیه می شود قبل از شروع رشد بهاری سطح باغ توسط 15-12 کیلو گرم دکتال سمپاشی شود و اگر زمین مرطوب نباشد یک نوبت آبیاری پس از سمپاشی انجام شود . استفاده از دکتال در باغ های انار و سایر باغ های آلوده به سس در صورت مقرون به صرفه بودن توصیه می شود .

مبارزه مکانیکی با علف های هرز و استفاده از انواع ابزار و تیلر به تعداد دفعات مورد نیاز نیز در کنترل سس و علف های هرز موثر می باشد .

بعضی از باغداران سس درختان را با دست سس گیری کرده آنهارا در مکانی خارج از باغ می سوزانند . این کار در کاهش و جلوگیری از گسترش آن موثر است ولی درختان را کاملا از سس پاک نمیسازند و به این ترتیب مقداری سس روی درخت باقی می ماند که به بذر می نشیند و باغ را برای سال آینده آلوده می سازد .

یکی دیگر از راه های مبارزه با سس و علف های هرز در باغ ها به خصوص باغ های انار . چرانیدن گوسفند است . به این صورت که در اوایل رشد علف های هرز و سس یک یا دو بار گوسفند را در باغ می اندازند . تجربه نشان داده است که این روش بسیار موفق و موثر است .

منابع :

1- شیمی.پرویز (سس و مبارزه با آن زیتون شماره 133)

2- مداح. محمد باقر .(سس یونجه و مبارزه با آن از انتشارات ترویج شماره 163)

3- مظاهری علی . (بیولوژی سس و طریق مبارزه با آن در مزارع در دومین گنگره گیاهشناسی)

4- Abu _ irmaileh . B.E 1996 . Management of parasitic Weeds (Orobanche and cuscuta spp) in North Africa & East . second international weel cong .

معرفی چند علف کش کاربردی

طبقه‌بندى علف‌کش‌ها

اینکه چگونه علف‌کش‌ها توصیف یا طبقه‌بندى مى‌شوند بسته به سهولت کار است. قسمت عمدهٔ نحوهٔ تقسیم‌بندى بسته به صفات و خصوصیاتى است که مفسر بر آنها تأکید دارد. در حقیقت، معمولاً به‌طور حداقل علف‌کش‌ها به هشت روش تقسیم‌بندى شده‌اند. تمامى این تقسیم‌بندى‌ها و واژه‌ها را بایستى به‌طور دقیق یاد گرفت تا اطلاعات مربوط به علف‌کش‌ها مفهوم شده و به‌طور صحیحى مورد استفاده قرار گیرد. علف‌کش‌ها به‌شرح زیر تقسیم‌بندى شده‌اند:

عکس‌العمل‌هاى متفاوت بین گونه‌هاى گیاهى

یک علف‌کش انتخابی، یک مادهٔ شیمیائى است که درجهٔ سمیت آن براى بعضى گیاهان بیشتر از تعدادى دیگر است. علف‌کش‌هاى عمومى یا غیرانتخابى نسبت به کلیهٔ گونه‌ها سمى هستند.

پوشش گیاه یا خاک

علف‌کش‌هاى شاخ و برگ را مستقیماً بر روى شاخ و برگ گیاهان مى‌پاشند. علف‌کش‌هاى مورد استفاده در خاک را نیز به خاک مى‌پاشند.

طول مدت ثبات در خاک

به هنگام استفاده از مقادیر توصیه شده، علف‌کش‌هاى مقاوم (Persistent) باعث آسیب‌رسانى به گیاهان کشت شدهٔ حساس در تناوب معمولى پس از برداشت مزرعه تیمار شده مى‌شوند. علف‌کش‌هاى داراى پس‌مانده پایدار (Long residual - Soil sterliants عقیم‌کننده‌هاى خاک) علف‌کش‌هاى ماندگارى هستند که به مدت یک یا چند فصل علف‌هاى هرز را کنترل مى‌کنند. بیشتر اوقات از آنها براى کنترل کلیهٔ گیاهان استفاده مى‌کنند. بر طبق کتاب جیب علف‌کش‌هاى منتشر شده توسط WSSA علف‌کش‌هاى داراى پس‌مانده آنهائى هستند که براى مدت نسبتاً کوتاهى (کمتر از یک فصل) به گیاهچه‌هاى جوانه زده صدمه مى‌رسانند یا آنها را از بین مى‌برند.

پوشش منطقهٔ موردنظر

در تیمارهاى سرتاسرى (Broodcast treatments) سطح کل منطقهٔ تحت پوشش قرار مى‌گیرد. در تیمارهاى نوارى (Band treatments)، علف‌کش را به‌صورت پیوسته بر روى بخشى از منطقه مثلاً روى ردیف‌ها یا بین ردیف‌هاى گیاهان مى‌پاشند. در تیمارهاى موضعى یا لکه‌اى (Spot treatments) علف‌کش‌زا (اغلب) به‌وسیلهٔ یک سمپاشى کوچک دستى بر روى مناطقى که علف‌هاى هرز به‌طور پراکنده مجتمع شده‌اند، مى‌پاشند. به این ترتیب بخش نسبتاً کوچکى از کل منطقهٔ تیمار مى‌شود.

استفاده از علف‌کش‌ها در ارتباط با رشد و نمو گیاهان زراعى و علف‌هاى هرز - علف‌کش‌هائى را که قبل از انجام شخم استفاده مى‌کنند، علف‌کش‌هاى قبل از شخم (Preplow) مى‌نامند. علف‌کش‌هاى پیش از کاشت (Preplant) علف‌کش‌هائى هستند که قبل از کاشت بذر یا نشاء در سطح خاک استفاده مى‌شوند. علف‌کش‌هاى قبل از سبز شدن، آنهائى هستند که قبل از جوانه‌زنى گیاه زراعى یا یک علف هرز به‌خصوص و نه الزاماً هر دو، به‌کار مى‌روند. زمانى‌که مقصود گیاه زراعى است قبل از سبز شدن عموماً به مفهوم مرحلهٔ پس از کاشت و قبل از سبز شدن گیاه زراعى اشاره دارد. در گیاهان زراعى چندساله (مثل چمن‌ها یا باغ‌ها) قبل از سبز شدن به مفهوم پیش از سبز شدن علف هرز است. علف‌کش‌هاى زمان شکاف (Cracking herbicides) آنهائى هستند که در زمان شروع شکاف خوردن سطح خاک بالاى گیاهچه در حال خروج استفاده مى‌شوند. این تیمارها را همچنین تیمارهاى خروج (At emergence) نیز مى‌نامند

علف‌کش‌هاى پس از سبز شدن آنهائى هستند که پس از سبز شدن گیاه زراعى یا علف هرزى مخصوص استفاده مى‌شوند. این علف‌کش‌ها را بر روى گیاهان استفاده مى‌کنند مگر اینکه طریقى دیگر تأکید شده باشد. تیمارهاى پس از سبز شدن را به کاربردهاى زود، دیر و هدایت‌شونده تقسیم مى‌کنند. علف‌کش‌پاشى زود پس از سبز شدن ولى در طى مرحلهٔ اول رشد انجام مى‌شود. علف‌کش‌پاشى دیر تیمارى است که پس از اینکه گیاه زراعى یا علف هرز به خوبى مستقر شد صورت مى‌پذیرد. سمپاشى هدایت‌شوند (Directed postemergence) قرار دادن علف‌کش درمحل به‌خصوصى است به این‌صورت که علف هرز را به‌طور کامل تحت پوشش قرار دهد و این پوشش در مورد گیاه زراعى به حداقل برسد. کابردهاى ذخیره (Layby application) هم‌زمان یا بعد از آخرین عمل وجین مکانیکى انجام مى‌شود.

روش‌هاى به‌کارگیرى علف‌کش در خاک

علف‌کش‌هاى مورد استفاده در خاک را ممکن است در سطح خاک، مخلوط در خاک، به‌صورت لایه‌اى در زیر خاک، و یا به‌صورت تزریق در خاک به‌کار برند. در حالت لایه‌گذارى یا تزریق علف‌کش را به‌وسیلهٔ تیغه یا یک دندانه تزریق زیر سطح خاک قرار دهند.

خصوصیات مرتبط با گیاه

مسیر حرکت علف‌کش در گیاهان و مکانیسمى که توسط آن علف‌کش‌ها گیاهان را از بین مى‌برند، معیارهائى دیگر براى تقسیم‌بندى هستند. اشاره به مسیرهاى حرکت علف‌کش به این مفهوم است که علف‌کش‌ها یا به‌صورت سیمپلاست (انتقال از طریق آوندهاى آبکش) و یا به‌صورت آپوپلاست (انتقال از طریق آوندهاى چوب) یا تماسى (Contact - غیرقابل انتقال) هستند

فرمولاسیون علف‌کش

واژهٔ فرمولاسیون در ارتباط با کنترل شیمیائى علف‌هاى هرز، دو مفهوم مرتبط باهم دارد:

یک فرمولاسیون، ساختار یک علف‌کش است که به‌وسیلهٔ سازنده براى استفادهٔ عملى تهیه مى‌شود. فرمولاسیون نشان‌دهندهٔ تمامى اجزاء ترکیبى محتوى ظرف است: مادهٔ فعال (مسموم‌کنندهٔ واقعی) به اضافهٔ مواد خنثى (هر چیز دیگر) همچون مواد حل‌شدنی، مواد رقیق‌کننده (Diluents) و مواد افزوده شدهٔ دیگر.

فرمولاسیون، همچنین شامل مراحلى است که به‌وسیلهٔ سازنده در جهت تهیهٔ علف‌کش براى استفادهٔ عملى انجام مى‌شود. در طى این مراحل، سازنده براى استفاده‌کننده علف‌کشى تهیه مى‌کند که به راحتى قابل حمل باشد و اگر به‌طرز صحیحى استفاده شود، بتواند به‌صورت یکنواخت و دقیقى بدون هیچ‌گونه ضررى براى استفاده‌کننده مصرف شود.

اکثر علف‌کش‌ها طورى فرموله شده‌اند که بتوان آنها را با یک حمل‌کنندهٔ مناسب و راحت به‌کار برد. علف‌کش‌هاى رایج که با قابلیت اسپرى (Spray) تهیه شده‌اند به‌گونه‌اى فرموله شده‌اند که مى‌توان آنها را با آب، با کودهاى مایع و یا با روغن‌هائى با غلظت گازوئیل به‌کار برد. بعضى علف‌کش‌ها به‌نحوى فرموله شده‌اند که سموم به‌صورت گرانوله‌هاى خشک یا ذرات پوشش‌دار (Pelleted) از مخازن خارج مى‌شوند. علف‌کش‌ها را معمولاً به‌صورت گرد (Dust) استفاده نمى‌کنند زیرا علاوه بر مشکل حمل و نقل، احتمال فرار (Drift) آنها به طرف گیاهان حساس غیر هدف نیز وجود دارد.

فرمولاسیون‌هاى قابل اسپرى

فرمولاسیون‌هاى قابل اسپرى شامل مایعات محلول در آب (Water Soluble)، پودرهاى محلول در آب (Water Soluble Powder) مواد امولسیونه در آب (Water emulsifiable concentrates)، پودرهاى وتابل (Wettable powders)، مایعات قابل پخش در آب (Water dispersable liquids) و گرانوله‌هاى قابل پخش در آب (Water dispersable granules) مى‌باشند.

مایعات محلول در آب

مایعات محلول در آب (S یا SL) کاملاً با حداقل به‌هم‌زنى در آب مخلوط مى‌شوند و زمانى‌که حل‌ شدند، نیازى به هم‌زدن بیشتر ندارند. این فرمولاسیون‌ها، محلول‌هاى اسپرى براى جذب بهتر در گیاهان نیاز به نوعى مویان دارند. بعضى از این سموم خود داراى مویان هستند، ولى در برخى بایستى مویان را به مخزن سمپاش اضافه نمود. اکثر این فرمولاسیون‌ها در هر ۸/۳ لیتر (یک گالن) خود داراى حدود ۹/۰ تا ۸/۱ کیلوگرم مادهٔ فعال هستند.

پودرهاى محلول در آب (Water soluble powders)

پودرهاى محلول در آب (SP) به‌صورت خشک بوده و ذرات جامد ریزى هستند که کاملاً در آب حل مى‌شوند. اینها اکثراً نمک‌هاى قابل حل ترکیبات مختلف هستند. براى حل کردن این علف‌کش‌ها در آب بایستى به میزان زیادى آنها را به‌هم زد، اما پس از حل شدن تا ابد به همین صورت باقى مى‌مانند. این سموم در مخزن سمپاش به‌صورت زلال و صاف هستند و براى جذب بهتر نیاز به مویان دارند. معمولاً فرمولاسیون آنها حاوى ۴۰ تا ۹۰ درصد مادهٔ فعال است.

مواد امولسیونه در آب

این مواد (E یا EC) مایعاتى غیر قطبى (Non-Polar، روغنی) هستند که قابلیت امولسیونه دارند. این مایعات در آب پخش شده و به‌صورت امولسیون (Emulsion) درمى‌آیند (قطرات روغن که به‌وسیلهٔ آب محاصره مى‌شوند)، این سموم در مخزن شیرى‌رنگ بوده و به‌هم زدن براى جلوگیرى از جدا شدن اجزاء آنها اهمیت خاصى دارد. جریان یافتن آب در لولهٔ خروجى سمپاش براى جلوگیرى از این امر کافى است. این فرمولاسیون‌ها به‌ندرت به مویان‌ها براى استفاده بر روى شاخ و برگ نیاز دارند. اکثر فرمولاسیون‌هاى EC در هر ۸/۳ لیتر خوددارى ۹۰۰ تا ۲۷۰ و بعضى ۳۱۰ تا ۳۶۰ گرم مادهٔ فعال دارند. این نوع فرمولاسیون‌ها در روغن محلول هستند.

پودرهاى وتابل

پودرهاى وتابل (W تا WP) ذرات جامد ریزى هستند که حاوى نوعى حمل‌کنندهٔ خشک، علف‌کش و عوامل متفرق‌کنده هستند. اکثر این مواد مى‌توانند در آب پخش شوند، اما توصیهٔ معمول این است که آنها را قبل از ریختن به داخل مخزن با کمى آب مخلوط کرده و سپس آن را به مخزن سمپاش بریزند. در مخزن سمپاش آنها را بایستى به میزان زیاد و به‌طور مداوم به‌هم زد؛ به محض اینکه عمل هم زدن متوقف شود، لایه‌اى جامد در ته مخزن تشکیل مى‌شود که براى جلوگیرى از آن علاوه بر خط برگشت، احتیاج به یک به‌هم‌زن مکانیکى یا هیدرولیکى نیز مى‌باشد. مخلوط سم معمولاً به رنگ شیرى کدر است. این فرمولاسیون‌ها داراى ۵۰ تا ۸۰ درصد مادهٔ مؤثره هستند. بیشتر پودرهاى وتابل در خاک مورد استفاده قرار مى‌گیرند؛ با این وجود، آنها را گاهى بر روى شاخ و برگ نیز مى‌پاشند. هنگامى‌که آنها را به شاخ و برگ مى‌زنند، اضافه کردن مویان به سم ضرورى است.

مایعات با قابلیت پخش در آب

این مواد که به مایع یا مواد قابل جارى شدن (F - Flowables یا L و WDL) نیز معروف مى‌باشند، ذرات جامد کوچکى هستند که در یک سیستم مایع سوسپانسیونه (Suspension) شده‌اند. این ذرات از ذرات پودرهاى وتابل ریزتر هستند چون این مواد قبلاً سوسپانسیونه شده‌اند احتیاجى به حل کردن آنها با آب قبل از ریختن به داخل مخزن نیست زیرا به راحتى در آب پخش و سوسپانسیونه مى‌شوند. از آنجائى‌که ذرات این مواد از ذرات پودرهاى وتابل ریزتر هستند، میزان لازم به‌هم زدن آنها حد واسطى است از مقدار لازم براى پودرهاى وتابل و مواد امولسیون‌شونده. در صورتى‌که مخلوط سم بدون بهم‌زدن براى استفاده در زمان‌هاى بعد نگه داشته شود، هم به‌صورت خمیرى در مخزن ته‌نشین مى‌شود. این فرمولاسیون‌ها نیز در مخزن سم به رنگى شیرى کدر ظاهر مى‌شود. هر ۸/۳ لیتر این نوع سموم حاوى ۱۸۰۰ گرم مادهٔ مؤثره است.

گرانوله‌هاى قابل پخش در آب

گرانوله‌هاى قابل پخش در آب، مواد خشک روانپذیر (Flowables) یا گرانوله‌هاى محلول در آب (WDG، DF - Water soluble granules) نیز نامیده مى‌شوند. آنها فرمولاسیون‌هاى خشک گرانوله مى‌باشند. گرانوله‌ها ذرات بسیار ریز جامدى هستند که با عوامل سوسپانسیون‌کننده و پخش‌کننده مخلوط شده‌اند. این مواد را مى‌توان بدون حل کردن قبلى در آب مخزن سمپاشى اضافه نمود. برخلاف مایعات با قابلیت پخش در آب، گرانول‌ها به سهولت و سرعت در آب پخش مى‌شوند و به راحتى از قوطى خارج مى‌شوند. لذا کار کردن با آنها راحت‌تر از پودرهاى وتابل و مایعات با قابلیت پخش مى‌باشد. خصوصیات دیگر آنها شبیه مایعات با قابلیت پخش در آب است.

فرمولاسیون‌هاى خشک براى استفادهٔ مستقیم

براى استفادهٔ مستقیم سموم به‌صورت خشک، فرمولاسیون آنها به‌صورت گرانوله و گاهى به‌صورت حبه هستند. از آنجا که این فرمولاسیون‌ها را مى‌توان بدون رقیق کردن در آب مستقیماً از بستهٔ حاوى سم در مزرعه پاشید، معمولاً درصد مادهٔ مؤثر آنها پائین است.

گرانوله‌ها

گرانوله‌ها (G) فرمولاسیون خشک علف‌کش‌ها هستند که داراى ذراتى مجزاء به اندازهٔ ۱۰ میلى‌متر مکعب مى‌باشند. مواد متفاوتى همچون مینرال‌هاى رس، پلیمرهاى نشاسته، کودهاى شیمیائى و بقایاى گیاهى به‌عنوان ترکیبات گرانول استفاده مى‌شوند. اساساً غلظت این‌گونه علف‌کش‌ها ۲ تا ۲۰ درصد است.

به‌طور کلى علف‌کش‌هاى گرانوله در مقایسه با فرمولاسیون‌هاى قابل اسپری، احتیاج بیشترى به باران براى نفوذ در خاک دارند. از طرف دیگر، علف‌کش‌هاى گرانوله زیان فراریت علف‌کش‌هاى دیگر را ندارند. اخیراً تلاش‌هائى به‌منظور کند کردن سرعت آزاد شدن علف‌کش‌ها در خاک با استفاده از ترکیبات گرانوله به‌عنوان حمل‌کننده انجام شده است، البته تولیدکنندگان علف‌کش هنوز به این تکنولوژى علف‌کش‌ها تمایل چندانى نشان نمى‌دهند.

حبه‌ها

این حبه‌ها (P) فرمولاسیون‌هاى خشک علف‌کش‌ها با ذرات مجزاء در مخلوط هستند که معمولاً اندازهٔ آنها بزرگتر از ۱۰ میلى‌متر مکعب است. از حبه‌ها اغلب براى کنترل موضعى علف‌هاى هرز در مزرعه استفاده مى‌شود. غلظت این علف‌کش‌ها بین ۵ تا ۲۰ درصد است

آترازین Atrazine

آترازین Atrazine

یکی از پر مصرفترین علفکشهای رایج دنیا است جهت کنترل بسیاری از کشیده برگها وپهن برگها (سلمه، خرفه، تاج خروس، پیچک صحرایی، سوروف، قیاق، گاو چاق کن و...) استفاده می شود. آترازین علفکشی است از گروه تری آزین که به سرعت توسط ریشه جذب و از طریق آپوپلاست انتقال می یابد. آترازین همچنین از طریق برگ نیز جذب می شود ولی انتقال آن صفر می باشد. آترازین درایران با نام تجاری گزاپریم (Gesaprim) و با فرمولاسیون WP80% به بازار عرضه می گردد.

کاربرد

آترازین
موارد مصرف:

1) آترازین+ آلاکلر جهت مبارزه باعلفهای هرز مزارع ذرت

2) آترازین+ آمترین جهت مبارزه باعلفهای هرز مزارع نیشکر

3) آترازین+ بروماسیل جهت مبارزه باعلفهای مناطق غیرمزروعی

مقدار مصرف درهکتار:

1) یک تا 1.5 کیلوگرم آترازین+ 5لیتر آلاکلر قبل از کاشت ذرت مخلوط با خاک ویا بلافاصله بعد از کاشت و قبل از رویش ذرت

2) پنج کیلوگرم آترازین به تنهائی یا مخلوط با 4 کیلوگرم آمترین هنگام کشت بعد از ظهور علفها در کشت نیشکر

3) 30کیلوگرم آترازین+15کیلوگرم بروماسیل پس از رشد علفها در مناطق غیرمزروعی

آلاکُلرAlachlor

آلاکُلرAlachlor

آلاکلر علفکشی است برای کنترل کشیده برگهای یکساله وتعدادی از پهن برگهای یکساله و اویارسلام. آلاکلر از گروه 2کلرواستاینیلید(آمید) که به صورت انتخابی، سیستمیک وباز دارنده رشد مریستم عمل می کند. کشیده برگها عمدتاً از راه اندام هوائی وپهن برگها از طریق ریشه این علفکش را جذب می کنند. انتقال عمدتاً آپوپلاستیک است اما به صورت معمول در سیتوپلاسم نیز صورت می پذیرد. آلاکلر با نام تجاری لاسو(Lasso) وبا فرمولاسیون EC48% به بازار عرضه می شود.

کاربرد آلاکلر
موارد مصرف:

همراه آترازین جهت مبارزه با علفهای هرز ذرت

مقدار مصرف:

5لیتر آلاکلر+ 1تا1.5کیلوگرم آترازین قبل از کاشت بصورت مخلوط با خاک و یا بلافاصله بعد از کاشت قبل از رویش علف هرز

آمترین

آمترین Ametryn

علفکشی است دو منظوره که جهت کنترل بسیاری از کشیده برگها وپهن برگها (سلمه، خرفه، تاج خروس، پیچک صحرایی، سوروف، قیاق، گاو چاق کن،پنیرک و...) به خصوص در مزارع نیشکراستفاده می شود. آمترین علفکشی است از گروه تری آزین که به سرعت توسط ریشه جذب و از طریق آپوپلاست انتقال می یابد؛ وبه صورت انتخابی، سیستمیک و بازدارنده عمل فتوسنتزموثر است. آمترین با نام تجاری گزاپاکس(Gesapax) وبا فرمولاسیون WP50% به بازار عرضه می شود.

کاربرد آمترین
موارد توصیه:

جهت کنترل علفهای مزارع نیشکر

مقدار مصرف:

5کیلوگرم آترازین+ 4کیلوگرم آمترین هنگام کشت بعد از ظهور علفها قبل از رویش یا بعد از رویش

اتال فلورالین

اتال فلورالین Ethalfluralin

علفکشی است دومنظوره، انتخابی، بازدارنده رشد مریستم انتهائی که در خاک کاربرد دارد. اتال فلورالین علفکشی از گروه دی نیتروآنیلین که حتی یک سال بعد از استفاده به گیاه بعدی (در صورت حساسیت) خسارت وارد می کند. برای جلوگیری از خسارت قبل از کشت گیاه بعدی از شخم عمیق استفاده میشود. اتال فلورالین برای کنترل تاجریزی، انواع تاج خروس، سلمه، انواع ارزن وحشی، سوروف، پنیرک، گاوپنبه و قیاق موثر است. اتال فلورالین با نام تجاری سونالان(Sonalan) و فرمولاسیون EC33.3% به بازار عرضه می شود.

کاربرد
موارد توصیه:

جهت کنترل علفهای هرز پنبه، آفتابگردان و سویا (قبل از کاشت)

مقدار مصرف:

1) برای علفهای هرز پنبه وآفتابگردان2 تا 3 لیتردر هکتار(عمق 8تا10 سانتیمتر)

2) برای علفهای هرز سویا 2تا3 لیتر اتال فلورالین + 600گرم متری بوزین در هکتار قبل از کاشت مخلوط با خاک

استوکلر

استوکلر Acetochlor

علفکشی است انتخابی، بازدارنده سنتز پروتئین و مانع تقسیم سلولی. علفهای پهن برگ مزارع ذرت بخصوص تاج ریزی رابه خوبی کنترل می کند. استوکلر از گروه استامید می باشد. این سم با نامهای تجاری اسنیت(Acenit) به فرم EC50% و سورپاس(Surpass) با فرمولاسیونEC76% به بازار عرضه می شود. سورپاس دارای 5.7% ایمن کننده(Safener) به نام دای کلرامید است.

کاربرد
موارد مصرف:

کنترل علفهای هرز مزارع ذرت

مقدار مصرف:

1) اسنیت 4تا5 لیتر در هکتار

2) سورپاس 3.5-2.75 لیتر در هکتار بسته به نوع خاک

اگزادیــازون

اگزادیــازون Oxadiazon

علفکشی است تماسی، انتخابی که در مزارع برنج علیه سوروف، تیرکمان آبی، انواع سیرپوس(پیزور)، انواع اویارسلام و قاش واش استفاده می شود. این علف کش از گروه اگزا دی آزول می باشد. اگزادیازون با نام تجاری رونستار(Ronstar) وبه فرمولاسیونهای G2% و SL12% و EC25% به بازار عرضه می شود.

کاربرد
موارد مصرف:

علیه علفهای هرز مزارع برنج

مقدار مصرف:

4- 3.5 لیتر در هکتارSL12% تا قبل از دو برگی شدن سوروف

ای پی تی سی(eptc)

ای پی تی سی(EPTC)

علفکشی از گروه تیوکاربامات که به صورت انتخابی، سیستمیک عمل کرده وعلیه علفهای هرز کشیده برگ وپهن برگ یک ساله و اویارسلام استفاده می شود. مصرف تنهایی آن در ذرت باعث ازبین رفتن گیاه محصول می شود بنابراین به آن safner اضافه می کنند. جذب آن توسط بذرها، ریشه ها و اندامهای هوایی در حال رویش صورت می گیرد. EPTC با نام تجاری ارادیکان (Eradican) و به فرم EC82% به بازار عرضه می شود.

کاربرد
موارد مصرف:

کنترل علفهای هرز یونجه، شبدر، اسپرس و ذرت

مقدار مصرف:

1) 6-3 لیتر در هکتار در مزارع یونجه، شبدر، اسپرس

2) 6-4 لیتر در هکتار قبل از کشت مخلوط با خاک جهت علفهای هرز ذرت

ایمازامتابنزمتیل(Imazamethabenz methyl)

ایمازامتابنزمتیل(Imazamethabenz methyl)

علفکشی دو منظوره از گروه ایمیدازول، انتخابی، سیستمیک و بازدارنده رشد مریستم انتهایی است. این علفکش به صورت پس رویشی، بیشتر برای کنترل کنگر وحشی استفاده می شود. ایمازامتابنزمتیل با نام تجاری آسِرت(Assert) و با فرمولاسیون SC25% به بازار عرضه می شود.

کاربرد
موارد مصرف:

کنترل علفهای پهن برگ وکشیده برگ گندم

مقدار مصرف:

2.5 – 2 لیتر پس رویشی، در مراحل اولیه رشد

بروموکسینیل(Bromoxynil)

بروموکسینیل(Bromoxynil)

علف کشی از گروه نیتریل(Nitril) که به صورت تماسی(کمی سیستمیک)، انتخابی، پس رویشی برای کنترل علفهای هرز پهن برگ یک ساله استفاده می شود. جذب توسط برگها به آسانی صورت می گیرد اما انتقال محدود است. برموکسینیل با نامهای تجاری پاردنر(Pardner) و برومینال(Brominal) وبا فرمولاسیون SL22.5% به مصرف می رسد.

کاربرد
موارد مصرف:

علیه علفهای پهن برگ گندم

مقدار مصرف:

2.5 لیتر در هکتار در مرحله 4-2 برگی به صورت پس رویشی

بنسولفورون متیل(Bensulfuron methyl)

بنسولفورون متیل(Bensulfuron methyl)

علفکشی از گروه سولفونیل اوره است. که انتخابی،سیستمیک است و مانع از تقسیم سلولی ورشد گیاه می شود. برای کنترل بسیاری از پهن برگها و جگنها وکشیده برگهای یکساله در مزارع برنج استفاده می شود. این سم با نام تجاری لونداکس(Londax) وبا فرمولاسیون DF60% به بازار عرضه می شود.

کاربرد
موارد مصرف:

علیه علفهای هرز پهن برگ و جگنها در مزارع برنج

مقدار مصرف:

75-50گرم در هکتار از یک تا سه برگی شدن برنج و مراحل اولیه رویشی علفها تا زمان 3 برگی شدن علف

نتـازون(Bentazone)

نتـازون(Bentazone)

علفکشی از گروه بنزوتیودیازون که نحوه اثر آن تماسی انتخابی است. این سم در کنترل پهن برگهایی چون تربچه وحشی، توق ، گاوپنبه و اویارسلام درمزارع لوبیا وسویا موثر است. مصرف آن پس رویشی می باشد. برای سمپاشی با بنتازون آب مزرعه برنج باید تخلیه شود. بنتازون با نام تجاری بازاگران(Basagran) و فرمولاسیون SL48% به بازار عرضه می شود.

کاربرد
موارد مصرف:

جهت کنترل پهن برگها و اویارسلام در زراعت برنج، سویا، یونجه و لوبیا

مقدار مصرف:

1) 5-3 لیتر در هکتار در مزارع برنج در مرحله 5 تا7 برگی

2) 2.5 -2 لیتر درهکتار در مزارع سویا بعد از 3-2 برگی شدن سویا

3) 2.5 تا 3 لیتردر هکتار در مزارع یونجه و شبدر

بوتاکلر

بوتاکلر(Butachlor)

علفکشی از گروه کلرواستانیلید(آمید) که نحوه اثر آن به صورت انتخابی سیستمیک است. بوتاکلر روی کشیده برگهای یکساله(سوروف و...) و بعضی ازپهن برگها در زراعت برنج موثر است. اثر این سم به میزان آبی که در دسترس گیاه می باشد بستگی دارد لذا برای کسب نتیجه بهتر باید بعد از بارندگی و یا بعد از آبیاری و در زراعتهای برنج بعد از آب تخت نمودن برنج مصرف شود. بوتاکلر بانامهای تجاری ماچتی- ای ان(Machete-EN) به فرم EW60% و ماچتی(Machete) به فرمولاسیون EC60% در بازار موجود است.

کاربرد
موارد مصرف:

جهت کنترل علفهای هرز یکساله کشیده برگ وبعضی پهن برگهادر زراعت برنج، قبل از رویش درمزرعه وخزانه

مقدار مصرف:

4-3 لیتر درهکتار، 7-4 روز پس از نشا

پاراکوات

پاراکوات(Paraquat)

علفکشی از گروه بی پیریدیل(Bipyridyliums) که نحوه اثر آن تماسی با کمی اثر جابجایی و انتقال آن فقط از راه آپوپلاستیک می باشد. پاراکوات از طریق اندام سبز هوایی به سرعت جذب می شود بطوری که بعد از 5ساعت ریزش باران دیگر بروی علف هرز تاثیر منفی در جذب سم ندارد. پاراکوات به غشاء سلولی و سیتوپلاسم آسیب می رساند در نتیجه بسرعت باعث پژمردگی و خشک شدن اندام هوایی می شود. پاراکوات خیلی سریع در خاک غیر فعال میشود. سمپاشی بهتر است در ساعات آفتابی وغیرابری انجام شود. گزارشهایی گویای و مرگ در نتیجه ی خوردن میزانی اندک از کنسانتره ی مایع داده شده است. مرگ و میر، عمدتاً براثر فیبره شدن پیشرفته ی ششها همراه با آسیب کبد و کلیه نتیجه شده است.

پاراکوات با نام تجارتی گراماکسون(Gromoxone) و فرمولاسیون SL20% در بازار موجود است.

کاربرد
موارد مصرف:

علیه علفهای هرز(پهن برگ و باریک برگ) درختان میوه هسته دار و مرکبات، سس یونجه و شبدر و اسپرس، نیشکر و سیب زمینی

مقدار مصرف:

برای درختان رزاسه و مرکبات 5-3 لیتر در هکتار وقتی ارتفاع علفها 15-10 سانتی متر است.

برای سس یونجه وشبدر5-3 لیتر در هکتار بعد از رویش سس

برای نیشکر 5-3 لیتر در هکتار

برای سیب زمینی 3 لیتر در هکتار بعد از سبز شدن علف و قبل از رویش سیب زمینی

پرومترین

پرومترین(Prometryn)

از گروه تری آزین است. علفکشی انتخابی است، مه برای مهار بسیاری علفهای هرز یک ساله ی کشیده برگ و پهن برگ در کرفس، پنبه و نخود مورد استفاده قرار میگیرد. پرومترین بازدارنده عمل فتولیز آب در پدیده فتوسنتز است. این سم با نام تجاری Gesagard وفرمولاسیون WP80% مصرف می شود.

پیکلورام

پیکلورام(Picloram)

علفکشی از گروه پیریدین کربوکسیلیک اسید است که بصورت انتخابی سیستمیک اثر می گذارد. بروی بسیاری از علفهای چوبی وپهن برگ یکساله وچندساله موثر است در حالی که کشیده برگها را مهار نمی کند. پیکلورام به آسانی هم در سیمپلاست وهم آپوپلاست انتقال می یابد. نشانه سمیت آن حالت اپی ناستی در برگ علف هرز می باشد(شبیه2 4 D). یکی از دلایل محدودیت آن پایا بودن آن در خاک است. قابل توجه است تا شعاع 20 متری از محل سمپاشی کلیه گیاهان خشک می شوند؛ این سم بیشتر در فرودگاه ها مصرف می شود. پیکلورام با نام تجاری توردون22کا (Tordon 22K) و با فرمولاسیون L21.6% در بازار وجود دارد.

کاربرد
موارد مصرف:

علیه علفهای هرز پهن برگ اراضی غیر مزروعی و تاسیسات صنعتی

مقدار مصرف:

10تا15 لیتر درهکتار. بعد از سمپاشی آبپاشی مستقیم شود

توفوردی(2,4-d)

توفوردی(2,4-d)

علف کشی از گروه فنوکسی استیک اسید(اکسین) است که مهمترین فنوکسی ها است. توفوردی اساساً به عنوان یک علف کش پس رویشی، برای مهار علفهای هرز یکساله و چند ساله ی پهن برگ (خردل و تربچه وحشی، انواع شقایق، پنیرک، سلمه تره، پیچک، ماستونک،کنگر وحشی، شیرین بیان و ...) در گیاهان زراعی کشیده برگ و زمینهای غیر زراعی استفاده می شود. همچنین برای مهار علفهای هرز آبزی مصرف می شود. در غلظتهای خیلی اندک، به عنوان یک ماده تنظیم کننده رشد مورد استفاده قرار می گرفته است. هر دو نوع انتقال اپوپلاست وسیمپلاست را دارا می باشد.

کاربرد
توصیه شده:

جهت کنترل علفهای هرز پهن برگ مزارع گندم، جـــو، برنج، ذرت و نیشکر

مقدار مصرف:

1) در مزارع گندم و جو2-1 لیتر در هکتار از پنجه زدن تا تشکیل ساقه

2) در مزارع برنج 3-1.5 لیتر، 7-5 برگی شدن برنج

3) در مزارع ذرت 1.5 لیتر توفوردی بعد از رویش علفها و7-5 برگی شدن ذرت

4) برای نیشکر محلول 2تا2.5 درصد و مخلوط با دالاپون برای کنترل علفهای هرز پهن برگ

دالاپون(Dalapon)

دالاپون(Dalapon)

دالاپان از گروه Aliphatic بازدارنده رشد و نمو ریشه و ساقه گیاه می باشد که در گیاهان انتخابی به صورت سیستمیک در می آید. دالاپون بر ضد کشیده برگها به ویژه لویی و حلفه موثر است. جذب آن از راه ریشه و اندام هوایی و انتقال آن هم از طریق اپوپلاستیک و هم از راه سیمپلاستیک صورت می گیرد. دالاپان بسیار جاذب الرطوبه است وحتماً باید در ظروف عایق نگهداری شود.

دالاپان با نام تجاری باسفاپن(Basfapon) و به فرمولاسیون SP80% موجود است.

کاربرد
توصیه شده:

جهت کنترل علفهای هرز کشیده برگ باغات میوه، نیشکر و زمینهای غیرمزروعی

مقدار مصرف:

1) برای درختان میوه Kg10- 8 sp80% درهکتار بعد از رویش علفها

2) برای علفهای هرز نیشکر محلول 2% هنگام کشت بعد از ظهور علفها

3) برای اراضی غیر مزروعی30-50 kg در هکتار پس از رشد علفها

دینیترامین(Dinitramine)

دینیترامین(Dinitramine)

علفکشی از گروه دی نیتروآنیلین ها که جذب آن از طریق ریشه است اثر آن مانع جوانه زدن بذر و بازدارنده رشد ریشه است. در کنترل کشیده و پهن برگها (تاج خروس، خرفه، آفتاب پرست، ...) در پنبه و سویا موثر است. دی نیترامین با نام تجاری کوبکس(Cobex) با فرمولاسیون EC25% موجود می باشد.

کاربرد
توصیه شده:

جهت کنترل علفهای پهن برگ پنبه و سویا

مقدار مصرف:

3لیتر در هکتار برای پنبه و سویا به صورت PPI

دیورون(Diuron)

دیورون(Diuron)

دیوران از گروه اوره ها است. دیوران در میزانهای اندک، به صورت علفکشی انتخابی سیستمیک و خاک مصرف در بسیاری از گیاهان زراعی برای مهار بسیاری از علفهای هرز پهن برگ یکساله بهره جویی گسترده دارد. دیورون به فرمولاسیون WP80% و نام تجارتی کارمکس(Karmex) در بازار عرضه می شود.

کاربرد
توصیه شده:

علیه علفهای هرز نیشکر و پنبه

مقدار مصرف:

3-1.5 کیلوگرم در هکتار قبل از رویش علفهای هرز

ستـــوکسیـــدیــم (Sethoxydim)

ستـــوکسیـــدیــم (Sethoxydim)

علفکشی از گروه سیکلوهگزیندیون، که روی کشیده برگها در مزارع محصولات پهن برگ موثر است. با جلوگیری از رشد جوانه انتهایی و به صورت سیستمیک و انتخابی عمل می کند. قابل ذکر است که مصرف ستوکسیدیم در زراعت نخود ایجاد گیاه سوزی می کند. ستوکسیدیم به فرمولاسیون EC12.5% وبانام تجارتی نابو- اس به بازار عرضه می شود.

کاربرد
توصیه شده:

علیه علفهای کشیده برگ در مزارع پهن برگ(سورف در چغندر قند)

مقدار مصرف:

1) 3 لیتر درهکتار هنگام 5-3 برگی علف در چغندر قند

2) 3- 2 لیتر در هکتار هنگام 5- 3 برگی کشیده برگها در مزرعه پیاز

3) 3 لیتر در هکتار 6-3 برگی باریک برگها در کلزا، دما بالاتر از 10درجه سانتیگراد

سیکلوکسیدیم(Cycloxydim)

سیکلوکسیدیم(Cycloxydim)

علفکشی از گروه سیکلوهکزیندیون ها است. این علفکشها پس رویشی انتخابی هستند. بیشتر کشیده برگهای یکساله و چندساله را بدون آسیب رساندن به بیشتر گیاهان پهن برگ ویا جگن ها مهار می کنند. سیکلوکسیدیم به فرمولاسیون EC10% و نام تجاری فوکوس Focus در ایران عرضه می شود.

کاربرد
توصیه شده:

علیه علفهای کشیده برگ در مزارع پیاز

مقدار مصرف:

1.5- 1 لیتر درهکتار بعد از رویش علفهای هرز، 5- 4 برگه بودن علف

فلم پروپ-ام-ایزوپروپیل (Flam prop-M-isopropyl)

فلم پروپ-ام-ایزوپروپیل (Flam prop-M-isopropyl)

سمی است از گروه آریل آلانین، سیستمیک، انتخابی و بازدارنده تقسیم سلولی. علفکشی پس رویشی جهت کنترل کشیده برگها است. بانام تجاری سافیکس Suffix BW موجود است.

کاربرد
توصیه شده:

جهت کنترل علفهای هرز به ویژه یولاف وحشی در مزارع جو و گندم

مقدار مصرف:

3لیتر در هکتار از سه برگی شدن تا ساقه رفتن گندم

فلوآزیفوپ پی بوتیل (Fluazifop-P-butyl)

فلوآزیفوپ پی بوتیل (Fluazifop-P-butyl)

علفکشی از مشتقات پروپیونیک اسید است که از رشد مریستم انتهایی جلوگیری می کند. روی نازک برگها(قیاق، سوروف، دورنه، انواع یولاف و ارزن وحشی، انواع خونی علف) به صورت پس رویشی موثر است. به فرم EC12.5% و نام تجارتی فوزیلید Fusilad در بازار عرضه می گردد.

کاربرد
توصیه شده:

جهت کنترل علفهای هرز نازک برگ چغندر قند

مقدار مصرف:

3لیتر در هکتار هنگام 5- 3 برگی شدن علف

کلریدازون

کلریدازونChloridazon

علفکشهای کلریدازون، نورفلورازون و پیرازون از گروه پیریدازینون ها می باشند. انتقال آن در آپوپلاست و به صورت انتخابی سیستمیک است. با نام تجارتی پیرامینPyramin وبا فرمولاسیون DF65% به بازار عرضه می گردد.

کاربرد
توصیه شده:

جهت کنترل علفهای هرز پهن برگ یکساله در مزارع چغندرقند و چغندرلبویی، قبل از کاشت یا قبل از رویش و یا بعداز رویش چغندرقند

مقدار مصرف:

قبل از جوانه زدن علف هرز تا مرحله 4برگی چغندر 5- 4 کیلوگرم درهکتار

کلودینافوپ پروپارژیل

کلودینافوپ پروپارژیل Clodinafop propargyl

علفکشهای کلودینافوپ پروپارژیل، فنوکاساپروپ، فلوازیفوپ، هالوکسی فوپ و کویزالوفوپ از گروه آریلوکسی فنوکسی می باشند. علف کش های این گروه پس رویشی انتخابی برای مهار کشیده برگها در گیاهان زراعی پهن برگ هستند. برخی نیز در کنترل علفهای هرز کشیده برگ غلات استفاده می شوند. کلودینافوپ پروپارژیل در کنترل علفهای هرز کشیده برگ مزارع گندم استفاده می شود؛ در صورتی که گیاه زراعی جــو به این علفکش حساس است. ازاین خصوصیت انتخابی جهت کنترل گیاه خودرو جـــو در مزارع گندم می توان استفاده کرد.

کلودینافوپ پروپارژیل با نام تجارتی تاپیکTopik وبه فرمولاسیون EC8% به بازار عرضه می شود.

کاربرد
توصیه شده:

علیه کشیده برگهای یکساله(یولاف وحشی، خونی علف، چچم و دم روباهی) در مزارع گندم. از مصرف آن در مزارع جــــو خوداری شود.

مقدارمصرف:

1 لیتر در هکتار حداکثر تا پنجه زنی. با استفاده از سمپاش پشت تراکتوری

لینورون

لینورون Linuron

علفکشی از گروه اوره ها ، مانع عمل فتوسنتز، قابل استفاده در خاک و روی شاخ و برگ گیاه هرزه که به صورت انتخابی سیستمیک عمل می کند. لینورون با نام تجاری آفــالن Afalon موجود است.

کاربرد
توصیه شده:

جهت کنترل علفهای هرز (دومنظوره) مزارع هویج، نخود، ذرت، سیب زمینی، آفتاب گردان، سویا، نیشکر و پنبه

مقدارمصرف:

2 لیتر در هکتار برای مزارع نخود جهت کنترل پهن برگها

علفهای هرز و مبارزه با آنها-قسمت سوم T-Z
گل قاصد گل قاصد Taraxacum officinale Dandelion گیاهی است چندساله،تکثیر آن از طریق بذر و جوانه های ریشه است.دارای ریشه های زیرزمینی عمیق و کلفت و ابدار می باشد.برگهای قاعده ای گیاه از یک نقطه منشعب شده و به طوقه متصل گردیده اند.برگها طویل و باریک و دارای بریدگیهای عمیق می باشد که در قسمت بریدگی نوک تیز می باشند. ساقه گل دهنده طویل و توخالی و مودار است.روی هر ساقه گل دهنده یک گل به وجود می اید.دارای گلهای اشعه ای به رنگ زرد تا نارنجی می باشد.این گلها به وسیله براکتهایی پوشیده شده اند و مجموعا قسمت سر را تشکیل می دهند.بذرها قهوه ای متمایل به زرد،باریک و دارای زوائد چتر مانند که به وسیله یک زائده منقار مانند به بذر منتقل می شوند. گل قاصد در بسیاری از خاکهای مرطوب،مراتع،چراگاها و پارکها یافت می شود و در بیشتر فصول سال به گل نشسته و به شدت مورد علاقه گاو وگوسفندان است.همچنین در مزارع گندم و جو،و زمینها لوئی(نی) لوئی(نی) Typha latifolia Common cat tail علف هرزی چندساله از خانواده Typhaceae که از طریق بذر و ریزوم تولید مثل می کند. دارای ساقه های راست ،قوی،محکم و ساده وبلند بوده،برگها طویل و باریک و شبیه به برگ زنبق(Irish like)خاکستری یا سبزرنگ است.قسمت انتهایی ساقه(گل آذین)به شکل سیگار و چاق بوده،دارای سطح قهوه ای که از تعداد زیادی گل های کوچک و متراکم پوشیده شده اند و میوه ها به وسیله ریشک و یا مو احاطه شده اند. روشهای کنترل: نی معمولاً درکنار نهر آب می روید یکی از روشهای مبارزه با آن استفاده از شعله اکن برای سوزاندن علف هرز می باشد شنگ شنگ (Tragopogon pratense) علف هرزی است از خانواده Ateraceae که از طریق دانه تکثیر می شود. یکساله بوده و ساقه و برگ آن جنبه خوراکی دارد. روش کنترل آن نیز شبیه به یکساله ها است. این گیاه به دلیل اینکه مورد استفاده دام قرار می گیرد مرتعی است و در مراتع آنرا کنترل نمی کنند. خارخسک خارخسک Tribulus terrestris Puncture vine خارخسک گیاهی است چهار کربنه ،یکساله،از خانواده Zygophyllaceae و دارای پوشش سطحی انبوه یا ساقه های متراکم.برگها،مرکب،متناوب و کرکدار است.که به چهار برگچه متقابل تخم مرغی شکل،به طول یک تا دو سانتی متر تقسیم میشود. گلبرگهای ان پنج تایی و زردرنگ می باشد و بر روی محور جانبی برگها قرار دارند.میوه به صورت فندقه که توسط خارهای سوزنی سخت پوشیده شده،و غلاف بذر پس از رسیدن با پنج شکاف طولی باز می شود.گلدهی از اواسط اردیبهشت ماه تا اواسط مهرماه است. خارخسک از علفهای هرز مهم مزارع چغندر قند،نیشکر،سبزی و صیفی است جغجغک جغجغک Vaccaria pyramidata Cowcocke گیاهی است دو لپه ای و یکساله از خانواده میخکها(caryophyllaceae)که از طریق بذر تولید مثل میکنند.علفی با ساقه هایی قائم به ارتفاع50تا100سانتیمتر که در منتهی الیه منشعب و به گل آذین گرزن دو جانبی ختم میشود. برگهای ان متقابل و بدون پایه و دمبرگ اند و غلاف پهنی دارند که ساقه را احاطه میکند.برگها ساده و بدون دندانه وبریدگی هستند و به نوک تیزی منتهی میشوند.سطح آنها صاف، بدون مو و رنگشان سبز متمایل به خاکستری است. کاسه گل بدون برگه های فرعی و از 5 کاسبرگ منظم و به هم پیوسته درست شده است.که حلقه ای را تشکیل میدهند.کاسه پنج خط الراس دارد و به 5 دندانه منتهی میشود که پس از رسیدن دانه،درشت و متورم میگردد. طول کاسه به 10تا15میلیمتر میرسد. گلبرگها صورتی رنگ، آزاد،منظم، و طویلتر از کاسبرگها هستند قاعده گلبرگها مانند اغلب گیاهان تیره میخک به نوک باریکی به نام ناخنک ختم میشوند که14تا23میلیمتر طول دارد.نافه این گیاه از 10 پرچم آزاد تشکیل شده و تخمدان مرکب از 5کارپل است که روی پایه خیلی کوتاهی قرار گرفته است و به دو خامه منتهی میشود. میوه جغجغک کپسولی است که با 4 شکاف باز میشود و در داخل کاسه خشک و غشایی گل باقی میماند.دانه گرد، کوچکو سیاهرنگ است و سطح خارجی آن ناصاف به نظر میرسد. این علف هرز در مزارع نیشکر، گندم، جو،گیاهان علوفه ای و مزارع صیفی مثل چغندر قند،سیب زمینی،پنبه و پیاز روییده میشود. توق توق Xanthium strumarium Common cocklebur (Heart leaf cocklebur) علف هرزی یکساله و از خانواده Asteraceae که از طریق بذر تولید مثل می کند،دارای ریشه های زیرزمینی و منشعب بوده و کل گیاه ظاهری پشم آلود دارد.ساقه های گیاه بالارونده و منشعب و شیاردار و زبر می باشند. برگهای این گیاه متناوب بوده مثلثی تا قلبی شکل است،هر دو طرف برگ زبر است،برگ دارای دمبرگ طویل است.گلها کوچک و دارای گلهای نر و ماده مجزا از یکدیگر می باشند.کپسول بذر چوبی است. دارای تعداد زیادی زوائد قلاب مانند روی کپسول است و در انتهای کپسول بذر دو زوائد خارمانند دیده میشود.درهر کپسول دو حجره وجود دارد که محتوی بذرهای قهوه ای رنگ تیره،استوانه ای شکل و مسطح و نوک تیز می باشند. توق ماده Hydroquinone تولید می کند که باعث نفری و تورم کبد در دام می شود. توق از علفهای هرز مزارع توتون،چغندرقند، پنبه، ذرت، گندم،جو، نیشکر،باغهای میوه، سبزی وصیفی واراضی بایر است. روشهای کنترل: برای مبارزه با توق در مزارع سویا میتوان از بنتازون به میزان3لیتر در هکتار بعد از2-3برگی شدن سویا استفاده کرد. ماشک گل خوشه ای ماشک گل خوشه ای (Vicia sativa) گیاهی است یکساله از خانواده Fabaceae که به دلیل شباهت زیاد با گیاهان خانواده حبوبات در مزارع این خانواده مشکلات فراوان ایجاد می کند. این گیاه از طریق دانه تکثر می گررد و روش کنترل آن شبیه به یکساله ها است سیزاب سیزاب (Veronica persica) گیاهی یکساله از خانواده گل میمون یا Scuropholariaceae. از طریق بذر تکثیر شده. در مراتع و باغات و چمن ها رشد نموده و یکنواختی را از بین می برد. برای مبارزه با آن استفاده از یک سم تماسی توصیه می گردد. وبلاگ گیاهشناسی

علفهای هرز و مبارزه با آنها-قسمت دوم H-S
جو موشی جو موشی Hordeum morinim Wall barley(mouse barley) علف هرزی یکساله،از خانواده Poaceae ،دارای ریشه های افشان که از طریق بذر تولید مثل میکند. ساقه ها بالا رونده و دارای انشعاب،برگها در سطح دارای مو و به رنگ سبز،زبانک از نوع غشایی و طویل و بلند است.گل آذین از نوعSpik>Spikelet دارای 3گلچه که گلچه میانی هرمافرودیت و بقیه گلچه ها نر میباشند. لما دارای ریشکهای مودار، بذرها کوچک و طول آنها چهار برابر عرض آنها میباشد. این گیاه از علفهای هرز مزارع گندم، جو، سبزی و صیفی،یونجه و مراتع است. روشهای کنترل: 1. دیفنزوکوآت(آونج) SL25% 4لیتر از 3برگی تا اواسط پنجه زنی علفها کنف وحشی(قوزک) کنف وحشی(قوزک) Hibiscus trionum Venice mallow کنف وحشی ،گیاهی است یکساله که از طریق بذر تکثیر می یابد به ارتفاع25تا50سانتیمتر،با دمبرگها و ساقه هایی پوشیده از کرکهای زبر،ساقه های ان،عموما از طوقه اصلی منتج شده گرایش خزندگی ان بیش از ایستایی اش است.برگها از 3 تا5برگچه دندانه دار تشکیل شده که بریدگیهای عمیق هم در ان دیده میشود.کنف وحشی دارای گلهای منفرد و جذاب حشرات به قطر 4 سانتیمتر، به رنگ زرد گوگردی، با مرکز جام گل صورتی یا سیاه است. گلبرگها پس از شکفتن سریعاً میریزند و کاسه گل ساختمان کیسه مانندی را به خود میگیرد که بذرهای فراوانی در ان تشکیل میشود. میوه کنف وحشی کپسول است. گونه های دیگر این جنس شامل:H.rosa,H.esculentus,H.abelmoschusمیبا شد. کنف وحشی از علفهای هرز مهم باغهای میوه، مزارع پنبه، نیشکر، چغندرقند، سبزی و صیفی وزمینهای بایر است. روشهای کنترل: در مزارع پنبه از علفکش تریفلورالین(EC48%)به نسبت 2 تا 2.5لیتر در هکتار قبل از کاشت استفاده میشود.همچنین از دیورون(کارمکس)(wp80%) به میزان 3 کیلوگرم درهکتار. در مزارع کنجد از الاکلر(EC48%)به نسبت 5 لیتر در هکتار بعد از کاشت وقبل از سبز شدن کنجد و در یک نوبت استفاده میشود. کاهوی وحشی(گاو چاق کن) کاهوی وحشی(گاو چاق کن) Lactuca scariola Prickly lettuce علف هرزی است یکساله و از خانواده Compositeae که توسط بذر تکثیر می یابد.دارای ریشه های طویل و زیرزمینی،ساقه ها بالا رونده،روی ساقه ها به طور پراکنده خارهایی وجود دارد،ساقه ها توخالی هستند.برگها بزرگ و لوبدارو دارای فرورفتگی های عمیق بوده ،روی رگبرگ میانی تعدادی خار وجود دارد. روشهای کنترل: برای مبارزه شیمیایی از علفکش تبو تیورون به میزان3-4لیتر در هکتار و یک نوبت در مزارع نیشکر استفاده میشود. در مزارع کُلزا از تری فلورالین2تا2.5لیتر و اتال فلورالین3تا3.5لیتر در هکتار قبل از کاشت و مخلوط با خاک،در مزارع هویج از تری فلورالین2تا2.5لیتر قبل از کاشت و مخلوط با خاک و متروبوزین 1کیلوگرم در هکتار و در مرحله 2تا3برگی علفهای هرز استفاده میشود چچم Lolium temulentum Along-Along چچم یا گیج دانه گیاهی است یکساله و تک لپه ای از خانواده گندمیان(Poaceae یاGramineae) که از طریق بذر تکثیر می یابد. ساقه راست یا کمی گسترده،منفرد و چند تایی دارد.ارتفاع ان به 30 تا60و گاهی90سانتی متر میرسد. برگ و غلاف برگ صاف و ظاهراً سبز،فاقد مو و ضمائم، و پهنک آن مسطح و باریک است.سنبله های این گیاه قائم،سخت، و مسطح و طول انها از30سانتیمتر متجاوز است.سنبلچه های چچم بر خلاف سایر گیاهان این جنس که دراز و کشیده اند، مسطح،پهن، وفشرده اند که6تا8گل درآنها دیده میشود.این سنبلچه ها سبز رنگ هستند. و به طور منفرد و متناوب در دو ردیف روی ساقه گل دهنده و در کنار فرورفتگی ان قرار گرفته اند. به قسمتی که لبه باریک آنها مقابل محور ساقه واقع شده سنبله را مسطح می نماید. طول محور گل10تا30سانتی متر است.گلومها سخت و عموما مساوی سنبلچه یا درازتر از ان هستند.طول گلوم گاهی به 3میلیمتر میرسد. انتهای گلومل تحتانی نوک تیز، خشک و غشایی است. گاهی ریشک دارد وگاهی بدون ریشک است. گلومل فوقانی ان دارای دو دندانه است.دانه چچم داخل دو گلومل قرار دارد و بر خلاف سایر گونه هاقطور، بادکرده،شیاردار و عاری از موست.طول بذر چچم2تا6میلیمتر است. چچم در اراضی زیر کشت غلات و سایر محصولات، زمینهای قابل چرا یا مراتع دائمی واراضی بایر می روید. در مزارع گندم،علاوه بر اینکه مانند سایر علفهای هرز،آب،نور،و مواد غذایی خاک را که باید برای گیاه زراعی مصرف شود جذب میکند دانه های با محصول مخلوط میشود و به دلیل سمی بودن برای انسان و دام ایجاد مسمو میت میکند که در این حالت ارزش غذایی محصول را به طور قابل توجهی میکاهد.سمیت ان مربوط به وجود تمولین اسید و یکی از گلوکوزیدها به نام ساپونین میباشد که برای انسان و دام خطرناک است. قارچ Endoconium temulentum که در دوره حیات چچم به صورت همزیست با ان نشو و نما میکند میسیلیومهای خود را وارد اعضای ان میکند و بی انکه به بافتهای چچم صدمه ای برساند داخل دستگاه تولید مثل گیاه شده دانه ها را نیز آلوده می کند. روشهای کنترل: برای مبارزه با این علف هرز میتوان قبل از کشت از علفکش ترفلان به میزان2.5لیتر در هکتار و یا بعد از رویش از علفکش دالاپون به میزان5تا8 کیلوگرم در هکتار استفاده کرد. همچنین در مزارع غلات از دیکلوفوپ متیل (ایلوکسان)EC36% به میزان2.5لیتر در هکتار استفاده میشود. نیلوفر سفید نیلوفر سفید (Nymphea alba) گیاهی است چند ساله آبزی از خانواده Nympheaceae که مشکلات پوششی شبیه به آزولا را ایجاد میکند . از گلهای سفیدرنگ بزرگ آن عصاره بسیار خوشبویی به نام Nymphaine استخراج می شود که بسیار معطر است. باید به خاطر داشت که استفاده از سموم علف کش جهت مبارزه با علفهای هرز آبزی باید با احتیاط همراه بوده و در حالت کلی توصیه نمی شود. بهترین کار جمع آوری آنها است. پنیرک(توله) پنیرک(توله) Malva neglecta Common mallow گیاهی است یکساله زمستانی یا دو ساله از خانواده Malvaceae که ازدیاد ان از طریق بذر صورت میگیرد.برگهای این گیاه ساده،قلبی شکل وبه طور متناوب روی ساقه قرار گرفته اند. رگبرگهای پنجه ای دارند و موهای ستاره ای شکل چند سلولی انها را تزیین کرده است.در قاعده هر برگ دو گوشوارک قرار دارد. برگها دارای5تا7 لوب غیر واضح هستند. گلهای توله منظم و هرمافرودیت است.کاسه گل از سه کاسبرگ آزاد منظم و جام از 5 گلبرگ آزاد منظم و سفیدرنگ تشکیل یافته است.طول اجزای جام و کاسه با یکدیگر مساوی است.نافه از پرچم های متعدد و به صورت لوله ای در داخل گل که از پیوستن میله ها به وجود آمده، تشکیل شده است.انتهای پرچم آزاد است مادگی از تعداد زیادی کارپل که هر کدام یک تخمک واژگون دارد، تشکیل یافته است.میوه پنیرک گرد،فشرده و سطح خارجی آن ناصاف و خشن است و دانه های آن قهوه ای رنگند. این گیاه معمولاً در زمینهای زراعی و بایر و مرطوب و هچنین اطراف آبروها روییده میشود.دام از این علف تغذیه میکند،ساکنان مناطق جنوبی کشور نیز از گیاه توله به صورت خام یا پخته استفاده میکنند. روشهای کنترل: در مزارع غلات(گندم وجو)از علفکش مکوپروپ پی+دیکلوپروپ پی+MCPA(SL60%)به نسبت2.5لیتر در هکتار و در مرحله5تا6 برگی شدن گندم استفاده میشود.همچنین تری بنورون متیل(گرانستار) DF75% به میزان 15-20گرم در هکتار. در مزارع پنبه از اتال فلورالین(EC33.3)به نسبت3تا3.5لیتر در هکتار قبل از کاشت و به صورت مخلوط با خاک در یک نوبت استفاده میشود. در مزارع نیشکر برای مبارزه با گونه M.parviflora از متریبوزین(DF75%,WP70%)به نسبت 2-4 کیلوگرم به صورت لکه ای قبل و بعد از ظهور علف هرز در یک نوبت استفاده میشود. در مزارع کلزا از سم هالوکسی فوپ اتوکسی اتیل(EC12.5%)به نسبت 2 لیتر در هکتار استفاده میشود(زمانی که حداقل دمای شبانه روز به پایینتر از 5 درجه سانتیگراد میرسد از مصرف این علف کش باید خودداری شود.) گل جالیز گل جالیز Orobanche SP Broom rape گل جالیز گیاه انگلی بدون کلروفیلی از خانواده Convolvulaceae است که به وسیله بذر تکثیر می یابد. خسارتی که این گیاه وارد می آورد در بعضی از سالها تا95درصد کل عملکرد مزرعه میرسد. گل جالیز گیاهی است علفی با برگهای فلس مانند که مجموعا150ً گونه مهم دارد که در سراسر جهان پراکنده اند.درایران30گونه از این جنس وجود دارد. جنس Orobancheمیزبانهای متعدد و فراوانی دارد که از جمله خیار، خربزه، طالبی، هندوانه، کدو، توتون،گوجه فرنگی،یونجه،افتابگردان وسیب زمینی را میتوان نام برد. گل جالیز دارای ساقه گوشتی به رنگ سفید مایل به زرد است که ارتفاع ان به30تا40سانتی متر میرسد.گلهایی به رنگ زرد مایل به بنفش دارد که رنگ ان در حاشیه تیره تر میشود.گلها گاهی ارغوانی هستند و تولید بذر فراوان میکنند. این گیاه به حالت طفیلی روی ریشه بعضی گیاهان به سر میبرد. ریشه گیاه گوشتی و به رنگ قهوه ای روشن تا قهوه ای تیره و آبدار است که عمق ان بسته به عمق ریشه میزبان متفاوت خواهد بود.برگهای ان فلس مانند،کوچک وبه رنگ قهوه ای تا قرمز مایل به قهوه ای است. گل نروماده مجتمع است و به صورت خوشه انتهایی یا سنبله انتهایی،و به ندرت به صورت منفرد،ظاهر میشود.هرگل معمولا در کنار یک برگ فلس مانند جای دارد.کاسه گل از چهار کاسبرگ پیوسته تشکیل شده ورنگ ان سفید نزدیک به زرد است. جام گل لوله ای و پیوسته است و از5گلبرگ تشکیل شده است.رنگ آن قهوه ای کمرنگ و انتهایش بنفش بوده دارای چهار پرچم و مادگی و دو برچه است. تخمدان یکخانه،فوقانی و محتوی تعدادی تخمک واژگون است. میوه،خشک و شکوفا است که پس از رسیدن با شکافهای طولی باز میشود و بیرون میریزد.بذر گل جالیز کوچک و ذخیره ان کم است و تا 12 سال در زمین باقی میماند. روشهای کنترل: 1. پیشگیری از ورود بذرگل جالیز به مزرعه بخصوص همراه کود دامی مهمترین است. 2. استفاده از گیاهان تله: ذرت، آفتابگردان، کتان و ترب وحشی 3. کنترل بیولوژیک با استفاده از حشره Phytomyza orobanche که پارازیت کپسول گل جالیز است. 4. مبارزه با گل جالیز با کندن آن به دفعات، آیش گذاردن زمین، ضدعفونی کردن خاک و کاشت بذرهای مقاوم انجام میشود. 5. برای مبارزه شیمیایی از محلول نمک و سموم الیل الکلA-Aباغلظت4 تا5درهزار، محلول 50درصد بوتیل استر با غلظت1تا2درصد وتو-فور-دی با غلظت2تا3درصد،و دی نواک5 DNC درصد استفاده میشود. 6. درسطوح محدود از متیل بروماید نیز می توان استفاده کرد آلاله آلاله (Ranunculus repens) این گیاه که به Butter cup یا جام کره موسوم است از خانواده آلاله یا Ranunculaceae بوده، چند ساله است و از طریق غده و دانه تکثیر می یابد. در حاشیه مزارع رشد کرده و خسارت می زند. علی رغم اینکه آلاله گیاهی چند ساله است با این وجود بهترین روش مبارزه با این گیاه به دلیل نرم بودن برگها و ساقه، عبارت است از استفاده از یک سم تماسی پیش از مرحله گلدهی. __________________ شقایق وحشی(گل چشم درد) شقایق وحشی(گل چشم درد) Papaver SP Field poppy گیاهی است علفی یکساله از خانواده Papaveraceae که از طریق بذر تکثیر می یابد دارای ساقه های راست یا نیمه راست، کرکی و دارای شیرابه بی رنگ، برگها لوبدار، متناوب و دارای برگهای دمبرگدار و بدون دمبرگ است. گلها منفرد و دارای4دمبرگ، گلبرگها دارای خال سیاهرنگ در قاعده است. میوه ان از نوع کپسول بدون کرک و دارای 8تا12 اشعه در انتها میباشد نی (Phragmites commonis syn. P. australis , poaceae) علف هرزی چندساله از خانواده گندمیان (Poaceae) که از طریق ریزوم و بذر تکثیر می شود،. این علف هرز در بسیار ی از آبگیرها ، حاشیه رودها، زمین های بایر، شالیزارها، مرداب ها و دریاچه ها رشد می کند. علاوه بر اینکه حجم زیادی از آب را که یک عنصر حیاتی برای کشاورزی است تبخیر می نماید، به دلیل ته نشین شدن رسوبات در لابلای شبکه گسترده ریشه این گیاه، آبگیر را به لجن زار تبدیل خواهد کرد. علاوه برآن جایگاه مناسبی برای زمستان گزرانی حشرات محسوب می گردد. این گیاه دارای بیوماس بالایی است و بین 80 تا 200 تن در هکتار ماده خشک تولید می کند. وجود رگه های سیلیس در برگها و ساقه ها باعث برنده بودن این گیاه شده و دام رقبتی به خوردن آن ندارد. این علف هرز جزو علفهای هرز درجه یک و اصلی جهانی محسوب می شود. روش کنترل، قطع کردن طی چندین مرحله از طوقه و یا استفاده از یک سم سیستمیک در مرحله گلدهی __________________ علف قناری(علف خونی یاخونی واش) علف قناری(علف خونی یاخونی واش) Phalaris minor Canary grass(Littleseed canarigrass) گیاهی است یکساله که از طریق بذر تولید مثل می کند. از خانواده Poaceae(Gramineae) دارای ساقه های راست و برگهای پهن و طویل،گل آذین ان از نوعSpike و خوشه چه ها دارای 3گلچه که یکی زایا و دو تای دیگر نازا میباشند.گلچه ها دارای موهای ابریشمی و کوتاه،گلوم ناوی شکل و بال دار بوده و دارای یک یا چند دندانه است.گلوم های محاصره کننده گلچه ها انتهای تیز و تا خورده دارند.گیاهچه ها اگر از ناحیه طوقه شکسته شوند اغلب ماده قرمز رنگ خونی تراوش میکنند.منشا اصلی ان ناحیه مدیترانه است و گونه های دیگر شامل P.paradoxa ,P.brachystachis میباشد.علف خونی از علفهای هرز مهم مزارع گندم، جو، یونجه زارهای جوان و سایر گیاهان زراعی و مرتعی است. روشهای کنترل: در مزارع غلات از سم ترالکوکسیدیم (گراسپ) SC25% به میزان 2/1 لیتر در هکتار از 3-2 برگی تا اواسط پنجه زنی علف هرز می توان استفاده کرد خرفه(پروین) خرفه(پروین) Portulaca oleraceae Common purslane گیاهی است یکساله و چهار کربنه که بوسیله بذر تکثیر می یابد،با ساقه های گوشتی لطیف و منشعب از ناحیه طوقه که یک توده متراکم خزنده را به وجود می آورد. برگهای گوشتی،براق و لطیف که بصورت مجتمع بر روی ساقه ها قرار دارند واجتماع آنها به صورت متناوب قرار میگیرد.برگها فاقد دمبرگ بوده،متقابل یا چتری بر روی ساقه قرار میگیرند. گلها با گلبرگهای 5تایی زردرنگ که فاقد دمگل میباشند به صورت منفرد بر روی محور گل دهنده قرار گرفته اند.در روزهای آفتابی گلها باز میشوند. تولید کپسول بذر میکنند بذرها داخل کپسولها به رنگ سیاه متمایل به قهوه ای،ریز،قلوه ای شکل وکمی فشرده و در انتها دارای یک حفره توخالی میباشد. خرفه به علت داشتن قدرت تطابق با شرایط مختلف آب و هوایی،طول روز،درجه حرارت ونیز داشتن بذرهایی با قوه نامیه بالاو دوره خواب طولانی در اکثر نقاط دنیا جزء علفهای هرز باغهای چای،مزارع سبزی و صیفی، پنبه، توتون وزمینهای غیر زراعی به شمار میرود. روشهای کنترل: در مزارع ذرت ازETCP(EC82%)+ایمن کننده دی کلراید به نسبت4-6لیتر در هکتار قبل از کشت و مخلوط با خاک در عمق10سانتیمتر استفاده میشود. در مزارع سویا از علفکش بنتازون(SL48%)به نسبت3لیتر در هکتار بعد از 2 تا3برگی شدن سویا استفاده میشود. در مزارع کنجد از الاکلر(EC48%)به نسیت5لیتر در هکتار بعد از کاشت و قبل از سبز شدن کنجد در یک نوبت استفاده میشود. علف هفت بند علف هفت بند Polygonum spp Knot grass گیاهی است یکساله از خانواده polygonaceae به طول30 تا60 سانتی متر که دارای گلهای کوچک و صورتی رنگ و ساقه صورتی رنگ است. این گیاه ریشه سطحی دارد و از طریق بذر تکثیر میابد. ساقه های این علف ممکن است در قسمتهای تحتانی تولید ریشه های فرعی کند.برگهای باریک و نیزه ای شکل آن به صورت متناوب بر روی ساقه قرار گرفته اند و غالباً بر روی سطح آنها لکه های بنفش یا صورتی به شکل عدد 7 مشاهده میشود. گره های آن مشخص است مانند سایر گونه های این خانواده دارای غلاف غشایی مشخص است. گلهای ریز صورتی یا قرمز رنگ ان به صورت خوشه های فشرده انتهایی و جانبی به حالت افراشته دیده میشوند. گل آذین خوشه ای،1-5گلبرگ کوچک که گلها در بغل برگها قرار میگیرند علفهای هرز جنس polygonum ممکن است با تو لید ماده سمی خاصی بر روی پوست حیوانات(سفیدمو)اثر کرده،باعث ایجاد خارش،تورم پوستی و کاهش وزن در آنها شوند. علف هفت بند در باغها، مزارع چغندرقند، سبزی و صیفی، توتون،مراتع و زمینهای بایر میروید. روشهای کنترل: برای مبارزه با این علف هرز می توان از وجین دستی استفاده کرد بارهنگ سرنیزه ای(کاردی) بارهنگ سرنیزه ای(کاردی) Plantago lanceolata Buckorn plantain علف هرزی است چندساله،از خانواده Plantaginaceae که از طریق بذر و ساقه هایی که از ریشه منشا میگیرند تکثیر می یابد.ریشه ها سطحی،سفت و محکم و ریشه چه ها سیلندری شکل هستند. دارای ساقه های راست ،سیلندری وبدون برگ است.در قسمت انتهایی ساقه گلها به صورت مجتمع و خوشه ای دیده میشوند.دارای برگها منشعب،ساده،نیزه ای شکل،طویل و باریک و به سمت قاعده در سمت دمبرگ باریک شده اند.دارای رگبرگهایی طویل و محکم بوده،و دارای گلهای سفید و متمرکز در خوشه میباشد تربچه وحشی تربچه وحشی Raphanus sativus Wild radish گیاهی است یکساله از خانواده Cruciferae که تولید مثل آن از طریق بذر صورت میگیرد. با ساقه هایی به ارتفاع60تا150سانتی متر و برگهای طوقه ای به طول 8 تا15سانتیمتر و پهنای3تا 15سانتیمتر، با حاشیه دندانه دار و بریدگی های عمیق، گلهای آن نسبتاً درشت با گلبرگهای بنفش تا سفید که بر روی آنها رگبرگهایی به رنگ صورتی دیده میشوند. بذرهای کوچک تخم مرغی شکل قرمز مایل به قهوه ای ان در غلافهای توپر دیده میشود. از علف هرز دیگر این جنس میتوانR.raphanistrum را نام برد. تربچه وحشی از علفهای هرز مزارع گندم، جو، توتون و سبزی و صیفی است. روشهای کنترل: در مزارع غلات از 2-4-D به نسبت 1 تا1.5لیتر در هکتاراز زمان پنجه زدن تا تشکیل ساقه(گندم)میتوان استفاده کرد. همچنین در مزارع یونجه،شبدر،اسپرس می توان از علف کش کلرتال دیمتیل (داکتال)(WP75%) به نسبت 8تا12کیلوگرم در هکتار استفاده کرد که در یونجه تازه کاشت بعد از کاشت و قبل از سبز شدن یا اوایل بهار قبل از بیدار شدن یونجه استفاده میشود. ترشک ترشک Rumex crispus Curly dock ترشک گیاهی است چند ساله به ارتفاع 60 تا 200 سانتی متر با ریشه اصلی بسیار قوی و ساقه های غالبا قرمز رنگ،ضخیم و ایستا، که فاقد شاخه های جانبی در قسمتهای پایینی است.برگهای ترشک دارای حاشیه موجدار فاقد کرک بوده،بیشتر در ناخیه طوقه قرار دارند. گلهای کوچک وسبز رنگ ان به صورت گل اذین خوشه ای متراکم(جانبی و انتهایی)ارایش یافته اند،و در هنگام رسیدن،به رنگ قرمز مایل به قهوه ای تغییر میکند. از گونه های دیگر این جنس که به عنوان علف هرزهستند میتوان R.dentatus,R.obtusifolus,R.pulcher,R acetosella را نام برد. ترشک از علفهای هرز مهم باغهای چای بوده و در مزارع توتون،زمینهای مرطوب و مراتع نیز دیده میشود. روشهای مبارزه: برای مبارزه با ان از پاراکوات(SL20%)به نسبت3-5 لیتر در هکتار استفاده میشود. پیر گیاه پیر گیاه (Sencio vulgaris) گیاهی است یک ساله از خانواده Asteraceae که از طریق دانه تکثیر می یابد. این گیاه دارای رشد سریعی است و از گلبرگهای زرد رنگ آن صاره ای استخراج می شود که در از بین بردن بیماریهای انگلی دستگاه گوارش موثر است. بهترین روش مبارزه عبارت است از استفاده از یک سم تماسی پیش از مرحله گلدهی خاکشیرتلخ خاکشیرتلخ (Sisymbrium officinale) گیاهی است یکساله، مهاجم با مخزن بذر تقریباً وسیع از خانواده شب بو یا Brassicaceae که از طریق بذر تکثیر می شود. در مراتع رشد کرده و به دلیل وجود تانن در برگ ها و میوه ها که ماده تلخ مزه ای است، به خاکشیر تلخ موسوم است. به دلیل تلخ بودن بازده مراتع را پائین می آورد زیرا دام رقبتی به خوردن ان ندارد. برای مبارزه با این گیاه می توان از سموم تماسی استفاده نمود. سیلن(کوزه قلیانی یا قلیانک) سیلن(کوزه قلیانی یا قلیانک) Selin spp Cone catchfly سیلن گیاهی چند ساله و علفی از خانواده Caryophyllaceae که از طریق بذر تکثیر می یابد. با ساقه هایی افراشته و منشعب به ارتفاع 30 تا 80 سانتیمتر،سبز مایل به آبی رنگ، این گیاه معمولا از کرکهای نوک غده ای حاوی مواد چسبنده،پوشیده شده است. برگها نواری و متقابل،باریک با انتهایی تیز و فاقد دمبرگ و چسبیده به ساقه هستند. گلها دارای 5 گلبرگ صورتی، بنفش یا سفید با حاشیه گرد بوده، نسبتاً دندانه دارهستند. کاسه گل با 5 کاسبرگ متصل به هم و با 25 تا 30 رگبرگ مشخص بر روی آن،شکل کوزه ای متورم به قطر 2 سانتیمتر را ایجاد میکند. از گونه های دیگر قلیانک که به عنوان علف هرز هستند میتوان:S.latifolia,S.noctiflora را نام برد. قلیانک ،علف هرز مزارع گندم، جو، زمینهای بایر وحاشیه جاده هاست. چسبک(چسبونک) چسبک(چسبونک) Setaria viridis Green fox tail علف هرزی یکساله از خانواده Poaceae که از طریق بذر تولید مثل میکند.دارای ریشه های افشان و سطحی بوده ،ساقه های ان ایستاده و منشعب هستند.برگها نوک تیز و در قسمت غلاف وحاشیه پهنک دارای موهای زبر میباشد.زبانک مو مانند است(در محل اتصال پهنک به غلاف زوائد مو مانند وجود دارد) زوائد مو مانند به صورت حلقه ای موجود می باشد.در سطح پهنک برگ مو وجود ندارد. خوشه متراکم و استوانه ای شکل بوده و از نوع پانیکول میباشد. Spikelet ها دارای1-3 زوائد سبزرنگ می باشد.بذرها، سبزرنگ، تخم مرغی شکل و یک سطح ان مسطح تر از سطح دیگر است. چسبک از علفهای هرز مهم گیاهان زراعی که در بهار به بذر می نشیند،مثل یونجه و شبدر به شمار رفته و در مزارع ذرت، پنبه، چغندرقند،نیشکر، گندم و جو، زمین های بایر و حاشیه جاده ها به وفور یافت میشود. روشهای کنترل: در مزارع مو میتوان از گلیفوزیت به میزان4-12لیتر در هکتار ودر هنگام حداکثر رشد علف هرز و از پندی متالین5لیتر در هکتار قبل از سبز شدن علف هرز استفاده کرد آقطی یا پلهم آقطی یا پلهم (Sambusus ebolus) علف هرزی است چند ساله از خانواده Caprifoliaceae. این گیاه بلند و بیشتر در حاشیه مزارع، جاده ها و باغها رشد می کند. جایگاهی برای زندگی حیوانات مضر نظیر موش، سمور آبی و غیره است. میوه های سیاه رنگ آن حاوی مواد سمی است. روش کنترل آن استفاده از سم سیستمیک است. __________________ خردل وحشی خردل وحشی Sinapis arvensis Wild mustard گیاهی است یکساله و از خانواده Cruciferaeکه با بذر تکثیر می یابد.ساقه ان راست و به طول60تا100سانتی متر است که گاهی نیز منشعب می شود.برگهای این گیاه در قسمت تحتانی پهن و در قسمت فوقانی دراز،باریک و دندانه دار یا با حاشیه مواج است.گلهای خردل وحشی چهار گلبرگ زردرنگ دارد که به صورت خوشه قرار گرفته اند. این علف هرز در زمینهای بایر و اراضی زراعتی می روید و یکی از علفهای هرز مزاحم به شمار می آید. دام از این گیاه تغذیه می کند که باعث دل درد و اختلالات تنفسی حیوان می شود و شیر ان را نیز بدطعم می کند. روشهای کنترل: برای مبارزه با خردل وحشی در مزارع ذرت و نیشکر می توان از علفکش ترفلان و یا آترازین،قبل از ظهور گیاه به نسبت2تا4کیلوگرم در هکتار و یا سم پاشی با علف کش تو-فور-دی یا آمترین پس از سبز شدن به نسبت 2لیتر در هکتار استفاده کرد. مصرف علفکش گالانت در مزارع کلزا نیز موثر است. خاکشیر خاکشیر Sisymbrium alttissimum Tumble mustard خاکشیر گیاهی است یکساله زمستانی یا یکساله که با بذر تکثیر می یابد به ارتفاع60تا150سانتیمتر با ساقه های پایینی ساده و سا قه های بالایی دارای شاخه های متعدد که در مجموع ظاهر بوته ای دارد برگهای متناوب این گیاه بر دو نوعند: برگهای پایینی، خیلی زبر با بریدگیهای عمیق، در حالی که برگهای بالایی تعدادش خیلی کمتر،لطیف و فاقد بریدگی هستند. گلهای ان کوچک و به رنگ زرد رنگ پریده بوده و به صورت خوشه ای در انتهای ساقه ظاهر میشوند.از گونه های دیگر خاکشیر که رفتار علف هرزی دارند میتوان S.sophia,S.orientale,S.irio,SloeseliiوS.officinal is را نام برد. خاکشیر یکی از علفهای هرز مزارع گندم، جو، مراتع، زمینهای بایرو حاشیه جاده هاست تاجریزی تاجریزی Solanum nigrum Black nightshade گیاهی است یکساله،از خانواده سیب زمینی یا Solanaceae که از طریق بذر تکثیر می یابد. در بعضی مناطق به ان انگورک می گویند.دارای ساقه راست و تا اندازه ای منشعب و شاخه های گوشه دار که طول ان به20تا60سانتی متر میرسد.برگهای این گیاه ساده و حاشیه آنها موجدار است. برگها تخم مرغی شکل و در نوک تیز شده اند. گلهای تاجریزی پنج گلبرگ سفیدرنگ دارد و میوه ان سیاهرنگ است. برگها و ساقه های تاجریزی سولا نین دارند که کمی سمی است، این ماده در میوه های سبز ان نیز یافت میشود. تاجریزی در مزارع،چغندرقند، نیشکر،پنبه، توتون، باغهای میوه، سبزی و صیفی واراضی بایر دیده میشود. روشهای کنترل: برای مبارزه با این گیاه میتوان از علفکش سونالان با امولوسیون33.5درصد به نسبت2لیتر در هکتار قبل از رویش و یا تو-فور-دی پس از سبز شدن علف هرز استفاده کرد. در مزارع آفتابگردان از اتال فلورالین به میزان3-3.5لیتر در هکتار به صورت مخلوط با خاک و در یک نوبت ویا در مزارع کنجد میتوان از آلاکلر به میزان5لیتر در هکتار بعد از کاشت و قبل از سبز شدن کنجد و در یک نوبت استفاده کرد. قیاق(ذرت خوشه ای) قیاق(ذرت خوشه ای) Sorghum halapense Johnson grass گیاهی است علفی چندساله از خانواده Poaceae که توسط بذر و ساقه های خزنده قابل تکثیر است.این گیاه ساقه زیرزمینی یا ریزوم قوی و قطوری دارد،ساقه های هوایی ان ماشوره ای و مانند بسیاری از گندمیان میانخالی است.ارتفاع این گیاه به 50تا150سانتی متر میرسد. برگ قیاق باریک و بلند است و طول ان گاهی به 100سانتی متر میرسد در حالی که عرض ان از دو سانتی متر تجاوز نمی کند.گل اذین این گیاه خوشه ای باز و مخروطی شکل است،سنبله های ان اویزان وبه رنگ سبز یا قرمز متمایل به ارغوانی است. بلندی گل اذین از15سانتی متر تا50سانتی متر متغیر است. قیاق سنبلچه های مضاعف دارد،یکی از انها بی پایه و تخم مرغی شکل است و نیم سانتی متر طول دارد،گلهایش هرمافرودیت و گلومهایش مقعر و بدون نوک و ریشک بوده که با موهای نرمی پوشیده شده است.گلوم تحتانی به ریشک مفصلی و تابیده ای که طول ان از10تا15میلی متر تجاوز نمی کند منتهی میشود.انتهای دو طرف گلوم تحتانی دندانه دار است. گلهای این نوع سنبلچه سه پرچم و یک تخمدان با خامه ای دراز و پر مانند دارد.سنبلچه دیگر باریک، پایه دار، و با مفصلی به ساقه گل دهنده متصل است، طول ان از5تا7میلی متر تجاوز نمی کند و گلومهایش مقعر و فاقد ریشک و گلهای آن نر و گاهی خنثی است که فقط از یک گلومل تشکیل یافته است. دانه قیاق نسبتا درشت، شفاف، نوک تیز و تخم مرغی شکل است. رنگ دانه عنابی تند و مایل به سیاه است که قطر ان نزدیک 2تا3میلیمتر و طولش به 4تا 5میلیمتر میرسد. قیاق با آنکه به عنوان گیاه علوفه ای شناخته می شود مزاحمت زیادی نیز در مزارع ایجاد می کند و باعث آلوده ساختن محصول می گردد.این گیاه بیشتر علف هرز مزارع آبی به شمار می آید.ریشه های دائمی ان سطحی و نمو انها بدین ترتیب است که در نزدیکی سطح خاک به جلو می خزد و سپس یک قسمت از ان به سطح خاک نزدیک شده تولید ساقه می کند،در این موقع از زیر محل نمو ساقه ریشه هایی خارج می شود که به عمق زمین فرو می رود.عمل وجین چندان تاثیری در دفع این گیاه ندارد،عملیات کشاورزی باعث پخش ریزوم و انتشار ان در سطح مزرعه می شود. قیاق علف هرزی است قوی که علاوه بر مزارع در کنار جاده ها و آبروها می روید و مورد چرای دام قرار می گیرد.این گیاه مانند سایر انواع سورگوم در بعضی شرایط به علت تراکم هیدروسیانیک اسید در برگهایش سمی است.در عین حال به دلیل قدرت تولیدی زیاد،دارا بودن ارزش غذایی مناسب،و دوام کافی ،ارزش علوفه ای خاصی دارد.در آسیا و منطقه مدیترانه، قیاق تنها جنس گونه سورگوم است که به وفور یافت می شود. روشهای کنترل: برای دفع قیاق باید سموم نفوذی مثل روغن مصرف شود تا ریشه های زیرزمینی از فعالیت باز بمانند. از سموم پولی بورکلریت، TCA،بروماسیل،وDMSA نیز می توان استفاده کرد.می توان با علفکش دالاپون به نسبت 5تا8کیلوگرم در هکتار یا رانداپ به نسبت10لیتر در هکتار،به هنگام گل دادن یا قبل از گلدهی در دفعات متوالی با این گیاه مبارزه کرد. گندمک گندمک (Stellaria media) گیاهی است یکساله و بهاره از خانواده میخک یا Caryofillaceae که عمدتاً از طریق بذر تکثیر می یابد. حضور آن در پارکها، چمن ها و باغها سبب اشغال سطح وسیعی از خاک می گردد. بهترین روش مبارزه عبارت است از استفاده از یک سم تماسی پیش از مرحله گلدهی. وبلاگ گیاهشناسی

علفهای هرز و مبارزه با آنها-قسمت اول A-G

دم روباهی باریک

دم روباهی باریک

Alopecurus myosuroides

Foxtail grass(Slender foxtail)

از علفهای هرز یکساله با ساقه های باریک است.از خانواده poaceae که توسط بذر تکثیر می یابد .با ساقه هایی که درازای ان تا60سانتی متر میرسد و به صورت توده های نزدیک به هم دیده میشوند.در انتهای هرساقه، سنبله باریک و طویل ریشکدار به طول 3-10سانتیمتر قرار دارد.گل اذین از نوع Spike و متراکم ،شبیه به دم روباه است. برگها دارای لیگول غشایی و محل اتصالشان به ساقه متورم است.

گلومهای آن نوک تیز و مایل به سفید است که سه رگبرگ سبزرنگ،ان را از گلوم سایر گندمیان متمایز میکند،پوشینه های دم روباهی باریک،به درازای گلوم آن است و ریشکهای ان نیز خمیده هستند.در محل غلاف،زبانک بزرگ غشایی دیده میشود.

از گونه های دیگر دم روباهیA.agrestis,A.pratensisرا میتوان نام برد.

دم روباهی از علفهای هرز مزارع گندم،جو،بادام زمینی،ذرت،باغهای سبزی و صیفی و نیز زمینهای ایش است.

روشهای کنترل:

در مزارع غلات از علفکش فلم پروپ-ام-ایزوپروپیل(EC20%) (سافیکس بی دیلیو) به میزان3لیتر در هکتار در مرحله2-4برگی علف هرز استفاده میشود

تاج خروس
Amaranthus retroflexus
Red root pigweed

تاج خروس گیاهی است از خانواده Amaranthaceae چهارکربنه و یکساله خشبی به ارتفاع50تا100 سانتی متر با ساقه های پایینی قرمز یا دارای نوار قرمز که تا انتهای ریشه اصلی تداوم دارد. پهنک برگها ضخیم و رگبرگهای آن واضح هستند برگهای آن نسبتا پهن ونیزه ای شکل((lance-shaped بوده،بادمبرگهای ضخیم و قوی که به ساقه متصل هستند و به تدریج به رنگ قرمز در می آیند.

تکثیر آن توسط بذر،ریشه های زیر زمینی قرمزرنگ وعمیق صورت میگیرد.گلها کوچک و سبزرنگ، بذرها برنگ سیاه براق، عدسی شکل ودر دو طرف محدب که دارای یک شکاف کوچک در کنار بذر میباشد.مهمترین علفهای هرز این جنس شاملA.palmeri,A albus ,A.viridis,A.graecizans میباشد.

علفهای هرز خانواده تاج خروس دارای مقدار زیادی نیترات یا اکسالات هستند که ممکن است باعث مرگ دام شوند.

تاج خروس در مزارع توتون،باغهای چای، سبزی ،صیفی وزمینهای بایر می روید.

روشهای کنترل:

علاوه بر روش مکانیکی(وجین)می توان از روشهای شیمیایی استفاده کرد.

درمزارع لوبیا از سم تری فلورالین((EC48%به نسبت1تا2لیتر در هکتاربه صورت مخلوط با خاک قبل از کشت لوبیا،در مناطق پنبه کاری از اتال فلورالین((EC33.3%به نسبت 3تا 3.5لیتر در هکتارقبل از کاشت و مخلوط با خاک به عمق 10 سانتیمتر و در یک نوبت سم پاشی میشود

در مزارع آفتابگردان از تریفلورالین((EC48%2تا 2.5لیتر در هکتار و همچنین از اتال فلورالین((EC33.3%3تا3.5لیتر در هکتار قبل از کاشت و به صورت مخلوط با خاک استفاده می شود

بو مادران

بو مادران

Achillea Spp

Western yarrow

بومادران گیاهی است معطر و دوساله،از خانواده Asteraceae (Composite) که از طریق بذر و ریزوم تکثیر می یابد.با ساقه هایی به ارتفاع30تا60سانتی متر،پوشیده از کرکهای ظریف و ریزی که از ریزوم های رونده ضعیفی به وجود می ایند.برگهای پرمانند،نرم و نیزه ای شکل،با بریدگی های متعدد و باریک به فواصل مساوی از یکدیگر،روی محور ساقه قرار دارند.

گل اذین به صورت کلاپرک که مجموع انها گل اذین دیهیم را در انتهای ساقه و انشعابات ان به وجود می اورد.قطعات گل 5تایی است.تعداد پرچم ها5عدد و مادگی از دو برچه تشکیل شده ،مجموعه گلها به رنگ زرد مشاهده می شود،میوه فندقه،بذر کوچک و مسطح،بیضی شکل به رنگ سفید مایل به خاکستری به طول تقریبی 2میلیمتر می باشد.بومادران بویی زننده و تند دارد و به عنوان گیاهی دارویی مورد استفاده قرار می گیرد.

از گونه های دیگر ان که رفتار علف هرزی دارند شاملA.lanulosa ,A.santolina ,Amicrantha می باشد.

بومادران از علفهای هرز مزارع،گندم،جو،توتون، پنبه،چغندرقند، سبزی و صیفی و باغهای میوه و زمینهای بایر محسوب می شود

خارشتر

خارشتر

Alhagi psuedalhagi

Camelthorn

خارشتر گیاهی است علفی و چند ساله از خانوادهLeguminosae،تکثیر ان توسط بذر و ریزوم صورت میگیرد.دارای شاخه هایی انبوه و در هم، ساقه سبز رنگ است. این گیاه برگهای ساده ای دارد که2تا4میلیمتر عرض و2تا10 میلیمتر طول دارند. برگها به شکل بیضی کشیده هستند که در پایه خارها قرار گرفته اند.گلها به طور منفرد یا دوتایی در طرفین شاخه ها قرار دارند. کاسه گل تقریبا 2 میلیمتر طول دارد و بدون کرک است.دندانه های کاسه نوک تیزوتخمدان نیز بدون کرک است. میوه این گیاه باریک و بدون کرک بوده سطح رویی ان صاف و سطح زیرش بند بند است.رنگ گلها صورتی یا صورتی مایل به بنفش است. دمگل 1 تا 3 میلیمتر است.

این علف هرز به شوری مقاوم بوده و بیشتر در نواحی خشک وبیابانی وجود دارد گوسفندان و شتر از آن تغذیه میکنند.از گونه های دیگر ان میتوان A.persarum را نام برد.

خارشتر از علفهای هرز مزارع پنبه،نیشکر،چغندرقند،گندم، جو،سبزی و صیفی است.

روشهای کنترل:

خارشتر را میتوان با سم پاشی با علفکش تو-فور-دی پس از سبز شدن در مزارع غلات به نسبت 5 لیتر در هکتار کنترل کرد. مصرف علفکشها قبل از سبز شدن تاثیر چندانی در کنترل این گیاه ندارد.

گل آتش (Adonis annua)

گیاهی است یک ساله از خانواده آلاله Ranunculaceae چند ساله است و تفاوت آن با آلاله در رنگ گلهای آن است. (گلها در ادونیس قرمز جگری است) سایر مشخصات آن شبیه آلاله است

__________________

بیدگیاه(علف گندمی)

Agropyrum repens

Quack grass

گیاهی است علفی چندساله و ریزوم دار که مبارزه با ان کار چندان ساده ای نیست.از خانواده Poaceae که از طریق بذر و ریزوم تکثیر می یابد.این ریزوم ها تا اندازه ای آبدار،سفید مایل به زرد با انتهای تیز و مقاوم بوده وقادر به نفوذ در خاکهای سخت و حتی در غده ها و ریشه های گیاهان دیگر است.

بید گیاه دارای گوشک کوچک بوده و در مرحله رویشی، برگهایش در نزدیک نوک ، به صورت افقی مچاله شده است. گل آذین آن از نوع سنبله است و سنبلچه های آن به صورت دو ردیف بلند مانند تخت خوابیده، بر روی ساقه قرار گرفته اند.هر سنبلچه از دو پوشینه یا گلوم بزرگ و مشخص تشکیل شده است.

ساقه ها راست ،منشعب،برگها به صورت شل و ول(Lax leaves) و سبزرنگند. در قسمت بالایی برگها تعداد کمی وجود دارد و دارای لیگول غشایی است که روی هم قرار گرفته اند(Clasping)و دارای4-7گلچه که در هر خوشه چه قسمتهای پهن در مقابل محور خوشه قرار گرفته اند.

بید گیاه از علفهای هرز مزارع گندم و جو میباشد.

در مورد مبارزه با این گیاه کار تحقیقاتی انجام نشده و در حال حاضر وجین دستی انجام میشود

یولاف وحشی (جو دوسر)

یولاف وحشی (جو دوسر)

Avena fatua

Wild oat

گیاهی است یکساله،تک لپه ای و از خانواده گندمیان(Poaceae)که با بذر تکثیر می یابد. گل اذین خوشه ای خیلی باز و پانیکول منظمی دارد که در تمام جهات به طور یکنواخت رشد میکنند.سنبلچه های ان منفرد و از پهلو فشرده شده اند.ودرهریک از انها2تا3گل ریشکدار دیده میشودکه معمولا گل انتهایی ان عقیم است. پایه این سنبلچه ها تقریبا2 سانتیمتر طول دارد.گلومهای فوقانی و تحتانی با یکدیگر مساوی و طول انها به8میلیمتر میرسد.قاعده گلومها با موهای سفید یا قهوه ای رنگ خشن و طویلی پوشیده شده است واز وسط ان رگبرگ میانی واز نزدیکی قاعده گلومل ریشک طویل و زانوداری خارج میشود که قاعده ان پیچیده و تابیده به نظر میرسد.گل این گیاه 3 پرچم دارد و دانه در داخل گلومل باقی میماند.

ساختمان ظاهری یولاف در نواحی مختلف نسبت به نوع زمین تغییر میکند مثلا در نواحی پست و شنی از هر بوته چندساقه باریک منشعب میشودبرگها کوتاه،سخت و مقاوم و غلاف ان را موهایی پوشانده است.ولی در اراضی حاصلخیز و مرتفع بوته ها منحصرا یک ساقه نسبتا قوی دارند.برگهایشان دراز بوده،غلاف انها غالبا بدون موست.

روشهای مبارزه:

در زمین های گندم کاری شده از دیفنزوکوات(SL25%)به نسبت 4لیتردرهکتاراز3برگی تا اواسط پنجه زنی علفها و در یک نوبت استفاده میشود.

همچنین از ترالکوکسیدیم(SC25%)به میزان1.2لیتر در هکتاراز2-3برگیتا اواسط پنجه زنی علفهای هرز و در یک نوبت توصیه میشود.

همچنین از دیکلوفوپ متیل(EC36%)به نسبت2.5لیتر در هکتار در یک نوبت ویا از علفکش فلم پروپ-ام-ایزوپروپیل(EC20%)به نسبت3لیتر در هکتار میتوان استفاده کرد

سیرموک(سیروحشی)

Allium canadense

Wild onion

گیاهی است چندساله از خانواده Liliaceae که از طریق بذر و پیاز تکثیر می یابد.ریشه ها به قسمت پیاز متصلند و تار مانند ورشته ای بوده،به پیاز قهوه ای رنگ متصل میشوند.ساقه ها بلند ،ایستاده،نرم و دارای بوی شبیه بوی پیاز،برگها کشیده و باریک و نرم و در قسمت پایه قرار میگیرند.گلها به صورت مجتمع در انتهای ساقه گل دهنده دیده میشوند.اجتماع گلها دایره ای شکل بوده و به رنگ صورتی می باشد. بذرها داخل کپسول تولید میشوند و هر کپسول محتوی3-6 بذر سیاه و گرد میباشد.بذرها دارای زوائد بال مانند در اطراف خود میباشند.

__________________

گون

گون

Astragalus bisulcatus

Two grooved milk vetch

گون گیاهی است چندساله که ارتفاع ان تا 75 سانتیمتر میرسد.از خانواده Leguminoseae که تولید مثل ان از طریق بذر صورت میگیرد. ساقه های رشد یافته ان به رنگ بنفش تیره است برگهای ان مرکب از برگچه هایی است که،به صورت متقابل به تعداد11تا30جفت در محورهر برگ قرار گرفته اند.گلهای ان معمولا به رنگ ارغوانی،گاهی ابی یا سفید بوده،نزدیک به انتهای شاخه های گل دهنده قرار دارند.

این گیاه در برابر خشکی مقاوم ودر خاکهای شور به خوبی رشد میکند و دارای بوی تند سلنیوم است. بسیاری از گونها سمی هستند و باعث مسمومیت گاوها، گوسفندان و اسبها میشوند.در طول فصل رویش گون،ماده سمی گلوکوزید تولید میشود که باعث ایجاد اختلالات تنفسی و فلج حیوانات میشود.از گونه های دیگر این جنس میتوانA.alpinus ,A.cicer ,A.pendulilorus ,A.arenarius، A.norvegicusرا نام برد.

گون از علفهای هرز مناطق کویری، زمینهای بایر، مزارع چغندر قند، نیشکر،سبزی و صیفی است

آزولا

آزولا (Azolla filiculoides)

این گیاه نوعی سرخس محسوب می شود و درحقیقت حد واسط گیاهان آوند دار و نهانزادان آوندی است. در محیط های آبی و به صورت توده ای و کلنی رشد می کند، قطعه قطعه شدن این کلنی ها یکی از راههای تکثیر آن است. سرعت تکثیر این گیاه بالااست. از آنجائیکه این گیاه قادر است نیتروژن هوا را تثبیت نماید، از آن به عنوان کود سبز استفاده می شود. از خانواده Azolaceae بوده و به محض ورود به هر منظقه سطح آنرا پوشانده و از تبادلات گازی جلوگیری می نماید و بدینترتیب اکوسیستم منطقه را تغییر می دهد. گیاهانی که در زیر آزولا رشد کنند در اثر نبود نور کافی از بین خواهند رفت. بهترین روش مبارزه با آن جمع آوری آن است.

__________________

برموس آویخته(علف پشمکی)

برموس آویخته(علف پشمکی)

Bromus tectorum

Downy brome

گیاهی است یکساله،از خانواده Poaceae که با بذر تکثیر میکند.با ارتفاع10تا75سانتی متر.غلاف و پهنک برگهای ان از کرکهای نرم و فشرده ای پوشیده شده و دارای زبانک کوتاه است.گل آذین ان خوشه ای مرکب باریک وآویزان بوده ودارای سنبلچه های شمشیری و کشیده با ریشکهای یک تا یک ونیم سانتیمتری بنفش است.

Ligule
بصورت غشایی و دندانه دار،رنگ گلوم های خارجی و رنگ گیاه بالغ در هنگام بلوغ قرمز یا ارغوانی است. گلوم خارجی روی بذر طویل بوده،باریک و دارای5-7رگه و سیخک بلند میباشد.

روشهای کنترل:

برای برموس مبارزه شیمیایی توصیه نشده و از روشهای مکانیکی استفاده می کنیم

کیسه کشیش

کیسه کشیش
Capsella bursa-pastoris

Shepherds purse

گیاهی است یکساله زمستانه از خانواده Cruciferae که با بذر تکثیر میابد و به ان خورجینک گفته میشود با سا قه هایی راست به ارتفاع 10 تا 50 سانتیمتر که به صورت انفرادی یا چند تایی از بوته ها منشعب میشود. برگهای پایینی به صورت متراکم، متقابل و دارای بریدگی عمیق هستند و برگها در قاعده باریک شده به حالت دمبرگ در آمده اند برگهای بالایی ساقه را در برگرفته اند و تعداد آنها محدود است که به شکل زبانکی طویل با دو زایده گوشدار به ساقه متصلند.

گلبرگها نیم تا 1 میلیمتر عرض و2 تا2.5 میلیمتر طول دارند. دم میوه طویل است و به 6 تا 12 میلیمتر میرسد. میوه بدون بال و مثلثی شکل است وتا30دانه دارد که درهر حجره10تا15دانه دیده میشود رنگ گلها سفید یاصورتی و گل آذین گیاه خوشه ای کشیده است.

این علف هرز در مزارع گیاهان علو فه ای، مزارع توتون ، چغندرقند، نیشکر، بادام زمینی، باغهای میوه، حبوبات وحاشیه جاده ها دیده میشود.

نحوه مبارزه کیسه کشیش بر حسب نوع زراعت فرق میکند.

سلمه تره(سلمک)

سلمه تره(سلمک)

Chenopodium album
Common lambsquarter

گیاهی است از خانواده اسفناجیان(chenopodiaceae) و یکساله با ساقه های ایستا و انشعابات فراوان که غالباً دارای خطوط صورتی یا بنفش هستند. ارتفاع آن بر حسب آب و هوا و نوع خاک تغییر میکند.
برگهای سلمک کشیده، تخم مرغی شکل و دندانه دار است. برگهای قسمت فوقانی گیاه باریکتر و دارای حاشیه صاف است. کرکهای سفیدرنگی برگ و ساقه های این گیاه را پوشانده است.

گل آذین آن از نوع سنبله و سبز رنگ است. میوه نیز سبز رنگ ودارای بذرهای ریزی است.

این گیاه در اکثر مزارع به خصوص مزارع صیفی و غلات زیاد دیده میشود.

تکثیر ان از طریق بذر صورت میگیرد. گیاهان این جنس تولید مقادیر زیادی گلوکوزیدسیانوژنیک کرده باعث مسمومیت دام میشوند.

روشهای کنترل:

برای مبارزه با سلمک در مزارع چغندر و پنبه میتوان از علف کش ترفلان به نسبت 1.2تا2.4لیتر در هکتار قبل از رویش گیاه مخلوط با خاک استفاده کرد. در مزارع غلات با استفاده از تو-فور-دی((2-4-Dبه نسبت 3لیتر درهکتاربعد از رویش اقدام کرد.همچنین در باغات میتوان از پاراکوات(گراماکسون) استفاده کرد.

کاسنی(Cichorium intybus)

گیاهی است از خانواده Asteraceae با ساقه های لخت و دارای گلهای آبی متمایل به بنفش می باشد.

ابوجهل

ابوجهل (Capparis spinosa)
گیاهی است خزنده، دارای گلهای درشت سفید مایل به صورتی که پس از گرده افشانی، میوه ای شبیه به هندوانه کوچک بر روی ساقه های آن بوجود می آید. این میوه البته جنبه داروئی دارد. از خانواده Capparidaceae بوده و چند ساله است. روش کنترلی آن نیز مشابه روش کنترلی گیایهان هرز چند ساله می باشد.

جگن

جگن (Carex nigra)

چند ساله که بدلیل سیاه رنگ بودن گل آذین آن به نیگرا مشهور است. مقطع ساقه در این گیاه مثلثی شکل است و در مزارع برنج و زراعت های آبی ایجاد مزاحمت می نماید. از خانواده Cyperaceae بوده و روش کنترل آن نیز شبیه به گیاهان هرز چندساله می باشد.

__________________

اویارسلام

اویارسلام
Cyprus rotundus
Not grass
اویارسلام،گیاهی است یکساله از خانواده Cypraceae که از طریق بذر،غده و ریزوم تکثیر می یابد.و در اکثر مزارع ابی و به خصوص در شالی کاریها به وفور یافت می شود.ارتفاع این گیاه به70سانتی متر می رسد،این گیاه به صورت دسته ای و انبوه می روید.
ساقه اویارسلام مقطع مثلثی شکل دارد و ضخامت ان نزدیک 4میلیمتر است.ریشه این گیاه قرمز رنگ و انبوه است و دارای ریشه های افشان است.برگها ناودانی بوده از ساقه گل دهنده کوتاهترند،طول ساقه های گل دهنده بین10تا40سانتیمتر است.گل اذین از نوع چتر باز است.

گلهای اویارسلام،مجتمع و متراکم و از چترهایی تشکیل شده اند. سنبلکها سبزرنگ وکشیده اند.میوه اویارسلام گندمه،بیضی شکل و به رنگ قهوه ای است . گل اذین از نوع چترباز که توسط برگهای نامساوی احاطه شده اند. بذرها به رنگ سیاه براق،عدسی شکل و در دو طرف محدب که دارای یک شکاف کوچک در کنار بذر می باشد.تراکم ان در مزارع اغلب بسیار زیاد است،تراکم در مزارع کمیاب گاهی به200بوته در هر متر مربع می رسد که خوشبختانه همه انها به مرحله گل دادن و تولید دانه نمی رسند وبه تدریج از بین می روند وقادر به ادامه رویش تا مرحله گل دادن نخواهند بود.

اویارسلام از علفهای هرز سمج باغهای چای،مزارع توتون،پنبه، گندم،جو، باغهای میوه و زمین های بایر است.

روشهای کنترل:

در مزارع حبوبات می توان از علف کش بنتازون به میزان2-3لیتر در هکتار و در مرحله2-4برگی علف هرز استفاده کرد.در مزارع سویا می توان از دی نیترامین به نسبت3لیتر در هکتار قبل از سبز شدن محصول و علف هرز استفاده کرد.

درباغات چند ساله از گلیفوزیت به میزان 12-6 لیتر در هکتار استفاده می کنیم. (رانداپ توسط اندام سبز گیاه جذب می شود)

گل گندم(شش بر تیغ)

گل گندم(شش بر تیغ)

Centaurea iberica

Iberien starthistle

گیاهی است یکساله یا چندساله،تولیدمثل توسط بذر وریزوم،از خانواده compositae که برگهای تحتانی ساقه ان بریده بریده و انتهای آن نوک تیز است.برگهای فوقانی ان باریک ونیزه ای است.

گل آذین گندم با موهای نرمی پوشیده شده است و در بین آنها گلچه های نیلی رنگی قرار دارد. گلهای داخل ان هرمافرودیت بوده،گلهای حاشیه درشت تر و کمی نامنظم اند و با چند ردیف برگه های سخت احاطه شده اند. سطح آنها عاری از مو و حاشیه اشان قهوهای رنگ وخشک است. که با دندانه های سفید و باریکی مزین شده است.

میله های پرچم آزاد بوده و به لوله جام اتصال دارد، بساک پرچم ها به یکدیگر متصلندولوله ای توخالی را درست میکنند که خامه ای باریک در بین انها قرار دارد. تخمدان گل گندم تحتانی و به جدار کاسه گل متصل است.تخمدان از یک خانه تشکیل شده است و یک تخمک آزاد دارد. میوه آن خشک وناشکوفا و کاسه گل که عبارت ازتارهای نرم وابریشمی است در انتهای آن قرار دارد.سطح خارجی میوه،صاف،بدون مو وفاقد شیار است.

گونه های دیگر این جنس که علف هرزهستند شاملC.brugeriana ,C.hyalolepis ,C.solstitials ,C.picris ,C.balsamitha, C.oxycantha, C.behenمیباشد.

این علف هرز در اکثر مزارع گندم،جو،چغندرقند،نیشکر،گی اهان علوفه ای،صیفی و حبوبات میروید.

روشهای کنترل:

برای مبارزه با گل گندم میتوان از لینورون(SC45%)و پیریدات(EC60%)به میزان2 لیتر در هکتار استفاده کرد.

گنگر صحرایی(خارلته یا خار کنگر)

گنگر صحرایی(خارلته یا خار کنگر)

Cirsium arvense

Canada thistle

گیاهی است چند ساله که توسط بذر و ریشه های خزنده تولید مثل میکند.از خانواده Compositeae به ارتفاع30تا120سانتیمتر،با ریشه های عمیق و افقی گسترده.ساقه های کنگرصحرایی در قسمت انتهایی منشعب بوده،هر کدام به گل آذین کلاپرک با نهنج دارای پولکهای خاردار ختم میشود. برگهای ان متناوب و فاقد دمبرگ، تخم مرغی یا نیزه ای، با حاشیه خاردار بوده به لوبهای نامنظمی تقسیم میشود. گلهای کنگر صحرایی،تک جنسی بوده،گلهای نر وماده بر روی گیاهان جداگانه قرار دارند.گلهای ان به رنگ بنفش یا صورتی و بر روی کلاپرکهایی با قطر حدودا2سانتیمتر قرار دارند و زبانکهای ان فاقد خار هستند. اگر چه دوپایه بودن کنگرصحرایی ممکن است باعث تولید گلهای فاقد بذر شود اما وجود ریشه های افقی تکثیرپذیر، که در حین شخم به قطعات کوچک تقسیم میشوند، زمینه تکثیر سریع آن را فراهم میکند.

گونه دیگر کنگر صحرایی که رفتارعلف هرزی دارد کنگر صحرایی (خارابی) C.bracteatumاست.میوه ان بسیار ظریف است ودر تاج ان کرکهایی به رنگ سفید مایل به شیری قرار دارد. بذرها کاکل دار بوده و به آسانی توسط باد منتقل میشوند.

این گیاه از علفهای هرز مزارع گندم،جو،توتون،مراتع،حاشیه جاده ها وزمینهای بایر است.

روشهای کنترل:

در مزارع غلات(گندم و جو)از تریبنورون متیل(DF75%)به نسبت15تا20گرم در هکتار از 4 برگی شدن علف هرز به بعد استفاده میشود

در باغهای میوه از گلایفوزیت(SL41%)به میزان4-12 لیتر در هکتار در حداکثر فعالیت علفهای هرز تا گلدهی انها ودر 1-2 نوبت استفاده میشود.

درمناطق موکاری از پندی متالین(EC33%)به نسبت 5 لیتر و قبل از سبز شدن علف هرز در یک نوبت مصرف میشود.

در مزارع نیشکر ازEPTC(EC82%)به میزان6-7لیتر در هکتار قبل از ظهور علف هرز توصیه میشود.

اُزمک

اُزمک

Cardaria draba

Hoary cress

گیاهی چندساله از خانواده Cruciferae که توسط بذر و ریزوم تکثیر می یابد.ساقه ان به 20تا60سانتیمتر میرسد و در بالا بسیار منشعب است. برگهای پایینی ان تخم مرغی و قاشقی شکل و دندانه دارند،برگهای روی ساقه بیضی کشیده تا سرنیزه ای هستند.برگهای بهاره ان لطیفتر،طعم تره تیزک یا شاهی دارد وبه عنوان سبزی صحرایی جمع آوری و در تغذیه انسان به کار میرود. این گیاه در اکثر مزارع و کنار نهرها میروید.

گل آذین اَزمک خوشه ای متراکم و انتهایی است. طول گلبرگها 2.5تا4میلیمتر و رنگ آنها سفید است. دم میوه 5تا15میلیمتر طول داردو هر میوه محتوی 2 و به ندرت یک دانه است. این گیاه ریشه های قوی و طویل داشته، سرعت نمو آن زیاد است وهر سال ساقه ای قوی تولید میکند. تولید دانه نیز در این گیاه زیاد بوده گاهی به دو بار در سال میرسد.

یک سطح بذر پهن و سطح دیگرش گرد است. بذرها دارای4 زائده طویل بوده که زوائد کوچکتر مابین آنها قرار دارند.

روشهای کنترل:

در مزارع نخود از لینورون و پیریدات به نسبت هر کدام2لیتر در هکتار استفاده میشود

گلرنگ وحشی (Carthamus oxycantous , Composite)
علف هرزی یکساله از خانواده کمپوزیته (Composite) که از طریق بذر تکثیر می شود، خاردار با گلهای زرد رنگ، شکننده بوده و در مزارع، زمین های بایر بخش زیادی از خاک را پوشانده و خسارت می زند. بخش هوایی این گیاه بدلیل خاردا بودن باعث کندی عملیات های زراعی می شود. این گیاه حتی پس از خشک شدن نیز در مزرعه باقی می ماند و بنابراین جهت انجام عملیات زراعی حتماٌ باید بقایا را از زمین خارج کرد که مستلزم هزینه خواهد بود. گلهای آن مختصر جنبه داروئی داشته و به عنوان زعفران تقلبی نیز در بازار به فروش می رسد.

روش کنترل، قبل از اینکه گیاه به مرحله گلدهی برسد میتوان به روش شیمیایی و با استفاده از یک سم تماسی آن را کنترل نمود. همچنین قطع کردن این گیاه و خارج نمودن آن از مزرعه یکی از راه های مقرون به صرفه است

پیچک صحرایی

پیچک صحرایی

Convolvulus arvensis

Field binweed

گیاهی است چندساله از خانواده Convolvulaceae که از طریق بذر و ریزوم های زیر زمینی تکثیر می یابد. ریزوم ها به رنگ سفید بوده و در تمام جهات گسترده شده اند و گوشتی و آبدار هستند. دارای ریشه های بسیار گسترده و در هم پیچیده و ساقه های خزنده روی زمین(استولون)به درازای30 تا120سانتیمتر،برگهای ان متقابل وپیکانی شکل،گلهایش سفید تا سفید صورتی و شیپور مانند است. گلدهی آن مختص فصل خاصی نیست و گلهای ان به تدریج باز میشوند.تولید کپسول بذر میکنند که تخم مرغی شکل بوده و محتوی1-4عدد بذر میباشد.بذرها به رنگ سیاه و گاه قهوه ای متمایل به خاکستری است.بذرها دارای دو سطح مسطح و یک سطح محدب(گرد)میباشد.ریشه کنی پیچک صحرایی به دلیل وجود ریشه های عمیق با انشعابات فراوان، استولون و بذرهای بادوام(حفظ قوه نامیه تا 50سال)غیر ممکن است. گونه های دیگر آن شاملC.strachidifolius

,C.pilosellaefolius میباشد.

پیچک صحرایی از علفهای هرز مزارع توتون، گندم، جو، پنبه، باغهای چای و زمینهای بایر است.

روشهای کنترل:

بهترین سم علفکش برای مبارزه با پیچک، مخصوصاً زمانی که در منتهای فعالیت است، تو-فور-دی میباشد. در مزارعی که به کارگیری این سم خطرناک است میتوانMCPA را به کار برد.

سس

سس

Cuscuta sp

Field dodder

گیاهی است یکساله،از خانواده convolvulaceaeکه با بذر تکثیر می یابد. فاقد کلروفیل بوده،که خود قادر به تامین مواد غذایی مورد نیاز نبوده و به صورت انگل از مواد غذایی سایر گیاهان استفاده میکند.به عبارت دیگر:این گیاه عالی ریشه ندارد و کاملاً به گیاهان میزبان خود وابسته است.

ساقه های آن بدون برگ و به صورت رشته های نازک و نخ مانند به رنگ زرد متمایل به نارنجی است که به دور ساقه و برگ گیاه میزبان می پیچد و با ایجاد مکینه هایی به ان متصل می شود.از محل اتصال سس به گیاه میزبان،رشته های زیادی خارج شده و در جهات مختلفی حرکت میکند و سایر اندامهای میزبان یا بوته های مجاور را آلوده می سازد.این گسترش با پیشروی آلودگی ادامه می یابد و پس از مدتی توده های انبوه سس به صورت لکه های زردرنگ و به اندازه های مختلف در مزارع ظاهر میشود.یک بوته سس با پیشروی خود میتواند لکه ای به قطر 3متردریک مزرعه یونجه به وجود آورد ،در آلودگی شدید80تا100درصد مزرعه را میپوشاند. که در این موقع با جذب مواد غذایی و جلوگیری از رسیدن نور به یونجه شدیداً رشدو نمو گیاه میزبان را مختل و ان را نابود میکند.

رشته های سس گلهای کوچک سفیدرنگی تولید میکنند، بذرهای ریز و گرد این گیاه سطح صاف دارند و رنگشان خاکستری مایل به قهوهای است.بذر سس پس از قرار گرفتن در شرایط مساعد جوانه زده،رشته نخ مانندی به طول10سانتی متر از ان خارج میشود وبه دنبال میزبان میگردد.اگر میزبانی پیدا نشود پس از مدت کوتاهی(تقریبا10تا15روز)ذخیره غذایی دانه تمام شده گیاه از بین خواهد رفت.بذر سس پوسته خارجی سفت و بسیار محکمی دارد که ان را از عوامل نامساعد محیطی حفظ میکند و به بذر امکان میدهدکه10تا20سال در زمین زنده بماند.هر سال تعدادی از بذرها که پوسته خارجی انها نرم و قابل نفوذ شده باشد در مزارع میرویند.بدین ترتیب،رویش بذر در یک زمین الوده سالها ادامه خواعد داشت.هر قدر خاک نرمتر و مواد الی و رطوبت ان بیشتر باشد،میزان بیشتری از بذرهای سس جوانه میزنند و میرویند.رشته،پس از خارج شدن از بذر و امدن به سطح زمین و یافتن میزبان ارتباطش با زمین قطع میشود.

روشهای کنترل:

بهترین راه مبارزه با سس ان است که از آلودگی مزارع و باغها جلوگیری شودو در صورت آلودگی از راههای مختلف با ان مبارزه کرد.برای جلوگیری از آلودگی رعایت نکات زیر ضروری است.

1. از بذرهای عاری از بذر سس استفاده شود برای این کار باید در بوجاری بذر محصولات دقت شود.

2. اگر قرار باشد کود دامی به زمین اضافه شود باید دقت کرد که حتما از کود پوسیده استفاده شود.

3. علفهای هرز زمینهای زیر آیش و اطراف مزارع را که کانونهای تکثیر و انتقال هستند باید به موقع و قبل از اینکه سس به بذر بنشیند، به وسیله شخم سطحی نابود کرد.

4. از پخش شدن رشته های سس به وسیله ادوات کشاورزی باید جلوگیری شود واجازه داده نشود که این رشته ها به قسمتهای سالم مزارع راه یابند.

مبارزه با سس به صورت مکانیکی و شیمیایی انجام میشود.مبارزه مکانیکی شامل چیدن و از بین بردن مناطق آلوده، خارج کردن لکه های سس از مزرعه،و چرای دام در مزرعه است که این راه مخصوصاً در مزارع یونجه انجام میگیرد.چرای دام بدین ترتیب است که در اواخر زمستان و یکی دو مرتبه در بهار و پس از برداشت محصول، مزرعه توسط گوسفند چرانیده میشود.سوزاندن لکه های انگل با شعله افکن، پوشاندن لکه های آلوده با کاه یا کلش به طور متراکم و به ضخامت10تا15سانتی متر،وغرقاب کردن مزارع آلوده به منظور خفه کردن رشته های سس نیز از جمله راههایی هستند که در مبارزه مکانیکی با این انگل استفاده می شوند.

کنترل شیمیایی سس در مزارع یونجه:

1)کلرتال دیمتیل (داکتال) (wp75%) 12- 8 کیلوگرم در هکتار؛ بعد از کاشت قبل از سبز شدن یا اوایل بهار قبل از بیدار شدن یونجه

2)پاراکوات (گراماکسون) (sl20%) 5- 3 لیتر برای ازبین بردن هسته آلودگی

3)گلیفوزیت (رانداپ) (sl 41%) 730- 366 سی سی قبل از گلدهی سس

مرغ(بندواش)

مرغ(بندواش)

Cynodon dactylon

Bermudagrass(stargrass)

گیاهی است چندساله و چهار کربنه که توسط بذر،ریزوم و استولون تکثیر می یابد.از خانواده poaceae که به ان پنجه مرغی و بندواش نیز می گویند.علفی با ریزومهای فلسی که قسمتهای هوایی از ریزوم ها خارج میشود و زمین را مثل چمن میپوشاند این گیاه در برابر لگدکوبیها مقاومت زیادی دارد.ارتفاع ساقه های مرغ بین10تا30سانتیمتر و طول برگهای ان به10تا20سانتیمتر میرسد.برگها به رنگ خاکستری تا سبز مایل به ابی هستند.

گل آذین پنجه مرغی سنبله چندتایی به طول14تا30سانتیمتر است که حاوی4تا6سنبله متصل به هم بوده که در قسمت انتهایی ساقه قرار دارند.بذر این گیاه بسیار کوچک است.در هر کیلوگرم بذر مرغ بین3میلیون تا4میلیون و گاهی تا بیش از این مقدار دانه وجود دارد قدرت جوانه زدن بذر مرغ غالباً ضعیف است.

پنجه مرغی در خاکهای حاصلخیز با عمق کافی به سرعت رشد میکند.در هر دو نوع خاک رسی سنگین و ماسه ای سبک رشد کرده و در برابر غرقاب شدن تا حدودی مقاوم است ولی در زمینهایی که سطح اب در آنها بالا باشد رشد خوبی ندارد.این گیاه به اسید، قلیا،و تا حدودی به نمک سازگاری دارد. در زمینهایی که کود داده میشود واکنش ان در برابر کود بسیار مساعد است.

مرغ از علفهای هرز مزارع: برنج،گندم، توتون، چغندرقند، پنبه، بادام زمینی،ذرت، یونجه، جو، مراتع و باغهای سبزی و صیفی است.

روشهای کنترل:

برای مبارزه با این علف هرز میتوان از علفکشهایی مانند دالاپون به میزان 4تا 8کیلوگرم در هکتار و امیترول به میزان2.5کیلوگرم در هکتار و گلیفوزیت به میزان2.3تا4.5کیلوگرم در هکتار استفاده کرد. روش مبارزه در مزارع مختلف متفاوت است

هویج وحشی

هویج وحشی
Daucus carota

Wild carrot

هویج وحشی گیاهی دو ساله از خانواده umbelifera به ارتفاع60 تا120سانتی متر که با بذر تکثیر میابد. درسال اول حالت روزت داشته، دارای یک ریشه اصلی عمیق است و در سال دوم ساقه گل دهنده و گلها به وجود آمده و ریشه های زیر زمینی محکم و چوبی میشوند. ساقه های آن افراشته و تو خالی بوده که اغلب منشعب هستند. برگها به صورت متناوب قرار گرفته، به شکل قطعات بریده بریده باریک متصل به هم در آمده اند.

در حاشیه برگها و رگبرگها، کرکهای کوچکی دیده میشوند. گلهای ان به رنگ سفید و به صورت چتری در انتهای ساقه گل دهنده آرایش یافته اند. هویج وحشی دارای میوه های تخم مرغی شکل بوده،ریشه معطر آن بوی هویج میدهد.

این گیاه درمناطق خشک و خاکهای صخره ای و همچنین در باغهای سبزی و صیفی، مزارع گندم و جو و حاشیه جاده ها دیده میشود.

سوروف(دژگال)

سوروف(دژگال)

Echinochloa crus galli

Barnyard grass

علف هرزی یکساله،چهارکربنه که با بذر تکثیر می یابد.از خانواده Poaceae که یکی از مهمترین از علفهای هرز مزارع برنج در شمال کشور و تمام مناطق برنجکاری جهان است که بیشتر در نواحی معتدل تا معتدل گرم میروید. سوروف علف هرزی است رطوبت دوست که در مراحل اولیه رشد شباهت زیادی به برنج دارد. این دو گیاه از روی گوشوارک و زبانک تشخیص داده میشوند. بدین ترتیب که در محل اتصال برگ به غلاف در برنج دو گوشوارک بالیگول پرزدار و یک زبانک دیده میشود.در حالی که در سوروف گوشوارک و زبانک وجود ندارد.ارتفاع بوته های سوروف30تا120سانتی متر و گاهی به بیش از150سانتی متر میرسد. طول برگهای ان30تا50سانتی متر و عرض انها5تا15میلیمتر است.

گل آذین سوروف سنبله باز است، سنبلچه ها معمولاً در حول محور جمع شده کم و بیش منشعب و غالباً بدون ردیف مشخص هستند.بین2.5تا 4میلیمتر طول دارند و به سهولت میریزند. سنبلچه ها ریشک دارند، ریشکها نیز از لحاظ طول متفاوتند. بو ته های سوروف در یک مزرعه آلوده میتوانند در هر متر مربع تا 20هزار بذر تولید کنند که علاوه بر اینکه بر حسب نوع برنج و شرایط موجود خسارت آن به مزارع برنجکاری زیاد است موجب از بین رفتن برنج نیز میشوند.

ریشه های سوروف نیز بر اثر شخم از نقطه ای به نقطه دیگر رفته و موجب ازدیاد آن در سطح وسیع میشود. بذر سوروف در عمق بیش از5سانتی متر آب قادر به جوانه زدن نخواهد بود.

روشهای کنترل:

برای مبارزه با این گیاه علاوه بر راه های مکانیکی یعنی وجین کردن از روشهای شیمیایی نیز میتوان استفاده کرد.از مولینیت به نسبت5-6لیتر در هکتار برای کنترل سوروف تا مرحله2برگی همچنین از انیلفوس به میزان3لیتر در هکتار در مزارع برنج میتوان استفاده کرد. همچنین از سموم بوتاکلر، تیوبنکارب، اگزادیازون، پرتیلاکلر، پروپانیل با توجه به برچسب سم میتوان استفاده کرد.

در مزارع پنبه هالوکسی فوپ پی میتیل (گالانت سوپر) موثر می باشد.

فرفیون(شیرسگ)

فرفیون(شیرسگ)

Euphorbia helioscopia

Sun spurge

گیاهی است یکساله از خانواده Euphorbiaceae که ساقه های ان متعدد،بلند و راست است.که از طریق بذرتکثیر می یابند.طول ساقه15تا50سانتیمتر و رنگ ان سبز تیره است.برگها متناوب و با آرایش مارپیچی روی ساقه قرار گرفته اند انتهای برگها مدور ودمبرگ کوتاه دارند.برگها بیضی شکل و برگها ی پایینی کم وبیش چرمی شکل و سفیدرنگ و برگهای فوقانی سبز تیره تا سبز مایل به زرد هستند.

گلهای فرفیون جانبی ومنفردند،دمگل به17 تا21 میلیمتر میرسد،گلهای انتهایی4تا6تایی به صورت چتر با دمگلی به طول 20تا25میلیمتر دیده میشوند.

گل اذین ان سیاتیوم است که همانند چتری با5 پرتو کوتاه کرکدار،ابتدا 3 قسمتی سپس 2 قسمتی دیده میشود.این گیاه به علت داشتن ریشه های قوی(که تا پنج برابر اعضای هوایی میرسد)یکی از علفهای هرز مهم محسوب میگردد.طول ریشه این علف هرز گاهی بیش از یک متر در عمق زمین نفوذ میکند و بدین ترتیب با عوامل نامساعد محیط به خوبی میتواند مقابله کند.از قطعات ریشه میتواند گیاه جدیدی به وجود آید.از خصوصیات مهم دیگر این گیاه،داشتن لاتکس یا شیرابه درساقه و رگبرگهای آن است.

گونه های جنس فرفیون دارای مقادیر زیادی گلوکوزید سیانوژنیک بوده،در صورت تعلیف دام ممکن است باعث مسمومیت آنها شود.از گونه های دیگر فرفیون که به عنوان علف هرز هستند میتوان

E.hetvadenaوE.strictaو E.chamaecysرا نام برد.

فرفیون در اغلب مزارع گندم،جو،بادام زمینی،باغهای سبزی و صیفی،نقاط مرطوب و کنار نهر ها میروید و ایجاد مزاحمت میکند.

روشهای کنترل:

برای مبارزه با فرفیون میتوان از علفکش تری فلورالین قبل از رویش و تو-فور-دی بعد از رویش استفاده کرد.( ازمصرف 2-4-d بروی گیاهان پهنبرگ جدداً خوداری شود.)

منداب

منداب

Euroca sativa

Pink mustard

علف هرزی یکساله،تولید مثل توسط بذر،ساقه ها راست و بیش از 50سانتیمتر طول دارند برگها دارای بریدگی،گلها درشت و دارای4گلبرگ، رنگ گلها سفید، بنفش تا صورتی،و میوه های خورجینی دارند

گاوزبان

گاوزبان (Echium vulgare)

علف هرزی چند ساله از تیره گاوزبان یا Boraginaceae است. این گیاه دارای گلهایی است که خاصیت تسکین دهندگی داشته و آرامش بخش است، در درمان ناراحتی های اعصاب و قلب مفید است. تمامی گونه های آن داروئی است اما گونه Vulgare جهت استخراج عصاره آن کشت می گردد. گونه های دیگر این گیاه (Borago officinalis) و (Anchusa arvensis) می باشد. روش کنترل آن عبارتست از استفاده از یک سم سیستمیک هنگامی که گیاه بیشترین رشد رویشی را نموده و وارد فاز زایشی میگردد.

شمعدانی وحشی

شمعدانی وحشی (Geranium molle)

این گیاه یکساله بوده که از طریق بذر تکثیر می شود. در اراضی بایر، مراتع، باغها رشد کرده، سطح زیادی از خاک را می پوشاند و بدینترتیب انرژی زیادی را ازخاک خارج ساخته و خسارت میزند. وجود زائده های سوزنی شکل در اندام گل وجه مشخصه بارز این گیاه است. این گیاه از خانواده شمعدانی یا Geraniaceae محسوب می شود. استفاده از یک سم تماسی در کنترل آن موثر است.

__________________

شیرین بیان(محک)

شیرین بیان(محک)

Glycyrrhza SPP

Wild licorice

علف هرزی چند ساله که از طریق بذر و ریزوم تولید مثل میکند از خانواده Leguminosa که به ان بیان یا محک نیز گفته میشود ریشه های این گیاه طویل وچندساله با مزه ای شیرین است در صورتی که ساقه هایش علفی و یکساله هستند یعنی در زمستان از بین میروند.سطح خارجی گیاه کرکهای ترشح کننده ای دارد به طوری که برگها چسبناک میشوند و گاهی به رنگ قهوه ای کمرنگ در می ایند.

برگهای شیرین بیان مرکب و شانه ای و تعداد برگچه های ان فرد است.گل اذین شیرین بیان خوشه ای گلهای ابی یا ابی متمایل به بنفش است گلها هرمافرودیت هستند.کاسه گل پیوسته و از 5 دندانه که مجموعاً دو لب را تشکیل میدهند به وجود آمده است.جام گل آزاد و از5گلبرگ نامنظم تشکیل یافته است.این گیاه ده پرچم دارد که هر یک به نوک باریکی منتهی میشود، تعداد9پرچم ان به هم پیوسته و به شکل ناودانی در آمده اند، پرچم دهم آزاد است. تخمدان چندین تخمک دارد، خامه ان کوتاه و بدون موست. میوه این گیاه کشیده، انتهای ان نوک تیز،و جدارش سخت است و بین یک تا شش دانه دارد. اندازه دانه4تا30میلیمتر است. دانه ها گرد، قلوه ای و گاهی به دلیل وجود موهای ترشح کننده، چسبناک اند.

شیرین بیان ارزش دارویی دارد و یکی از صادرات مهم کشور را تشکیل میدهد و در عین حال یکی از علفهای هرز مهم در مزارع گندم است که دیرتر از گندم هم میرسد. بوته سبز شیرین بیان در برداشت محصول با وسایل ماشینی ایجاد اشکال میکند گاهی بذر شیرین بیان با محصول گندم مخلوط میشود. کشاورزان به هنگام برداشت محصول به طریق سنتی شیرین بیان را درو نمیکنند از این رو این گیاه میرسد و موجب گسترش ان در مزرعه میشود.

برای مبارزه با این گیاه باید ان را با وسایل مکانیکی ریشه کن یا با کمک علفکشها خشک کرد.

بی تی راخ(شیرپنیر)

بی تی راخ(شیرپنیر)

Galium aparin

Catchweed bedstraw

گیاهی است یکساله از خانواده Rubiaceae باساقه هایی چهارگوش که بلندی ان تا200سانتیمتررسیده، وپوشیده از کرکهای خشن قلاب مانند است.تولید مثل ان توسط بذر صورت میگیرد.برگها پیرامونی و دارای6-8برگ در هر قسمت میباشد.برگها باریک ونیزه ای و در پایه نازک شده و دارای موهای زبر در حاشیه میباشد.

گلهای ان کوچک،سفیدرنگ و چهارقسمتی هستندکه برروی ساقه های کوتاه جانبی قرار دارند.غلاف بذر دو قسمتی بوده و هر نیمه تقریبا گرد است.بی تی راخ با ساقه های بلند و کرکهای خشن قلاب مانند،به دور ساقه های غلات پیچیده،به هنگام برداشت محصول ایجاد مشکل میکند.بی تی راخ دارای سه پرچم است که به جدار جام چسبیده اند.گل آذین گرزن محوری است که از مجموع سه گل تشکیل یافته است.

گونه دیگرGaliumکه غلف هرز استG.tricorneنام دارد.

بی تی راخ از علفهای هرز مزارع گندم،جو،سبزی وصیفی،چغندرقند و نیشکر است.

روشهای کنترل:

در مزارع غلات(گندم و جو)از تو-فور-دی(SL72%)به نسبت 1-1.5لیتر در هکتار و همچنین علفکش تو-فور-دی+MCPA((SL67.5%به نسبت1-1.5لیتر در هکتار از زمان پنجه زدن تا تشکیل ساقه گندم در یک نوبت استفاده میشود.

تلخه

تلخه (Goebelia alopecuroides)

یک علف هرز مرتعی یکساله است از خانواده Fabaceae که از طریق دانه تکثیر می یابد. در مناطق دیم رشد وسیعی داشته و مزارع را اشغال می نماید. از آنجائیکه سطح برگها از کرک پوشیده شده است، برای مبارزه با آن بهتر است از یک سم تماسی با غلظتی بیشتر از حد معمول استفاده شود.

نمی کنند

وبلاگ گیاهشناسی

علفهای هرز خطرناک مزرعه برنج

سوروف (زرا ، وازمیل)

Echinochloa cruss- gali

از زیان آور ترین علف های هرز مزارع برنج در دنیا است و در تمام شالیزار سراسر کشور پراکنده است.گیاهی یک ساله که ارتفاع ساقه آن تا دو متر می رسد. ساقه ضخیم و اسفنجی ، ریشه ها انبوه ، برگ باریک ، گل آذین خوشه ای فشرده ، خوشه ها متراکم ، دانه شبیه ارزن ، به رنگ خاکستری براق است. سوروف در مراحل اولیه رشد شبیه به برنج است و فرق آن با برنج در فقدان گوشوارک است . تکثیر از طریق بذر صورت می گیرد .

مبارزه اصلی با آن مکانیکی است تا هفته دوم پس از نشا با برنج رقابت خوبی دارد که اگر در این دوره کنترل شود مشکل ما حل می شود

مبارزه شیمیایی :

مولی نیت(اوردرام 6 - دی): 5 تا 6 لیتر در هکتارمصرف می شود که مقدار مصرف 3 لیتردر هکتار قبل از نشاکاری ولی اگر بعد از نشا هم باشد می توان از آن استفاده کرد
ماچتی(بوتاکلر) : می توان 3 تا 13 وز بعد از نشا و به میزان 3 تا 5 لیتر در هکتا مصرف نمود. در هنگام مصرف آن سوروف باید در زیر آب قرار داشته باشدو 2 برگی باشد.

----------------------------------

Echinochloa colonum

گیاهی یکساله که بیشتر در سطح زمین پخش می شود و شکل گسترده ای دارد. برگ ها به رنگ سبز تیره ، غلاف بگ بدون مو ، بدون گوشوارک و یا زبانک ، ساقه افراشته و راست یا زانویی، روی گره های پایینی دارای ریشه های نابجاست. سنبله ها در چهار ردیف منظم روی محور در انتهای ساقه قرار دارد . دانه بیضی شکل ، آزاد ، پوشیده مابین پوشینه ها ، گلومل های بیرونی با سطح پشتی برآمده نوک تیز و گلومل های درونی مسطح و براق .ب خلاف گونه قبلی خواب ندارد . تکثیر از طریق بذر و در عین حال از طریق غیر جنسی صورت می گیرد. مبارزه مثل گونه قبلی است

-------------------------------------

Echinochloa colonum

گیاهی یکساله که بیشتر در سطح زمین پخش می شود و شکل گسترده ای دارد. برگ ها به رنگ سبز تیره ، غلاف بگ بدون مو ، بدون گوشوارک و یا زبانک ، ساقه افراشته و راست یا زانویی، روی گره های پایینی دارای ریشه های نابجاست. سنبله ها در چهار ردیف منظم روی محور در انتهای ساقه قرار دارد . دانه بیضی شکل ، آزاد ، پوشیده مابین پوشینه ها ، گلومل های بیرونی با سطح پشتی برآمده نوک تیز و گلومل های درونی مسطح و براق .ب خلاف گونه قبلی خواب ندارد . تکثیر از طریق بذر و در عین حال از طریق غیر جنسی صورت می گیرد. مبارزه مثل گونه قبلی است

------------------------

اویارسلام بذری Cyperus difformis

دومین دشمن برنج می باشد گیاهی یکساله که از طریق بذر تکثیر می یابد . دارای ساقه ایستا سه گوش و بدون کرک است . برگ ها کشیده با غلاف لوله ای که در قاعده به هم پیوسته است.گل آذین کروی متراکم و یا به صورت چتر ساده . میوه فندقه ، کروی تا بیضوی شکل است .

در صورتیکه غرقاب مزرعه مناسب باشد این گیاه نمی تواند به خوبی رشد کند. بهترین روش مبارزه وجین دستی می باشد

برای مبارزه شیمیایی از ترفلان به میزان 6 لیتر در هکتار استفاده کرد

---------------------------------------------------------------------------

اویارسلام (گالی) Cyperus longus

گیاهی چندساله با ساقه سه گوش توپر و برگها کوتاهتر از ساقه ، گل آذین منشعب است

مبارزه تنها از طریق مکانیکی به ویژه وجین دستی است.

-------------------------------------------------------------

اویارسلام ریزوم دار Cyperus rotundus

از طریق ریزوم ، ساقه های گره دار و بذر تکثیر می یابد. ساقه سه گوش . برگها در بخش زیرین ساقه های فرعی که در انتها به صورت چتری از ساقه اصلی جدا شده قرار دارند. در انتهای ساقه زیر سنبله یا گل آذین سه برگ سر نیزه ای وجود دارد. گل آذین به صورت چترباز ، سنبلک ها قهوه ای ، پهن و نوک تیز است. ریزوم تیره رنگ و غده ها قهوه ای تا سیاه است. گلدهی از اواسط اردیبهشت است.

---------------------------------------

پیزر

· Scirpus mucronatus

گیاهی دائمی و ایستا و تا حدود یک متر . بذور به طور مجتمع در خوشه متراکم و براکته درست زیر خوشه قرار دارد . برگی ندارد . دارای ریزوم ، بذر و غده است. گلدهی آن در شمال ایران از اوایل تا اواسط تیرماه ظاهر می شود.

مبارزه از طریق مکانیکی بهتر جواب می دهد.

-------------------------------------------

تیرکمان آبی

Sagitaria trifolia

علف هرزی پهن برگ که از علفهای هرز درجه دوم می باشد، چند ساله و اغلب قبل از نشاکاری ها مشاهده می شود.

برای مبارزه می توان از علفکش های مورد استفاده برای جگن ها استفاده نمود.

----------------------------------------------------------------------------------

بندواش یا سگ واش

Paspalum distichum

بیشتر روی مرزها رشد می کند. چندساله و خزنده است و اکثر از طریق ریزوم یا ساقه های خزنده زیرزمینی تکثیر می یابد. این گیاه دارای خوشه های دوشاخه است که دانه ها در یک طرف آن قرار دارد. به علت دارا بودن ریشه استحکامی باعث استحکام مرز می شود.

برای کنترل آن از علفکش گلیفوزیت (1.5 تا 2% به میزان 1.5 تا 2 لیتر در 100 لیتر آب مصرف می شود) آن را می توان قبل از کاشت در زمین ، بعد از برداشت و یا در اوایل بهار قبل از نشاکاری مصرف کرد

-------------------------------------------------------

سل واش

Monochoria vaginalis

از طریق بذر تکثیر می یابد. گل آذین آن خوشه ای است . دارای ساقه کوتاه ، گوشتی و ریشه های بسیار کوتاه می باشد. برگ ها نیزه ای ، براق و قلبی شکل است . گل دهی از تیرماه شوع و تا آخر آبان ادامه دارد.از نظر سایه اندازی رقیبی برای برنج محسوب می شود.

--------------------------------------------------------------------------------------------------

لویی

Typha latifolia

چندساله به ارتفاع 1.5 تا 2.5 متر با برگهای نا مساوی . سنبله نر و ماده نزدیک به هم که سنبله های ماده نازک و به رنگ قهوه ای تیره می باشد.

------------------------------------------------------------------------------------

قاشق واش یا بارهنگ آبی

Alisma plantago – aquatica (ملاقه واش، کتراواش)

به صورت تک بوته در داخل مزرعه رشد می کند. چندساله و آبزی پهن برگ تک لپه ای . برگ ها قلبی شکل با انتهای نیزه ای . دمبگ طویل ومنشعب از ساقه . گلها متشکل از سه گلبرگ مجزا به رنگ بنفش روشن است تکثیر از طریق بذر بیشتر قبل از نشاکاری دیده می شود .

برای مبارزه می توان از توفوردی و یا پنتازون (3 تا 5 لیتر در هکتار استفاده نمود) .مبارزه به وسیله علف کش های گروه سولفونیل اوره روی این علف هرز موثر است.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

قاشق واش نیزه ای

Alisma lancealatum

گیاهی چندساله و تک لپه . بگ ها نیزه ای تا بیضی . قاعده گل ها قرمز ارغوانی ، بساک بیضی . علاوه بر شمال ایران (چندان مهم نیست)، در شالیزارهای اصفهان هم دیده می شود.

----------------------------------------------

گوش آب یا روغن واش

potamogeton lucens

گیاهی چندساله با ساقه گرد ، برگها شناور یا غوطه ور در آب ، بدون دم یا دارای دمگل ، شبکه رگبرگها مشخص ، گوشوارک بلند . میان گره ها ، گل ها مجتمع درسنبله های استوانه ای ، نسبتا متراکم و قطورتر از ساقه . برگ ها با حاشیه صاف یا گاهی دندانه دار. غلاف برگ آزاد و گوشوارک مانند . میوه دارای نوک کوتاه ، ساقه محکم و متعدد و منشعب . تکثیر از طریق ریزوم و بذر صورت می گیرد.

بهترین راه مبارزه وجین دستی است و بلافاصله بقایای آن جمع آوری شود.

------------------------------------------------------------------------------

هزار نی

Butomus umblatus

گیاهی چندساله دارای ریزوم با گل آذین چتری و برگهای شبیه برگ پیاز . ساقه گل دهنده از برگ ها از برگ ها بلندتر است. کاسبرگ در پشت دارای خطوط سبز رنگ است.

مبارزه مکانیکی بهتر جواب می دهد

------------------------------------------------------------

آمانیا ammania spp

گیاهی یکساله و با ارتفاع کمتر از برنج ، ساقه ایستا قرمز رنگ و دارای مقطع چهارگوش ، تکثیر از طریق بذر صورت می گیرد و حدود دو هفته پس از نشاکاری در مزرعه ظاهر می شود و همزمان با برنج به بذر می نشیند . رنگ بذر هم آجری است.

---------------------------------------------------------------------------------------------------

گل آردی

Eclipta prostrata

دارای ساقه ایستا و گاهی پهن شده روی زمین است در زمین های باتلاقی ارتفاع آن از برنج بیشتر است.روی کرتها مشکل ساز است.

با روش مکانیکی مبارزه بهتر جواب می دهد.

-------------------------------------------------------------------------------------------

گل مروارید

Alternanthera sessilis

گیاهی یکساله که علاوه بر مزرعه در اب بندها ، داخل کانال ها و جویها می روید . سطح بذر آن صاف و رنگ آن سیاه براق است.

--------------------------------------------------------

دونیش – دودندان

Bidens tripartita

گیاهی یک ساله با ساقه افراشته دارای انشعابات با شاخه های زیاد ، برگها متقابل به رنگ سبز تیره با سه لبه کشیده و دندانه دار و دارای دمبرگ . گل ها مجتمع و نسبتا بزرگ . میوه فندقه ای خاردار . فصل گلدهی از خرداد تا تیرماه است.

بهترین راه مبارزه مکانیکی است ولی از علف کش های رایج هم می شود استفاده کرد.

--------------------------------------------------------------------------------------------------
برگیا

Bergia aquatica

گیاهی پهن برگ یکساله و ایستا و ساقه کوتاه دارد . رنگ ساقه مایل به قرمز تا قهوه ای است . برگ ها کوچک نیزه ای شکل با انتهای کند . گل آذین به شکل گرزن و گل ها به تعداد زیاد و به صورت متقابل دور محور ساقه گرد آمده اند.

مبارزه در درجه اول وجین دستی است.

-----------------------------------------------------------

شبدرآبی

quadrifolia Marsilea

گیاهی آبزی ، یکساله دارای برگهای شناور و تکثیر از طریق ریزوم واسپور.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

سالوینیا

Salvinia natans

گیاهی آبزی ، یکساله و شناور . برگها گوشتی که در سطح بالایی و در بخش پایین کرکدار است. انشعابات محور گیاه ریشه مانند و شناور است. تکثیر از طریق اسپور صورت می گیرد.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

آزولا (azola spp )

از خانواده سالوینیاسه و به عنوان کود بیولوژیک برای تثبیت ازت اتمسفر و تامین آن برای برنج مورد استفاده قرار می گیرد. ساقه آن به صورت ریزوم های منشعب شناور ، برگ آن کوچک و متناوب است.ریشه به صورت معلق در آب . بخش رویی برگ سبز یا صورتی ، گوشتی و کلروفیلی بوده و قسمت زیرین نازک و بدون کلروفیل با بافت اسفنجی سفید رنگ است. آزولا معمولا به صورت غیرجنسی و از طریق سبزینه تکثیر می یابد.. تکثیر جنسی از طریق اسپوروکارپ صورت می گیرد. از این گیاه پس از برداشت می توان به عنوان کود سبزاستفاده کرد.

برای کنترل آن :

· از نشا های بلند استفاده شود

· از دادن کود فسفره اجتناب شود

· سطح آب کرتها پایین باشد و به حد صفر نزدیک باشد.

مقاومت به علف کش: یک چالش جدید در کنترل شیمیایی

مقدمه: علف کشها یکی از مؤثرترین ابزارهای کشاورزان اند که می توانند درجنگ با علفها از آن استفاده کنند. استفاده از این مواد شیمیایی کشاورزی بطور قابل توجهی در سال های اخیر بویژه در کشورهایی که دارای سیستم کشاورزی پیشرفته تری هستند، افزایش یافته است.

ورود جمعیتهای علفی مقاوم به علف کشهای یکسان که بطور موثر درگذشته آنها را کنترل می کرد. یک مسأله جدی برای صنعت علف کش و برای استفاده کنندگان این محصولات است. این مرور به بررسی مختصری بر بررسی تاریخی بر روی تکامل تدریجی مقاومت به علف کشها، اهمیت و گسترش مشکل، عناصری که ورود جمعیتهای مقاوم را تحت تاثیر قرار می دهد، مکانیسم های فیزیولوژی مسئول این پدیده و چند پیشنهاد برای جلوگیری یا کاهش ایجاد مقاومت علفی به این مواد شیمیایی کشاورزی، می پردازد.

مقاومت، توانایی یک جمعیت گیاهی در عدم تاثیر پذیری از یک علف کش در نتیجه استفاده مداوم و پیوسته از علف کش برای مدتی طولانی است. این نوع مقاومت متفاوت از مقاومتی است که یک گونه هرگز توسط علف کشی که در معرض آن قرار نگرفته است کنترل نمی شود (مقاومت طبیعی).

بنابراین مقاومت به جمعیتی از گونه ها بر می گردد که قبلاً حساس بوده است و سپس از استفاده از علف کش دیگر نمی توان آنرا با همان میزان علف کش یا روزهای بالاتر کنترل کرد.

اولین گزارش در مورد مقاومت به علف کش از سال 1970 است یعنی زمانی که ریان 1970 نشان داد که جمعیتهای خاصی از Senecio Vulgaris در ایالت واشنگتن آمریکا را حتی با روزهای زیاد سیمازین دیگر نمی توان کنترل کرد. بررسی های پیونیرر همراه باریان وراد و سویچ نشان داد که این جمعیتها نه تنها به سیمازین مقاوم اند بلکه به سایر تریازینها نیز مقاوم اند.

در سال 1980، حدود 250000 هکتار در واشنگتن برآورد شد که تحت پوشش جمعیتهای Senecio مقاوم به تریازین ها هستند. پس از آن گزارشهای مربوط به مقاومت به تریازین ها به طور قابل توجهی افزایش یافته است. در مجارستان که بزرگترین تولید کننده ذرت بلوک سوسیالیستی است، استفاده از تریازین ها متوقف شده است (بجز بصورت مخلوط با سایر علف کشها) و این بدلیل این است که بیش از 75% زمینهای در نظر گرفته شده برای کشاورزی مورد هجوم گونه های مقاوم آمارانتوس قرار گرفته اند. حداقل 55 گونه علف در بیش از 20 کشور برآورد می شود که به این گروه از علف کشها مقاوم اند.

علفهایی که بخصوص به همه خانواده های علف کشهای مهم مقاوم اند در جدول یک ذکر شده است. حتی این زمان که تعدادی از موارد مقاوم به علف کش افزایش یافته است. زنگ خطر به اندازه آفت کشها به صدا در نیامده است. در 1980، جمعیتهای حداقل 428 گونه از حشرات و کرم های مقاوم به آفت کش شناسایی شده اند. این جمعیتها متعلق به 14 راسته و 83 خانواده مهم کشاورزی و دامپزشکی بود.

فاکتورهای تعیین کننده انتخاب بیوتیپهای مقاوم به علف کشها:

اجزاء اصلی که باعث ظهور مقاومت بیوتیپها به علف کشها می شود به طور مفصل توسط گرسل 1978 و گرسل وبعل 1982 شرح داده شده است. مهمترین این فاکتورها عبارتند از:

1ـ فشار انتخاب:

فشار انتخاب نتیجه مرگ و میر موثر است. میزان مرگ و میر از لحاظ دانه ها یا عوامل انتشاری در انتهای دوره رشد می باشد و بلافاصله پس از استفاده از علف کشها نیست. اگر ژنهای مقاومت بزودی در جمعیت یافت شود، مرگ و میر موثر باعث احتمال انتخاب افراد مقاوم منتخب تر و بیشتر می شود. بایستی توجه داشت که ژنهای کمک کننده مقاومت علف کش معمولاً در جمعیت علفهای حتی قبل از استفاده از علف کش وجود دارد و به دلیل ورود نمونه های مقاوم از سایر نواحی یا ایجاد توسط علف کش نمی باشد. این فقط فشار انتخابی است که توسط علف کش تحمیل می شود و باعث بسط و توسعه جمعیت مقاوم می گردد.

2ـ وجود علف کش در خاک:

علف کشهایی که اثر رسوبی طولانی دارند باعث می شوند که بر روی جمعیت علفی بیش از علف کشهایی که به آسانی در خاک پراکنده شده و با باد برده می شوند، فشار انتخابی داشته باشند. این احتمالاً یکی از دلایلی است که چرا مقاوم جمعیت علفی به گروهی از علف کشها بتازگی در سولفو نیلو راز کشف شده است. اگر علف کش زیاد پایا نیست، بانک دانه در خاک احتمال تکثیر بیوتیپهای مقاوم را با حفظ یک جمعیت زیادی از افراد و حساس که بلافاصله پس از اینکه علف کش اثر بیولوژیکی است را از دست داد رشد و تولید مثل می کنند، کاهش می دهد. علف کشهایی که بلافاصله در خاک غیر فعال می شوند لزوماً عاری و بری از مسأله مقاومت نیستند. برای مثال، علف هایی مقاوم به پاراکوت وجود دارد. این بیوتیپهای مقاوم اغلب بر اثر استفاده منظم و پیوسته پاراکوت بوجود می آیند یعنی شرایطی که معادل با فشار انتخابی بالا است.

3ـ فاکتورهای بیولوژیکی:

برخی از خصوصیات علفها باعث تاخیر در بسط و توسعه مقاومت به علف کش می شوند. همانطور که قبلاً ذکر شد. اگر چه مسأله مقاومت به علف کش در سالهای اخیر بدتر شده است، اصولاً به بدی مقاومت به قارچ کشها و حشره کشها نیست. علفها معمولاً قدرت تولید مثل بالایی دارند، که حتی در شرایط محیطی که برای رشد گیاه ایده آل نیست حفظ می شود. وقتی که به دلیل برخی از استراتژیهای کنترل جمعیت علفها در منطقه کاهش می یابد، تعداد اندکی که از دست علف کشها فرار می کنند مادر به تولید دانه های کافی هستند که می توانند بقاء بانک دانه را در خااک تضمین کند و اجازه جاودان سازی گونه ها را بدهد. این انعطاف جمعیتها به شدت رقت (یعنی اندکی و کمی) دانه های مقاوم که با استفاده مداوم از یک علف کش خاص انتخاب شده اند را تحت تاثیر قرار می دهد. عمر طولانی و خواب دانه در خاک نیز انتخاب بیوتیپهای مقاوم به علف کشها را به تاخیر می اندازد.

در پایان، عدم تطابق یا توانایی رقابتی کم علفهای مقاوم، در مقایسه با علفهای حساس، فاکتور دیگری است که بسط و توسعه مقاومت علف کش را به تاخیر می اندازد. وقتی که ژنی (که باعث مقاومت می شود) جانشین ژن دیگری (که مسول حساسیت است) در جمعیت شود، فرد جدید معمولاً شایستگی کمتری دارد چرا که در مقایسه با نوع اولیه دارای معایب فیزیولوژیکی است. این معایبها ژن جدید را در فرکانس (یعنی تکرار و میزان پراکندگی) بسیار پایینی در جمعیت نگه می دارد.

بنابراین، منطقی است که نتیجه بگیریم که اگر افراد مقاوم شایستگی بیشتری داشتند، در غیاب فشار انتخابی (علف کش)، آنها نوع غالب جمعیت شوند، و علف کش هرگز بطور موثر گونه های علفی را در اولین مکان کنترل نمی کند. پس شایستگی یعنی موفقیت تولید مثل یا آن بخش از ژنهایی که یک فرد در بانک ژنتیکی جمعیت باقی می گذارد. دو جزء اصلی آن بقاء تولیدمثل است.

در بررسی های اولیه که توسط کونارد و رادوسوویچ (1979)، رادوسویچ و هولت (1982)، انجام گرفت، این موضوع ذکر شد که بیوتیپهای مقاوم به تریازین نسبت به بیوتیپهای حساس ماده خشک کمتری تولید می کنند، که این حالت هم در شرایط رقابتی و هم غیر رقابتی صادق است. بیوتیپهای مقاوم همچنین بیش از آنکه با رقابت در بین خودشان تحت تاثیر قرار گیرند ، تحت تاثیر رقابت با بیوتیپهای حساس قرار می گیرند.

مشاهدات مشابهی نیز از مقاومت علفها به سایر علف کشها مثل Eleusine india مقاوم به دینیتر و آینلین بدست آمد. این کاهش در توانایی رقابت از لحاظ عدم توانایی علفهای مقاوم در انجام فرایندهای فیزیولوژیکی اساسی است، که در مناطقی که تحت تاثیر علف کشها می باشند بوجود می آید و علت مقاومت آنها نسبت به علف کشها است. بهر حال بررسی های اخیر نشان می دهد که مقاومت تریازین همیشه همراه با کاهش قدرت گیاه نیست.

اساس بیوشیمیایی مقاومت علف کش:

تفاوت در جذب علف کش، جابجایی و متابولیسم ممکن است به عنوان مکانیسم های احتمالی ذکر شود که تکامل تدریجی مقاومت علف کش را توضیح می دهد. بهر حال موارد مستند بهتری، شیوعی از تعییرات در محل عمل به عنوان مسئول این پدیده ذکر می کند. در مورد تریازین ها، مکانیسم عملکردشان شامل سرکوب فتوسنتز است که آنها مانع از انتقال الکترونها در فوتوسیستم (PSII) . II می شوند. این توقف و *** بین اولین پذیرنده الکترون (Q) و پلاستوکوئینون (PQ) است. در این ناحیه از غشاء تیلاکوئیدی یک پروتئینی با وزن مولکولی KD32 به عنوان پروتئین B یا QB است که تریازینها و پلاستوکوئیدی بر سر پیوند با آن با هم رقابت می کنند.

جانشینی یک اسید آمینه (سرین بجای گلسین) در این پروتئین کلروپلاستی مانع از اتصال تریازین ها می شود و باعث مقاومت به این گروه از علف کشها می شود. همچنین حداقل یک مورد مقاومت به تریازینها گزارش شد که به دلیل توانایی سم زدایی زیاد علف کش توسط بیوتیپ مقاوم ایجاد گردیده است. تغییرات محل اتصال علف کشها نیز به عنوان مسئول مقاومت به سولفونیلوراز ذکر می شود. در چنین شرایطی آنزیم استولاکتات سنتتاز حساسیتش را از دست می دهد و در مورد مقاومت به دی نیترونیاین ها ظاهراً یک توبولین تغییر یافته باعث ایجاد مقاومت درEleusine india می شود.

برای توضیح مقاومت به پاراکوات، دو مکانیسم فرض شده است. پاراکوات عمل فیتوتو کسیک خود را با ایجاد رادیکال های آزاد انجام می دهد. با مداخله در فوتوسیستم I، دیکاتیونیک پاراکوات به یک مونوکاتیون احیاء می گردد که باعث احیاء مولکول اکسیژن CD2 به یک رادیکال سوپراکسیدآنیون (O2) می گردد. پس باعث تجدید دیکاتیونیک پاراکوات می شود. در مقابل رادیکال O2 تولید پراکسید هیدروژن (H2O2) و رادیکال هیدروکسید(OH) می کند.

رادیکال های سوپراکسید و هیدروکسیل با پراکسید کردن اسیدهای چرب، غشاهای سلولی را تضریب می کنند. اولین مکانیسم مقاومت فرض شده که مربوط به برخی از گونه ها و بیوتیپهای مقاوم است، بررسی سطح آنزیم هایی (مثل سوپراکسید دسیموتاز) که قادر به از بین بردن رادیکال های آزاد تولید شده توسط پاراکوات در حضور نور هستند، می باشد. در بیوتیپهای مقاوم برخی از گونه ها مثل Hardeumglaucum وconyza boneriensis به نظر می آید که پاراکوات از محل فعالیتش در کلروپلاست محدود می شود (خارج می شود) اگر چه محل نهایی اش هنوز روشن نشده است.

برای مثال در H گلاکوم هیچ تفاوتی در فعالیت آنزیم های سوپراکسید دسیموتاز، کاتالازو پراکسیداز بین بیوتیپهای مقاوم و حساس دیده نشد. هر دو بیوتیپ از لحاظ نفوذپذیری پاراکوات به غشاء پلاسمایی یا به غشاءهای پوشش کلروپلاست نشان مشابه اند. نفوذ پذیری کوتیکل به پاراکوات در هر بیوتیپ یکسان است، بهر حال، انتقال علف کش از سطح برگ در بیوتیپ مقاوم در مقایسه با درجه انتقال خاصی که در بیوتیپ حساس وجود دارد، نامشخص است (کم اهمیت است). بر اساس این نتایج فرض شده، است که مکانیسم مقاومت بر اساس جلوگیری از دخول پاراکوات از سیتوپلاسم بوسیله حبس در گزینم اپوپلاست، دیواره های سلولی و فضای داخل سلولی اتفاق می افتد.

جلوگیری و کنترل مقاومت

یک سخن مشهور است که بهترین راه حل مواجه با علف کش پیشگیری است. بایستی از آن اعمال کشاورزی که باعث فشار انتخابی بالا می شود جلوگیری کرد. مثل: استفاده از علف کشهای بسیار مقاوم و ماندگار، دوزهای بالا، استفاده مداوم از تنها یک علف کش و استفاده از یک کشت که تنها بسته به روشهای شیمیایی حذف علفها دارد. بایستی خاطر نشان شد که استفاده گردشی از علف کشها با مکانیسم های عملکردی متفاوت مثل استفاده از مخلوطی از آنها توصیه می گردد.

در انتخاب مخلوط، علف کشها بایستی دارای مکانیسم های متفاوت عملکردی باشند. وقتی که ظهور جمعیتهای مقاوم در سطح زمین اثبات شد، مراحل لازم بایستی انجام گیرد تا مانع از انتشار آنها شود، دقت لازم مبذول گردد تا مانع از تولید دانه و انتشار آن شود. استفاده از علف کش و سایر مکانیسم ها بایستی با دقت کافی انجام گیرد بطور کلی بایستی در نظر داشت که هر علف کشی دارای مقاومت متقابل با علف کشهای همان خانواده شیمیایی و یا حتی با علف کشهایی که رابطه شیمیایی ندارد، دارد. کشاورز بایستی همیشه برچسب محصولات را بخواند و عاقلانه علف کش مورد نظرش را انتخاب کند

علفهای مقاوم به علف کش به طور قابل توجهی در ویسکونزین و غرب میانی در حال افزایش است.

علفهای مقاوم به علف کش به طور قابل توجهی در ویسکونزین و غرب میانی در حال افزایش است. سه گزارش نهایی اداره کنترل محصولات ویسکونزین جزئیات مشروحی را در مورد دم روباهی غول پیکر، تا جزیره سیاه شرقی و دم روباهی سبز که مقاوم به ALS هستند گزارش داد. در این مقاله، من بسیاری از سؤالاتی که به طور مداوم راجع به علفهای مقاوم به علف کش پرسیده می شود پاسخ داده ام.

● چه علفهای شناخته شده ای می باشند که دارای بیولتیپ های مقاوم در ویسکونزین می باشند؟
▪ مواد مستند از مقاومت شامل این موارد است: لابسکوارتها، خرفه نرم، برگ مخملی، کوچیا مقاوم به تریازین، دم روباهی غول پیکر و علف خرچنگ بزرگ مقاوم به ACC آز، و دم روباهی غول پیکر، دم روباهی سبز، تا جزیزی (عنب الثعب، انگورسگ) سیاه شرقی، شاهدانه یا کنف آبی و کوچیا مقاوم به ALS .

● ببیوتیپ چیست؟
▪ بیوتیپ به گروهی از گیاهان هم گونه اتلاق می شود که در یک ویژگی متفاوت اند. در این مورد، آنها در مقاومت نسبت به علف کش متفاوت اند. برای مثال، بیوتیپ نرمال برگ مخملی به آترازین (حساس است)، اما چند ناحیه در ایالت وجود دارد که بیوتیپ های برگ مخملی مقاوم به آترازین در آن رشد می کنند. تمامی این گیاهان برگ مخملی اند فقط بیوتیپ های متفاوتی از آن هستند.

● آیا شما می توانید مفاومت یک گیاه را از ظاهرش تشخیص دهید؟ ▪ خیر. یک گیاه مقاوم از لحاظ ظاهری شبیه به یک گیاه حساس است. تغییرات ژنتیکی و بیوشیمیایی درون یک گیاه است که مقاومتی غیر قابل دیدن را ایجاد می کنند.

● با چه شواهدی می توان ثابت کرد که یک علف ممکن است مقاوم باشد؟
▪ اگر شما به تمامی سؤالات زیر جواب بله بدهید، می توان شک کرد که این علف مقاوم است:
▪ آیا علف کش معمولاً این گونه های علفی را کنترل می کند؟
▪ آیا سایر گونه های علفی در همان محلی که این علف سالم باقی می ماند از بین می روند؟
▪ آیا این علف تنها گونه علفی است که در این حوزه است؟
▪ آیا علف کش مشابهی یا علف کش دیگری به همین روش قبلاً در همین منطقه استفاده شده است؟
▪ آیا شما از مقلدهای بالقوه ای که در سؤال بعدی ذکر شده است جلوگیری کرده اید؟
اگر منطقه برای کنترل علف نیاز دارد که دوباره اسپری شود و شما بسیار معتقدید که این علف مقاوم است، از یک علف کش دیگر با روش کاری متفاوت استفاده کنید. پولتان را با اسپری مجدد همان علف کش در آن منطقه بدلیل مقاومت به هدر ندهید. برای اثبات مقاومت، یک تکه کوچکی از زمین را با علف کش اسپری دستی کنید.

● چگونه می توان مقاومت علف کش را تقلید کرد؟
▪ شرایط اندکی وجود دارد که ممکن است یک مشکل یا مسأله مقاومتی را تقلید کرد. دقت کنید که آیا علف به طور طبیعی به علف کش مقاوم است یا نه. برای مثال Pinnacle نمی تواند علف تاجریری را در زمینهای سویا کنترل کند. این مورد حالت مقاومت نیست. علفهایی که پس از استفاده از علف کش غیر رسوبی ظاهر می شوند. نیز مقاوم نیستند، اما دیگر به زمان ظهورشان توجه نشود می توان به عنوان مقاوم در نظر گرفت. آب و هوای سخت مثل خشکسالی می تواندایجاد علفهایی کند که به استفاده از علف کش مقاوم اند، اما این حالت نیز مقاومت نیست. خطاهای استفاده مثل نقاطی که اسپری نمی شوند، میزان علف کش اشتباه و غیره نیز بایستی به عنوان مقلدان مقاومت حذف شود. (منظور از مقلد شرایطی است که حالت مقاومت را ایجاد می کند اما در واقع این مقاومت ایجاد شده مقاومت حقیقی نیست بلکه مقاومتی تقلیدی است، مترجم،).

● آیا من می توانم از میزان علف کش بیشتری برای کنترل علف مقاوم استفاده کنم؟
▪ خیر. بیوتیپ های مقاوم اغلب چندین برابر بیش از بیوتیپ های و طبیعی به علف کش مقاوم اند. در آزمایشات گلخانه ای، بایستی میزان Accent حدود ۲۰ برابر بیشتر استفاده کرد تا دم روباهی غول پیکر مقاوم به ALS در همان سطح دم روباهی غول پیکر حامل کنترل کرد. با تاجریزی سیاه شرقی مقاوم به ALS میزان Raptor بایستی ۱۳۳ برابر بیشتر کرد تا به همان سطح کنترل تاجریزی حامل دست یافت. برگ مخملی مقاوم به آترازین و یسکونزین نیز حدود ۱۰۰ برابر مقاوم تر از برگ مخملی حامل است، نتوانستیم این علف کشها را آنقدر زیاد کنیم تا بتواند این بیوتیپهای مقاوم را بکشد اگر چه که این حد بالا نیز قانونی بود.

● اگر ما استفاده از آن علف کش را برای ۱۰ سال متوقف کنیم آیا مقاومت از بین می رود؟
▪ بطور واقع گرایانه، مقاومت دوباره شروع می شود. چرا که مقاومت همیشگی است زیرا درصد زیادی از دانه های در خاک حاوی ژنهای حامل مقاومت اند. توجه داشته باشید که در یک منطقه ۵۰% دانه در خاک مقاوم و ۵۰% حساس اند. اگر چه علف کشهای متفاوت در این سال اسپری شده اند، حدود ۵۰% دانه هایی که از آن فرار می کنند هنوز مقاوم باقی مانده اند و علاوه بر این که دانه های مقاوم همچنان در خاک باقی می ماند دانه های مقاومتری را برای سالهای آتی تولید می کنند. زمانی که تغییر ژنتیکی بسوی این مقاومت اتفاق افتاده است، این مقاومت در آن سطح باقی می ماند. بیوتیپهای مقاوم به تریازین یک استشاد هستند چرا که آنها نسبتاً نیرو و قدرت کمتری دارند و دانه های کمتری نسبت به بیوتیپهای حساس تولید می کنند. پس از سالها، مقاومت به تریازین ممکن است به آرامی کاهش یابد، اما اگر تریازین مجدداً استفاده شوند این مقاومت به سرعت افزایش پیدا می کند.

● اگر یک دانه به علف کش مقاوم است، چگونه می توان آن را کنترل کرد؟
▪ معمولاً علف های مقاوم به علف کش به سایر علف کشهایی که به روش یکسانی عمل می کنند مقاوم اند. بهر حال، شما قادرید که علف مقاوم به علف کشهایی که روش عملکردی متفاوتی دارند کنترل کنید. برای مثال، دیکامبا(یک تنظیم کننده رشد) لامسبکواترهای معمول مقاوم به تریازین را کنترل می کند. نمونه هایی از علفهای مقاوم در سایر قسمتهای کشور یا دنیا وجود دارند که دارای مقاومت چند گانه اند. با یک مقاومت چند گانه، یک بیوتیپ ممکن است به دو یا چند روش عملکردی متفاوت مقاوم باشد، مثلاً یک بیوتیپ که هم به تریازینها و هم به بازدارندگانALS مقاوم است.

● چگونه می توان از مقاومت جلوگیری کرد؟
▪ تنها روشی که بطو رکامل می توان از مقاومت جلوگیری کرد استفاده نکردن از علف کشها است. هر زمان که علف کشی استفاده می شود یک شانس برای افزایش بیوتیپی مقاوم بوجود می آید. بهر حال، ما می توانیم چندین کار را برای به تأخیر انداختن مقاومت انجام دهید: ۱) استفاده از IPM و اسپری مجدد مناطق تنها در صورت لزوم، ۲) ایجاد چرخش در بین علف کشهای با روشهای مختلف عملکرد، ۳) مخلوط کردن علف کشهای با روش عملکردی مختلف در تانک اسپری، ۴) شخم زدن و پاکن کردن مرتب علفها، با ماشینهای محوری، ۵) استفاده چرخشی از علف کشهای با روشهای عملکردی مختلف در محصول یا کاشت متوالی محصولاتی چون یونجه یا گندم که اغلب با علف کشها درمان نمی گردند، ۶) پرهیز از اسپری کردن علفهای مقاوم از یک منطقه تا منطقه دیگر چرا که مقاومت افزایش می یابد.

● آیا همه علف کشها دارای دیسک مشابهی از جهت ایجاد مقاومت دارند؟ ▪ به نظر می آید که پتانسیل مقاومت علف کش با برخی روشهای عملکردی نسبت به بقیه بیشتر است. بازدارندگان ALS و بازدارندگان ACC آز دو گروهی هستند که دارای یک دیسک بالاتری نسبت به سایرین هستند و بایستی با دقت بیشتری استفاده شوند. خطر مقاومت تریازین نیز به دلیل سالهای زیادی که تریازین استفاده شده است بالاتر است. اگر چه سایر علف کشها ممکن است روشهای عملکردی با دیسک پایین تری داشته باشند، بایستی دقت کرد که استفاده بیش از حد یا سوء استفاده از این علف کشها نشود. برای مثال، گلیفوسات احتمالاً روش عملکردی کم خطرتری را دارد. چند سال قبل، اذعان شد که مقاومت گلیفوساتی اتفاق نمی افتد. بهر حال، اکنون دو گونه علف با بیوتیپهای مقاوم به گلیفوسات وجود دارد.

● در کجا من می توانم یک لیست درستی از علفهای مقاوم به علف کش پیدا کنم؟
▪ Ian Heap دارای وب سایتی است که اطلاعات، لیستها و خلاصه ای از علفهای مقاوم به علف کش را در خود دارد

برنامه ریزی خشکسالی

بعلت اینکه خشکسالی از مشخصه های عادی تمامی اقلیم ها می باشد, لازم است که برنامه ریزی مناسبی برای کاهش اثرات آنها صورت پذیرد. برنامه ریزی خشکسالی که در اینجا ارائه میشود برای اولین بار در سال 1990 ارائه گردید و حاصل تحقیقی است که در آمریکا با حمایت مالی بنیاد علوم انجام شد. از آن زمان این برنامه ریزی مورد تجدید نظر قرار گرفته و به دفعات به روز شده است.

برنامه ریزی خشکسالی که در اینجا ارائه میشود برای اولین بار در سال 1990 ارائه گردید و حاصل تحقیقی است که در آمریکا با حمایت مالی بنیاد علوم انجام شد

برنامه ریزی 10 مرحله ای برای خشکسالی

مرحله 1 : انتخاب گروه ضربت خشکسالی

مرحله 2 : بیان اهداف و کاربرد برنامه های خشکسالی

مرحله 3 : دعوت از تمامی سازمانها و افراد ذینفع و حل تضادها (منافع)

مرحله 4 : فهرست بندی منابع و شناسایی گروه های در معرض خطر

مرحله 5 : توسعه استخوان بندی سازمانی و آماده کردن برنامه خشکسالی

مرحله 6 : پیوند زدن علم و سیاست و پوشانیدن خلل سازمانی

مرحله 7 : برنامه پیشنهاد را در معرض عموم قراردادن و ارزیابی واکنشها

مرحله 8 : اجرای برنامه

مرحله 9 : ایجاد برنامه های آموزشی

مرحله 10 : ارزیابی پس از خشکسالی

خشکسالی از مشخصه عادی تمامی اقلیمها می باشد

گام اول: انتخاب گروه ضربت خشکسالی
برنامه ریزی خشکسالی با انتخاب یک گروه ضربت بوسیله دولت آغاز می شود. این گروه دو هدف را دنبال می کند. در مرحله اول, گروه توسعه و ایجاد برنامه را مدیریت نموده و گروه ها و سازمان های مختلف را در این راستا هماهنگ می کند.

در مرحله بعد پس از آنکه برنامه ایجاد گردید, در حین خشکسالی گروه علاوه بر ایجاد هماهنگی برای انجام اقدامات لازم و اجرای برنامه های کاهش اثرات و اقدامات واکنشی, توصیه های لازم را به دولت ارائه می کند.

اهداف گروه ضربت شامل ایجاد برنامه خشکسالی قبل از وقوع آن و ایجاد هماهنگی برای انجام اقدامات لازم در حین خشکسالی می باشد

به گروه ضربت, نظارت بر ایجاد سایت اینترنت که حاوی اطلاعات لازم در مورد برنامه خشکسالی و یک کپی از برنامه و اطلاعات به روز در مورد اقلیم و منابع آب باشد توصیه می شود.

گروه ضربت بایستی با توجه به چند رشته ای بودن ماهیت خشکسالی و اثرات شکل گیری از نمایندگان سازمانهای دولتی و دانشگاهها تشکیل شود. و همچنین گروههای طرفدار محیط زیست و نمایندگان گروه های کاری برآورد خطرپذیری بایستی در گروه حضور داشته باشند.

در صورتیکه خشکسالی در گذشته نزدیک یا دور بوقوع پیوسته باشد گروه ممکن است از آغاز کار, زیر ذره بین افکار عمومی باشد و یا این بدور از توجه مردم اقدامات خود را به انجام برساند. جدا از این مسئله, گروه بایستی از کارشناسان روابط عمومی برای ارتباط دو جانبه با مردم استفاده کند. در شرایط ایده آل, گروه بایستی به یک مقام رسمی اطلاع رسانی که با رسانه های محل آشنا باشد, دسترسی داشته باشد.

به گروه ضربت, نظارت بر ایجاد سایت اینترنت که حاوی اطلاعات لازم در مورد برنامه خشکسالی و یک کپی از برنامه و اطلاعات به روز در مورد اقلیم و منابع آب باشد توصیه می شود.

مقدمه
هم اکنون بیش از سه دهه از توجه جهانی به موضوع حفاظت محیط زیست وحدود دو دهه از مباحث پیرامون توسعه پایدار می گذرد. قبل از این ایام، در تمامی پروژه های توسعه، صرفاً دیدگاه اقتصادی و ایجاد در آمد و بازده اقتصادی بیشتر، مد نظر بود. لیکن در دهه 1970 میلادی این ذهنیت در افکار سیاستگذاران و برنامه ریزان توسعه مطرح گردید که این گونه روند رشد اقتصادی نهایتاً منجر به تخریب محیط زیست، نا برابری اجتماعی،کاهش منابع و... میشود وجبران این معضلات در دراز مدت موجب ضررهای فراوان اقتصادی خواهد شد(1)
کشاورزی ارگانیک درراستای توسعه پایدار کشاورزی بوده و به مجموعه ای از عملیات گفته می شود که باهدف کاهش مصرف نهاده های غیرطبیعی به اجرا در می آیدو در آن مصرف کود و سموم شیمیائی ،مواد نگهدارنده سنتز شده ،داروهای شیمیائی ،ارگانیسم های تولید شده به روش مهندسی ژنتیک و پساب ها کنار گذاشته می شود.بررسی ها نشان می دهند که روند استقبال جهانی از کشاورزی ارگانیک امید بخش می باشد که ازجمله دلایل آن می توان به افزایش نگرانی ها در مورد آلودگی منابع پایه ،سلامت غذا ،انسان و حیوانات و نیزتوجه بیش تر به ارزش های طبیعت و مناظر طبیعی اشاره کرد.
گرچه در مزارع ارگانیک عملکرد محصول معمولا ده تا سی درصد کم تر از مزارع غیر ارگانیک است اما در صورت برنامه ریزی اصولی،میزان عملکرد ،تولید و درآمد مزارع ارگانیک می تواند بیشتر از مزارع غیر ارگانیک باشد. برای مثال در فیلیپین عملکرد شالیزارهای ارگانیک شش تن گزارش شده است.تجارب موجود در زمینه اجرای پروژه های کشاورزی ارگانیک نشان داده است که در مناطق کم بازده با استفاده از شیوه های کشاورزی ارگانیک عملکرد دو تا سه برابر می شود .علاوه بر این،درکشورهای توسعه یافته عواملی مانند آمادگی مصرف کندگان برای خرید به قیمت بالاتر،پرداخت یارانه از سوی دولت و گسترش اکوتوریسم موجبات افزایش درآمد کشاورزی ارگانیک را فراهم می سازد. بررسی ها در کشورهای توسعه یافته نشان داده است که مصرف کنندگان حاضرند محصولات ارگانیک را به بهای ده تا چهل درصد بیشتر از محصولات غیر ارگانیک بخرند. امروزه تعداد زیادی از فروشگاه های زنجیره ای محصولات ارگانیک عرضه می کنند و بازار این محصولات رو به رونق بوده و تقاضای بالقوه بیش از عرضه است .انتظارمی رود رشد تقاضا در آینده ادامه یابد بنابراین کمبود عرضه محصولات ارگانیک این فرصت را برای کشورهای در حال توسعه به وجود می آورد که وارد بازار شوند و سهمی از آن را به خود اختصاص دهند.
علاوه بر مزایای زیست محیطی و اقتصادی مذکور،کشاورزی ارگانیک از لحاظ اجتماعی نیز منافع زیادی به همراه دارد از جمله به دلیل استفاده از نهاده های ارزان و غیر وارداتی و نیز تکیه بیش تر به نیروی کار ،فرصت های شغلی را افزایش می دهد . همچنین کشاورزی ارگانیک شیوه ها و غذاهای سنتی را احیا می کند و در تقویت انسجام اجتماعی نقش موثری دارد(2) .
دراستراتژی انقلاب سبزنیز باهدف تامین موادغذایی جمعیت روبه رشد جامعه جهانی (به علت بالارفتن امیدبه زندگی دراثربهبود وپیشرفت ارایه خدمات بهداشتی ودسترسی به موادغذایی باتنوع وکیفیت بهتردرکشورهای توسعه یافته واکثرکشورهای درحال توسعه) بر اهداف کوتاه مدت و حداکثر عملکرد متکی است(3). در کشاورزی تجاری با استفاده بی رویه و نامتعادل از کودها و سموم که تخریب خاک و از بین رفتن موجودات خاکزی را در پی داشت، توان تولید و حاصلخیزی خاک کاهش یافت و نتیجه این روش کشاورزی، پایین آمدن کیفیت محصولات بود.
مضرات کشاورزی و محصولات تهیه شده به روش تجاری:
1- در کشاورزی تجاری و متعارف از بیش از 300 ترکیب شیمیایی خطرناک و مصنوعی نظیر آفت کشها، علف کشها و کودهای شیمایی بمنظور کنترل آفات و حشرات و حاصلخیز سازی خاک استفاده میگردد که بقایای این مواد پس از ورود به بدن میتوانند موجب مشکلات عدیده ای گردد منجمله: بروزنقصهای مادرزادی، تولد نوزاد با وزن کم، اختلال در سیکل ماهانه زنان، سقط جنین، بلوغ زودرس و یا دیر رس، یائسگی پیش رس، تغییر در رفتار جنسی، کاهش تعداد اسپرم مردان، کاهش باروری و یا ناباروری، تغییر در سرعت متابولیسم، اختلال در سیستم غدد داخلی، ضعف عضلانی، کاهش حافظه، آسیب به سیستم عصبی و مغز، کاهش کارایی سیستم ایمنی بدن و سرطانزایی. یافته ها حاکی از آنست که 60 درصد سموم دفع آفات، 90 درصد قارچ کشها و 30 درصد حشره کشها سرطانزا میباشند.
2- استفاده از کودهای شیمایی و آفت کشها سبب آلودگی آب، خاک و هوا میگردند.
3- استفاده بی رویه از کودهای شیمیایی و آفت کشها موجب میشود تا آفتها نسبت به سموم مقاوم گردیده و آفتهای جدیدی نیز ظاهر گردند.
4- پرتو دهی محصولات یعنی آنکه محصولات را در معرض میزان کنترل شده پرتوهای یونیزه کننده قرار میدهند تا اینکه باکتریهایی نظیر E.COLI و سالمونلا نابود گردیده و درواقع محصولا را به این طریق ضد عفونی میکنند. کنترل حشرات و انگلها، افزایش ماندگاری و جلوگیری از جوانه زدن از دیگر علل پرتودهی محصولات غذایی میباشد. اما این پرتودهی موجب: 1-از دست رفتن میزان اندکی از مواد مغذی محصولات میشود. 2-هنگامی که مواد غذایی پرتودهی میشوند مواد شیمیایی سرطان زایی بنام CYCLOBUTANONES تشکیل میگردد.
5- مهندسی ژنتیک و یا اصلاح ژنتیک محصولات به جداسازی، دستکاری و انتقال ژنها اطلاق میگردد. در این روش ژنهای با خاصیت مطلوب از یک گونه جدا گردیده و به گونه هدف انتقال داده میشود. بهبود کیفیت، افزایش تولید، ایجاد یک صفت مطلوب و مقاوم ساختن محصولات در برابر آفتها و تنشهای محیطی از کاربردهای مهندسی ژنتیک میباشد. مضرات محصولات اصلاح شده ژنتیکی شامل بروز نقصهای مادرزادی، کاهش طول عمر، افزایش حساسیت زایی مواد غذایی (بعلت تغییر در زنجیره پروتئینها)، فقر مواد مغذی، مقاومت آنتی بیوتیکی (احتمال دارد ژنهای مقاوم در برابر آنتی بیوتیک ها به باکتریهای بیماریزا در بدن منتقل گردد و یک بیماری جدید و مقاوم در برابر آنتی بیوتیکها ایجاد شود).
6- استفاده هورمونها در دام و طیور رشد آنها را تسریع کرده و فربه شدن آنها را سرعت میبخشد. اما از ارزش غذایی آنها میکاهد. آنتی بیوتیکها هم که برای جلوگیری از بیمار شدن دام و طیور مورد استفاده قرار میگرند میتواند در انسان مقاومت آنتی بیوتیکی ایجاد کند.
فواید کشاورزی ارگانیک:
1- در کشاورزی ارگانیک آب توسط مواد شیمیایی آلاینده مانند کودهای مصنوعی، آلوده نمیگردد.
2- در کشاورزی ارگانیک تعادل اکوسیستم و حاصلخیزی خاک حفظ میگردد. فرسایش خاک نیز تا 50 درصد کاهش می یابد.
3- تنوع زیستی در زمینهای زراعی ارگانیک 57 درصد بیشتر است. (به علت حداقل استفاده از سموم آفت کش و علف کش)
4- کشاورزان در معرض سموم و آلاینده های کمتری قرار میگیرند.
فواید مصرف مواد غذایی ارگانیک:
1- ارزش غذایی بالاتری دارند. میزان ویتامین C ، کلسیم، منیزیوم، آهن و فسفر در مواد غذایی ارگانیک بیشتر است.
2- مواد غذایی ارگانیک حاوی آنتی اکسیدان بیشتری میباشند. در مواد غذایی ارگانیک آنتی اکسیدان PHENOLIC بیشتر یافت میگردد (50 درصد بیشتر از محصولات غیر ارگانیک). چراکه آفت کشهای مصنوعی تولید این مواد را در گیاهان کاهش داده اما کودهای حیوانی و آلی بکار رفته در کشاورزی ارگانیک تولیدآنها را افزایش میدهد.
3- کمتر سمی هستند. محصولات ارگانیک سالم تر بوده و به بقایای آفت کشهای آلی کمتر آلوده میباشند. همچنین این محصولات فاقد افزدنیهای غذایی بوده و طبعا سالمتر میباشند.
4- خوشمزه و خوش طعم تر هستند. یکی از دلایل آن این است که محصولات ارگانیک پس از برداشت در مدت زمان کمتری بدست مصرف کننده رسیده و تازه تر میباشند. و همچنین در محصولات تهیه شده به روش تجاری، با فرآوریها و دستکاریهایی که بروی آنها صورت میگیرد تنها به ظاهر، رنگ، بالا بردن ماندگاری، افزایش تولید و مقاوم کردن آنها در برابر صدمات ناشی از حمل و انبار داری توجه میشود و نه کیفیت و ارزش تغذیه ای آن.
5- تولید کنندگان محصولات ارگانیک از استانداردها و دستورالعمل های بسیار سخت گیرانه ای تبعیت میکنند که احتمال آلوده شدن اینگونه محصولات به مواد شیمایی و سمی به حداقل ممکن می رسد(4).
نتیجه گیری:
توسعه و ترویج کشاورزی ارگانیک مستلزم اجرای برخی سیاستها و اقدامهاست.گرایش و سمت گیری سیاستهای کشاورزی دولت به سمت اهداف زیست محیطی و اجتماعی فرصت بسیار خوبی برای گسترش کشاورزی ارگانیک فراهم خواهد آورد.برای رفع مشکلات موجود در زمینه تجارت محصولات ارگانیک لازم است استانداردها و ضوابط صدور گواهی تدوین و به اجرا درآید.آموزش مروجین کشاورزی برای اشاعه کشاورزی ارگانیک و نیز ارتقا سطح آگاهی های عمومی ضروری است و مراکز تحقیقاتی می بایست برای حل مسائل فنی ،اقتصادی و اجتماعی این راهکار نوین و اطمینان بخش، تلاش افزونتری به عمل آورند.
کشاورزی ارگانیک
چگونه کشاورزان تولید کننده محصولات ارگانیک می توانند محصولات خود را بارور کرده و با آفات ، بیماریها و علفهای هرز مبارزه کنند؟
مواد ارگانیک باعث حفظ بافت و ساختار خاک گردیده و ظرفیت نگهداری آب را بالا می برند.
کشاورزان ارگانیک مواد ارگانیک خاک را با استفاده از گیاهان پوششی ،کمپوست ، اصلاح کننده های بیولوژیکی خاکو تولید گیاهان مقاوم به آفات و بیماریها بالا می برند. تاکید کشاورزی ارگانیک بر تغذیه خوب گیاهان برای جلوگیری از شیوع آفات وبیماریها است ، با استفاده از گیاهان پوششی و تناوب کشت میزان ارتباطات اکولوژیکی در گیاه بالا می رود. کنترل علفهای هرز با استفاده از گیاهان پوششی ، آیش ، و چیدن دستی علفهای هرز، استفاده از ابزاآلات مکانیکی و سوزاندن علفهای هرز انجام می گیرد.
کشاورزان ارگانیک بر استفاده از جمعیتهای حشرات مفید جهت مبارزه بیولوژیکی ، ارگانیسم های خاک و پرندگان جهت کنترل حشرات تکیه دارند.
ده علت برای رفتن به سمت کشاورزی ارگانیک
1-محصولات ارگانیک استانداردهای بیشتری دارند:
گواهی نامه های محصولات ارگانیک ، بعنوان بیمه هایی است که در تولید این محصولات از مواد شیمیایی و سمی استفاده نشده است.
2-طعم غذاهای ارگانیک بهتر است:
گیاهان تولید شده به روش ارگانیک سالم تر بوده و بعنوان غذاهای خوشمزه تر برای تغذیه انسان و حیوانات میتواند بکار رود.
3-محصولات ارگانیک خطر بیماریها را کم می کند:
خیلی از مراکز حفاظت محیط زیست دریافته اند که مواد شیمیایی موجود در آفت کش ها دارای اثرات سرطان زایی و بیماری زایی دارند. کشاورزی ارگانیک یکی از راههای کاهش مصرف سموم شیمیایی و کم کردن این مواد به منابع آب ، زمین و هوا است.
4-کشاورزی ارگانیک به منابع آبی احترام می گذارد:
برای حذف مواد شیمیایی آلوده کننده و دفع نیتروژن در آب باید به منابع آبی و خاکی احترام گذاشت و آنها را درست مصرف کرد.در کشاورزی ارگانیک این موارد به درستی رعایت می شود.
5-کشاورزی ارگانیک باعث ایجاد خاک سالم می گردد:
خاک یکی از منابع اصلی زنجیره غذایی است و یکی از اصول کشاورزی ارگانیک ایجاد خاک سالم است.
6-کشاورزی ارگانیک الگو برداری از طبیعت است:
کشاورزی ارگانیک برای اکوسیستم متعادل ارزش قایل است . طبیعت زنده نیز شامل تناوب کشت درمحصولات علوفه ای و استفاده از گیاهان پوششی و بقیه مناطق طبیعی است.
7-کشاورزان ارگانیک هدایت کننده تحقیقات تازه هستند:
تولید کنندگان ارگانیک بعنوان پیشرو در تحقیق عدم استفاده از آفت کش ها و اثرات مضر بر محیط زیست هستند.
8-تولیدکنندگان ارگانیک در جهت تنوع زیستی تلاش می کنند:
از دست دادن تعداد زیادی از گونه ها ( تنوع زیستی) یکی از نگرانی های دانشمندان محیط زیست است . به همین دلیل خیلی از کشاورزان ارگانیک در صدد هستند تا گونه های معمولی و بومی را حفظ کنند.
9-کشاورزی ارگانیک به حفظ سلامت جوامع روستایی کمک می کند:
کشاورزی ارگانیک به دلیل سطوح کم آن برای جوامع روستایی مفید است و به افزایش درآمد آنها منجر می گردد.
10-تنوع غذاهای ارگانیک
بهر حال بعضی از غذاهای ارگانیک بعنوان جایگزین قابل استفاده است و محصولات کشاورزی غیر غذایی ( صنعتی ) نیز در حال تبدیل شدن به تولید ارگانیک هستند مانند تولید پنبه ارگانیک و در نهایت تولید لباسهای ارگانیک

بررسی وضعیت کشاورزی ارگانیک در ایران*

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، کشاورزی ارگانیک در سطح جهان در سال‌های گذشته در اکثر مناطق جهان از جمله کشورهای درحال توسعه به سرعت در حال گسترش بوده و روش‌های اجرایی تولید، نظارت و صدور گواهی به‌طور دائم بهبود یافته و مردم در بسیاری از جوامع به‌ویژه در کشورهای توسعه یافته از مزایای غذای سالم‌تر و با کیفیت بالاتر برخوردار شده‌اند، گفتنی‌ست کشاورزان جوامع روستایی به‌خصوص در کشورهای درحال توسعه از سود مناسب و ارزش صادراتی این محصولات بهره‌مند شده‌اند.
طی نتایج بررسی‌ها و جستجوهای صورت گرفته از منابع اینترنتی اطلاعات دقیقی از تولید محصولات ارگانیک ایران وجود ندارد این درحالی‌ست که کشور ما دارای پتانسیل بسیار بالایی در این‌باره است.

*بررسی وضعیت توزیع سموم و کودهای شیمیایی*

عدم مصرف سموم و کودهای شیمیایی در تولید محصولات از بارزترین خصوصیات کشت ارگانیک است. بررسی میزان سموم شیمیایی توزیع شده طی دو دهه‌ی اخیر در کشور نشان می دهد که طی دوره‌ی 80-1362 سالانه به‌طور میانگین 28038 تن از انواع سموم شیمیایی توزیع شده‌است که بالاترین میزان سموم توزیع شده در این دوره در سال 1369 بوده است.
لازم به توضیح است توزیع سموم پس از این سال سیر نزولی داشته است و از سال 1373 تا پایان سال 1380 میزان سموم توزیع شده همواره پایین‌تر از میانگین سموم توزیع شده طی دوره مورد بررسی(80-1362) بوده است (نمودار 7 مقایسه میزان سموم شیمیایی توزیع شده طی سال‌های 1362تا 1380).
صرف نظر از میزان کل سموم توزیع شده، ترکیب سموم مصرفی نیز از اهمیت ویژه ای برخوردار است؛ ترکیب سموم مصرفی در کشورهای توسعه یافته جهان شامل17 درصد حشره‌کش، 35 درصد قارچ‌کش و 48 درصد علف‌کش و از سوی دیگر در کشورهای درحال توسعه شامل 50 درصد حشره‌کش، 35 درصد قارچ کش و 15 درصد علف‌کش است. با توجه به آثار سوء سموم حشره‌کش بر سلامت و محیط زیست میزان مصرف سموم حشره‌کش در کشورهای توسعه یافته تفاوت بسیار چشمگیری با کشورهای در حال توسعه دارد، این کشورها با استفاده از سایر روش‌های مبارزه با آفات همانند مبارزه‌ی بیولوژیک و کشاورزی ارگانیک همراه با حفظ محصول، مصرف سموم علف‌کش را کاهش داده‌اند اما متاسفانه در کشورهای درحال توسعه چنین تحولی انجام نشده است.
در کشورما با اجرای سیاست مصرف بهینه کود و سم و جایگزینی آن با سایر روش‌های غیرشیمیایی، مصرف سموم کاهش محسوسی داشته است اما این موضوع بر ترکیب مصرف سموم تاثیر محسوسی نداشته به‌نحوی‌که در سال‌های 78-1376 ترکیب سموم شامل 9/48درصد حشره‌کش ، 1/18 درصد قارچ‌کش و 33 درصد علف‌کش بوده است (جدول10 مقایسه ترکیب مصرف سموم شیمیایی در ایران و جهان).
در طی سه سال اول برنامه سوم توسعه (81-1379 ) ترکیب مصرف سموم بصورت 7/43درصد حشره‌کش ، 6/28درصد قارچ‌کش و 7/27درصد علف‌کش پیش بینی شد اما عملکرد سال‌های 81-1379 نشان می‌دهد این نسبتها به 2/48درصد حشره‌کش 7/16 درصد قارچ‌کش و 1/35درصد علف‌کش تغییر یافته است و هم‌چنان نسبت مصرف حشره‌کش بالاست.
بررسی میزان کودهای شیمیایی توزیع شده طی سال‌های 81-1368 نشان می دهد که روند توزیع کودهای شیمیایی طی این دوره در حال افزایش بوده و به‌طور متوسط طی این دوره سالیانه 2292 هزارتن انواع کودشیمیایی در کشور توزیع شده است؛‌لازم به توضیح است درسال 1381 بالاترین میزان کود شیمیایی به میزان 3114 هزارتن بوده است(نمودار 8 مقایسه میزان کودهای شیمیایی).
بررسی میزان کودهای شیمیایی توزیع شده طی سال‌های 81-1368 نشان می دهد که روند توزیع کودهای شیمیایی طی این دوره در حال افزایش بوده و به‌طور متوسط طی این دوره سالیانه 2292 هزارتن انواع کودشیمیایی در کشور توزیع شده است؛‌لازم به توضیح است درسال 1381 بالاترین میزان کود شیمیایی به میزان 3114 هزارتن بوده است(نمودار 8 مقایسه میزان کودهای شیمیایی).
پرداخت یارانه به سموم و کودهای شیمیایی منجر به آن می‌شود که کشاورزان رغبت چندانی به استفاده از سایر روش‌های مبارزه با آفات, امراض و علف‌های هرز نداشته باشند.
براساس آمار موجود پرداخت یارانه سموم و کودهای شیمیایی درسال‌های 80- 1368 به‌طور متوسط سالیانه 378 میلیاردریال یارانه جهت کودهای شیمیایی، سموم و بذر به دستگاه‌های مباشر پرداخت شده است.
با این وجود عدم آگاهی و دانش تولیدکنندگان در زمینه‌ی چگونگی استفاده از سموم از نظر میزان و زمان مصرف (در نظر گرفتن دوره‌ی کارنس سموم) باعث شده‌است که مصرف کنندگان از طعم ناخوشایند برخی از میوه‌ها و سبزی‌جات که ناشی از مصرف بیش از حد سموم می باشد اظهار نگرانی کنند. باوجود آن‌که نگرانی بیشتر مصرف کنندگان به‌دلیل طعم نامطلوب محصولات کشاورزی است اما متاسفانه آگاهی عمومی از اثرات تجمعی سموم جذب شده در بدن و اثرات نامطلوب و زیان‌بار آن که منجر به بیماری‌های خطرناک می‌شود در سطح پایینی است.
درحالی‌که اشتیاق به مصرف محصولات ارگانیک به‌دلیل نگرانی‌های روز افزون از آلودگی‌های محصولات رایج و محیط زیست رو به افزایش بوده و بازار صادراتی چنین محصولاتی در میان جوامع با سطح رفاه بالا توسعه‌ی فراوانی یافته؛ اما در کشور ما حرکت ملموسی برای برنامه ریزی، هدایت و حمایت از این روش تولید به چشم نمی‌خورد و کشاورزان از این مزیت مناسب و کل جامعه از موقعیت بهبود تغذیه، بهداشت و محیط زندگی خود محروم مانده‌اند؛ این درحالی‌ست که در کشور ما به‌دلیل شرایط خشک محیطی و فراوانی نیروی کار، تولید محصولات ارگانیک اقتصادی‌تر و آسان‌تر از بسیاری از مناطق دیگر جهان به‌نظر می‌رسد.

سطح تحت کشت ارگانیک*

اگر چه اطلاعات مدون و دقیقی از وضعیت تولیدات ارگانیک در کشور وجود ندارد اما کمیته‌ی محصولات ارگانیک که در سال 1380 به‌دستور معاون زراعت در سازمان حفظ نباتات کشور تشکیل و در راستای پیگیری مصوبات این کمیته نسبت به تهیه‌ی پرسشنامه جهت جمع آوری اطلاعات و ارسال به استان‌ها اقدام شد که نتایج آن به شرح زیر است:
بر اساس این اطلاعات کل سطح کشت محصولاتی که در کشور بدون استفاده از سموم و کودهای شیمیایی تولید شده‌اند حدود 239462 هکتار شامل 125802 هکتار محصولات باغی و 113659 هکتار محصولات زراعی است و تمام سطح کشت محصولاتی که بدون استفاده از سموم شیمیایی تولید شده‌اند حدود 808612 هکتار شامل 254134 هکتار محصولات باغی و 554478 هکتار محصولات زراعی است. میزان سطوح کشت محصولات زراعی و باغی که تولید آنها بدون استفاده کود و سم انجام می‌شود به ترتیب 1 و 2/7 درصد از کل سطوح کشت محصولات زراعی و باغی کشور را تشکیل می دهد (نمودار 9 ).
لازم به توضیح است که این نوع محصولات با این سطح تولید تنها توسط کشاورزان و به‌صورت کاملا" خودجوش و سنتی و بدون آگاهی داشتن از این‌که محصول ارگانیک چیست تولید شده است که همین امر نشان‌دهنده‌ی، پتانسیل بسیار بالای کشور در جهت تولید چنین محصولاتی است، البته در این ارتباط تشکل‌هایی نیز در کشور وجود دارند که به‌طور عملی اقدام به تولید محصولات ارگانیک می کنند که می توان به تولید سیب زمینی در بیدستان خرم بید استان فارس اشاره کرد و یا حرکت‌های جدیدی که در سال‌های اخیر در این رابطه آغاز شده است.
با توجه به موارد اشاره شده ارکان اساسی پایه‌گذاری سیستم کشاورزی ارگانیک در کشور شامل تولیدکنندگان، مصرف کنندگان (داخلی و خارجی)، موسسات دولتی برنامه‌ریز و هدایت کننده و NGO های محلی و خارجی و سازمان‌های بین المللی تسهیل کننده هستند. حرکت‌های جهانی کشت ارکانیک نشان داده که در اکثر موارد تشکیل یک هسته‌ی مرکزی و سپس تعمیم و گسترش برنامه به سایر مناطق و ارگان‌ها ونهادهای گوناگون باعث گسترش این جنبش شده است.
نقش تشکیل دهنده‌ی هسته مرکزی در این حرکت به‌عهده وزارت جهادکشاورزی است تا با برنامه ریزی، سیاست‌گذاری، ایجاد هماهنگی و حمایت‌های لازم در زمینه‌های تحقیقی، ترویجی، نظارتی و بازاریابی محصولات تولیدی جنبش تولید محصولات ارگانیک را توسعه بخشد؛ به این منظور تشکیل "کمیته‌ی ملی کشاورزی ارگانیک" با هدف تعیین سیاست، برنامه ریزی در زمینه‌های تعیین ضوابط و استانداردها، نظارت بر تولید و حمایت جهت برطرف کردن مشکلات و تنگناهای پیش روی ضروری به‌نظر می‌رسد.
بدیهی‌ست که این کمیته باید نمایندگان واحدهای ذیربط دولتی (وزارت جهادکشاورزی، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، سازمان حفاظت محیط زیست، وزارت کشور، وزارت صنایع و ....)، کشاورزان علاقه‌مند به تولید محصولات ارگانیک، کارشناسان، محققین و موسسات غیردولتی فعال یا علاقه‌مند مشارکت فعال داشته باشند.
تشکیل گروه‌های کاری متشکل از نمایندگان معاونت‌های تولیدی، تحقیقات، ترویج، برنامه‌ریزی و بخش غیردولتی در سطح وزارت جهادکشاورزی برای انجام اقدامات اولیه در زمینه‌ی شناخت ظرفیت‌های موجود، جمع آوری اطلاعات و انجام بررسی‌ها و تحقیقات کاربردی و تدوین برنامه‌های اجرایی نیز از برنامه‌های پیشنهادی جهت پایه‌گذاری سیستم کشاورزی ارگانیک در کشور هستند.

چگونه می توان میزان مواد ارگانیک را در خاک افزایش داد؟
مواد ارگانیک خاک بطور وسیعی در فرایند تجزیه قرار می گیرند به منظور حفظ و یا افزایش مواد ارگانیک خاک، این مواد را باید به خاک اضافه کرد . سرعت تجزیه به شرایط اقلیمی ، چگونگی مواد سبز نسبت کربن به نیتروژن(C/N ) بستگی دارد.(مواد ارگانیک در شرایط گرم و مرطوب نسبت به شرایط خشک خیلی سریعتر تجزیه می گردند)
فعالیت‌هایی که باعث افزایش مواد ارگانیک خاک می گردند:
گذاشتن بقایای محصولات بر روی زمین بجای سوزاندن یا جمع آوری آنها. زیرا آنها منابع اصلی بیوماس هستند.
استفاده از کمپوست : و این امر بعنوان بخشی از مواد ارگانیک در کمپوست خیلی موثر خواهد بود. چون نسبت به مواد گیاهی تازه مدت زمان طولانی تری را در خاک باقی خواهند ماند.
استفاده از کودهای ارگانیک : که حاوی مواد ارگانیک هستند و به افزایش مواد ارگانیک خاک کمک خواهند کرد. این مواد در هر زمانی می توانند تجزیه را سرعت بخشند که این امر تولید مواد غنی از نیتروژن و همچنین تحریک ارگانیسم های خاک را بدنبال خواهد داشت.
مالچ پاشی با مواد گیاهی یا ضایعات کشاورزی: ‌مخصوصاً کاربرد مواد سخت (که از نظر چوب و فیبرغنی هستند) که باعث افزایش محتویات مواد ارگانیک می گردد. همچنین برای مدت زمان طولانی تری در خاک خواهند ماند و از فرسایش خاک نیز جلوگیری خواهند کرد.
استفاده از کود سبز یا پوشش گیاهی: کود سبز در خود مزرعه رشد کرده و باعث تولید بیوماس از برگ‌ها و ریشه ها می گردد. اگر این مواد را درجای دیگری بکاریم فقط از برگ آنها می توان بعنوان کود سبز استفاده کرد و گیاهان جوان‌تر سریع‌تر تجزیه خواهند شد . این مواد باعث آزادسازی سریع‌تر مواد غذایی و افزودن مواد ارگانیک کمتری به خاک خواهد شد.
تناوب مناسب محصولات: شامل محصولاتی می شوند که با تناوب کشت باعث تولید مواد ارگانیک در خاک می گردد و مخصوصاً گیاهان چند ساله و محصولاتی با سیستم ریشه ای متراکم خیلی مفید هستند.
کاهش شخم زنی خاک: هر بار شخم زدن، باعث افزایش سرعت تجزیه مواد ارگانیک می گردد و این امر باعث تهویه خاک و تحریک میکروارگانیسم های خاک می گردد.
جلوگیری از فرسایش خاک: تمام روش‌های بالا اگر جزء به جزء در خاک انجام گیرد باعث جلوگیری از فرسایش خاک خواهدشد.
اگر تمام قسمت‌های خاک شامل هوموس باشند باروری خاک بیشتر خواهد شد.
عمدتاً‌ میزان مواد ارگانیک خاک به میزان بیوماس اضافه شده به شکل ضایعات گیاهی محصولات، گیاهان پوششی و علف های هرز در صورت امکان و همچنین کود حیوانی تعیین می گردد. به نظر می رسد کیفیت بیوماس از کمیت آن بااهمیت‌تر باشد که در نهایت به افزایش سطوح مواد ارگانیک خاک منجر می شود.
مواد ارگانیک سبز، که به راحتی توسط ارگانیسم های خاک تجزیه می شوند باعث تشویق ارگانیسم ها به افزایش جمعیت خود می شود که در نهایت دسترسی به مواد غذایی خاک را برای گیاهان افزایش می د هد و همچنین باعث تجمع مواد ارگانیک با ثبات می گردد.
زمان کوتاه مواد قابل تجزیه
کشاورزی ارگانیک قسمت کوچکی از مواد ارگانیک است که نمی توان اطلاعات کافی از این داده های باارزش بدست آورد. تولید بیوماس که در خاک مورد استفاده قرار می گیرد بعضی اوقات با محصولات تولیدی که بعنوان غذا یا برای فروش استفاده می شوند، رقابت می کنند. بنابراین یافتن راهی برای تلفیق این دو موضوع یعنی بیوماس و محصولات خیلی مهم است. استفاده ازمحصولات پوششی یا کود سبز ، تناوب محصولات با کود سبز در فصل آیش یا رشد بوته ها در جاهای غیر تولیدی می توانند گزینه های مناسبی باشند و این امر در بازیافت محصولات و مراحل بازیافت خیلی مهم است

پوشش گیاهی در کشاورزی ارگانیک و نقش آن در جلوگیری از فرسایش خاک

چندین لایه از پوشش گیاهی متراکم باعث کاهش سرعت قطرات بارانی که روی زمین می افتند ، می شود. قطرات بزرگ که روی برگ‌های بالایی درخت افتاده می شود توسط پوشش گیاهی (کانوپی) بوته ها و گیاهان روی زمین دریافت می شود. قطره آبی که به زمین می رسد با سرعت کمتری فرود آمده و همچنین حداقل اثر شکنندگی ذرات خاک را خواهد داشت. زمین مستقیماً با گیاهان زنده ای مانند سرخس ها، خزه ها، جوانه هاو مواد فاسد (برگ ، پوسته درخت، سرشاخه ها ، شاخه ها) پوشیده شده است. ریشه ها، جلبک‌ها و قارچ‌ها که غنی از هوموس هستند شدیداً‌ در سطح خاک نفوذ کرده . تعداد زیادی از ارگانیسم های خاک مانند کرم خاکی باعث شل نگداشتن خاک و ساختار پایدار خاک می شود و به همین دلیل آب باران به راحتی نفوذ می کند.
کاشت گیاهان بصورت متراکم باعث محافظت از خاک می گردد:
در کشت گیاهان چند ساله مثل درختان میوه، کاشت متراکم را می توان با کشت لگوم ها ، گراس ها و گیاهان خزنده بین درختان بدست آورد. در کاشت درختان جدید ، گراس های علوفه ای و محصولات قابل کشت (مانند آناناس ، لوبیاها و...) را نیز می توان تا زمانی که درختان سایه اندازی کنند کشت کرد. نه تنها محصولات بلکه حتی گراس ها و علف هرز می تواند از خاک محافظت کنند. در صورت امکان عملیات مبارزه با علف های هرز را به بعد از بارش باران‌های سنگین موکول کنید. زیرا علف های هرز به حفظ خاک کمک خواهند کرد . اگر ریشه کنی علف های هرز از این جهت که با محصولات به رقابت شدیدی می پردازند ضروریست باید علف های هرز را بصورت کپه‌ای بر روی زمین باقی گذاشت تا بعنوان مالچ عمل کنند.
مالچ بدین معنی است که سطح خاک را با مواد گیاهی چیده شده بپوشانند.
مالچ دارای عملکردهای بسیاری از جمله: اثر حفاظت شدیدی بر روی فرسایش خاک دارد. تا جایی که این برگ‌ها و یا ساقه قدرت فرسایش باران‌های ناگهانی را کاهش می دهند.
گیاهان پوششی
به هر گیاهی که سطح خاک را بپوشاند و باعث بهبود باروری خاک شود گیاهان پوششی می گویند.
که می توانند شامل گیاهان لگومینوز که دارای فواید دیگری نیز برای خاک است، علف های هرز با سرعت رشد بالا باشد. که هر دو دارای توان تولید بیوماس بالایی هستند . همواره مهم‌ترین خصوصیت گیاهان پوششی سرعت رشد بالای آنها و ظرفیت پوشاندن خاک می باشد.
خصوصیات زیر باعث ایجاد گیاهان پوششی ایده ال می گردد:
بذرشان ارزان، دسترسی به آنها آسان باشد، برداشت ،ذخیره کردن و رشد آنها به راحتی صورت گیرد.
دارای رشد سریع بوده و قادر باشند در مدت زمان کوتاهی سطح خاک را بپوشانند.
در برابر آفات و بیماری‌ها مقاوم باشند.
قابلیت تولید مقدار زیادی مواد ارگانیک و مواد خشک را داشته باشند.
نیتروژن را در خاک تثبیت کرده و آنرا قابل استفاده برای گیاه کند.
دارای سیستم ریشه ای خرد کننده ی خاک متراکم باشند و همچنین باعث تولید خاک تجزیه شده گردد.
کاشت و مدیریت آن بصورت تک محصولی آسان باشد یا اینکه با دیگر محصولات رشد کند.
بتواند بعنوان علوفه یا دانه مثل دانه خوراکی عمل کند.
لوبیای گاوی بعنوان یک گیاه پوششی
لوبیای گاوی (Vinga unguicalata‌) یکی از مهم‌ترین لگومهاست که در محدوده مناطق گرم و نیمه گرم رشد می کند. این گیاه دارای خصوصیاتی است که آن را بعنوان گیاه پوششی ایده ال مطرح کرده اند:
این گیاه به خشکی مقاوم بوده و می تواند با آب خیلی کمی رشد کند.
این گیاه قادر به تثبیت نیتروژن در خاکهای فقیر است.
این گیاه به سایه مقاوم است بنابراین در کشت مخلوط قابل استفاده می باشد.
دانه های آن خوراکی است و می توان بعنوان یک منبع غذایی غنی از پروتئین برای دام ها استفاده کرد. این گیاه کاملاٌ‌به حمله آفات مقاوم بوده.
کشاورزان که در نواحی زیر صحرای آفریقا زندگی می کنند لوبیای گاوی را با ذرت ، سورگوم، ارزن و کاساوا کشت می کنند.
طراحی سیستم های کاشت
سیستم های کاشت باید طوری طراحی گردند که سطح خاک همواره با کانوپی گیاهان پوشیده شده باشد. در نواحی قابل کشت زمان دقیق بذرپاشی و کاشت می تواند مانع از شستشوی خاک غیر پوشش دار طی فصول بارانی سال گردد.
بعد از برداشت محصولات اصلی ، محصولات کود سبز باید کاشته شوند. در سراشیبی ها محصولات باید در خطوطی متقاطع با شیب ها نسبت به حالت عمودی کاشته شوند (روی خطوط تراز) که این امر می تواند باعث کاهش سرعت زیاد آب سطحی گردد.
انواع مناسب گیاهان پوششی
در محصولاتی که اکثر اوقات برای حفاظت کانوپی استفاده می شوند باید گونه هایی با سرعت رشد بالا مثل لوبیا یا شبدر باشد که به حفاظت خاک در طی مراحل رشد محصول اصلی کمک خواهد کرد.
روش‌های قابل اجرا برای دست یابی به پوشش گیاهی دائمی می تواند شامل این نکات باشد:
زمان شخم خاک
زمان جوانه یا نشاء آنها
کشت مخلوط
کشت داخل محصولی
گیاهان پوششی
مالچ پاشی
زمان مبارزه با علف های هرز
کاشت کود سبز در فصولی که زمین خالی است
همچنین به این نکات باید توجه شود:
عملکرد مورد انتظار
قابلیت دسترسی به گونه های مناسب
قیمت بذر
قابلیت دسترسی به آب
قابلیت صرفه جویی
استفاده مضاعف از گیاهان جانبی
کاهش خطر
امنیت غذایی

منابع:
1- یاسمین کوچک زاده- مشاور فنی مدیر عامل شرکت مادر تخصصی خدمات کشاورزی
2- کشاورزی در جهان ، به سوی 2030-2015 ، ترجمه هومن فتحی،موسسه پزوهش های برنامه ریزی و اقتصاد کشاورزی
3- علیرضا استعلاجی, بررسی و تحلیل رویکردها و راهبردهای توسعه روستایی-ناحیه‌ای, نشریه جهاد, سال 22, شماره 250-251 و 252, خرداد و تیر و مرداد 1381
4- سایت گوگل

خاکورزی نواری Strip Till

خاک‌ورزی نواری چیست؟

در این روش تمام قسمتهای خاک تخریب نمی‌شود بلکه بخشهایی از خاک بصورت نواری و موازی با هم خاک‌ورزی می‌شوند. در این روش عملاً یک چهارم یا کمتر از خاک، مورد خاک‌ورزی قرار می‌گیرد و بقیة قسمتها دست نخورده باقی می‌مانند.

هدف اصلی از خاک‌ورزی نواری این است که ضمن ایجاد بستر مناسب برای بذر، با حفظ بقایا در اطراف شیارها مانع از فرسایش خاک می‌شود.

اسامی متعددی برای خاک‌ورزی نواری نامگذاری شده اند که برخی از آنها عبارتند از:

خاک‌ورزی ناحیه‌ای(Zone-tillage)، و خاک‌ورزی ردیفی (Row Clearing) و منطقه عمیق (Deep zoning) .

اغلب عملیات خاک‌ورزی نواری در پاییز انجام می‌شود ولی با این‌حال برخی از ردیفکارها طوری تنظیم شده‌اند که در بهار نیز می‌توانند توسط این روش بذرکاری نمایند. در بذرکارهای جدید همراه با بذر کود نیز می‌ریزند.

با توجه به ادوات قابل استفاده و نوع خاک‌ورزی می‌توانیم سه نوع خاک‌ورزی نواری را معرفی کنیم:

1- ردیف‌ها یا بقایای پاک شده(Row or residue clearing) که در آن:

- بقایا در بخشی از ردیف‌ها کنار زده می‌شوند.

* پیش‌بر انگشتی(Finger coulter)، دیسک‌ها، و بیلچة پااردکی (Sweeps) و یااختلاط پیش‌بر انگشتی با کاردگاوآهن برشی(Finger coulter+cutting coulter).

2-خاک‌ورزی نواری(سطحی)- (Strip-tillage (shallow):

-برش و کنار زدن بقایا، آماده‌سازی بستر بذر، جاگذاری کود در زمین،

*پیش‌بر چین‌دار (fluted coulter)

3-خاک‌ورزی نواری(عمقی)( Strip-tillage (deep)

- برچیدن بقایا، از بین بردن فشردگی، کاشت کود در عمق پایین‌تر، ایجاد پشته

*کولترها(پیش‌برها)، چاقوها، شاخه‌های زیرشکنی، دیسک‌های پوشاننده

مزایای خاک‌ورزی نواری(Strip-tillage):

یکی از مشکلات بی‌‌خاک‌ورزی این است که در این روش سرعت رشد اولیة بذر پایین آمده و ممکن است که زارعین به این سیستم ناامید شوند ولی در سیستم خاک‌ورزی نواری سرعت رشد به دلیل گرمتر شدن شیارها، و مقدار محصول نهایی بسیار بهتر از بی‌خاک‌ورزی می‌باشد.

شکل زیر نمودار دمایی دو سیستم را در عمق 2 اینچی مقایسه می‌کند.

همانطور که در شکل مشاهده می‌شود، دمای بخش نواری شبیه حالت چیزلی بوده و حدوداً 5 درجه گرمتر از سیستم بی‌خاک ورزی می‌باشند. نتیجتاً جوانه‌زنی و رشد اولیة بذر در سیستم بی‌خاک‌ورزی دیر‌تر از این دو سیستم خواهد بود.

یکی از مزایای مهم خاک‌ورزی نواری نسبت به خاک‌ورزی‌های رایج، کاربرد ادوات و زمان کمتر است که می‌تواند توجیه اقتصادی این روش باشد.

عملیات خاک‌ورزی نواری یکبار بر روی مزرعه انجام شده(one-pass tillage) و نحوة کاشت نیز بستگی به سیستم انتخاب شده دارد. در مواقعی که زمان کاشت کوتاه می‌باشد، کشاورزان می‌توانند مقدار بیشتری از زمینهایشان را به این سیستم اختصاص دهند. نکتة دیگر اینکه ادوات این سیستم کوچکتر بوده و هزینه‌های نگهداری ادوات پایین می‌آید.

- نمودار بررسی مقدار بقایا در مرکز ردیف‌ها در هر دو سیستم(بی‌خاک‌ورزی و خاک‌ورزی نواری)

انتخاب سیستم خاک‌ورزی نواری:

قبل از تبدیل سیستم خاک‌ورزی به نوع نواری بایستی سیستم خاک‌ورزی خود را بررسی نمائید. زیرا اغلب اصلاح یا تعویض یک سیستم نیاز به امکانات خاصی دارد(از قبیل کولتر یا پیش‌برها، ردیف‌کارها و و...).

قبل از تغییر به این سیستم سوالات سادة زیر را از خودتان بپرسید:

آیا اهداف ثابت و پایداری دارید؟
آیا خاک‌ورزی شما وقت‌گیر بوده و هزینة تاخیر(Timeliness) متقبل می‌شوید؟
آیا پایداری و رشد اولیة گیاه در مزرعة شما رضایت‌بخش است؟
آیا مشکل فشردگی خاک دارید؟

انتخاب سیستم‌خاک‌ورزی نواری بستگی به سیستم برداشت، نوع خاک، و سیستم مدیریتی دارد. برای مثال:

در خاک‌های سرد و خیس، بایستی بقایا را کنار زد تا باعث سایه یا بازتابش نور نشده و زمین گرمتر شود.

جدول 2 سطح بقایای گیاهی را نشان می‌دهد که در ردیف‌های هر دو سیستم توسط پیش‌برهای انگشتی خاک‌ورزی شده‌اند. قابل ذکر است که در هر دو سیستم مقادیر زیادی از بقایا در سطح زمین حفظ شده‌اند تا مقدار فرسایش کنترل شود.

خاک‌هایی که رس زیادی دارند، ممکن است که واکنش بیشتری نسبت به این سیستم داشته و در اثر خاک‌ورزی سطحی نوارها (shallow in-row tillage) این بخش از خاک بهتر خشک شود. در این حالت تماس بذر با خاک بیشتر شده و همچنین بستر بذر و شرایط بهتری برای رشد فراهم می‌شود. اگر در مزرعه مشکل فشردگی خاک را نیز داشته باشیم، بایستی خاک‌ورزی نواری را به صورت عمیق‌تر انجام دهیم(deep strip tillage). قابل ذکر است که در این گونه مواقع شناسایی لایة سخت و مناطق فشرده شده از اهمیت خاصی برخوردار است تا بتوان از روی آن عمق خاک‌ورزی را تخمین زد. ابزارها و ادواتی که برای این منظور بکار می‌روند بایستی طوری تعبیه شوند که علاوه بر کار در عمق بالا، بقایا را بیش از حد مجاز زیرورو نکنند.

بررسی اقتصادی یک سیستم کاری بسیار مشکل و پیچیده است. در این بررسی هزینه‌های ابتدایی، ادوات، سایز تراکتور، افت و استهلاک ادوات، هزینه‌های مربوط به کود و سم و ... بایستی مورد محاسبه قرار گیرند. زارعین در انتخاب یک سیستم بایستی تمام جوانب آن را بسنجند. برای مثال در زمینی ممکن است که تمام سیستم کاشت ذرت به سیستم خاک‌ورزی نواری اختصاص یابد ولی گاه نیز ممکن است که در مزرعه‌ای(برای مثال سویا) این سیستم مردود اعلام گردد.

چکیده:

خاک‌ورزی نواری تنها راه‌حل همة مشکلات مزارع نیست! این سیستم نیز همانند سیستم بی‌خاک‌ورزی مشکلات مربوط به مدیریت علف‌های هرز، آفتها، PHخاک و ... را دارد. در این سیستم بقایای گیاهی بیشتری نسبت به سیستم‌های رایج در سطح مزرعه باقی می‌ماند، بطوریکه تفاوت این سیستم را با سیستم‌های رایج به چشم می‌توان در سطح مزرعه مشاهده نمود

باغبان باشی

باغبانی

عوامل مؤثر در فعّالیت علف کش ها وعلفهای هرز برنج

آللوپاتی گندم و مدیریت علف هرز

مقدمه ای بر علف های هرز

علف هرز-اهمیت اقتصادی علفهای هرز

eeds شناسنامه علفهای هرز

سس Cuscuta sp

معرفی چند علف کش کاربردی

علفهای هرز و مبارزه با آنها-قسمت سوم T-Z

علفهای هرز و مبارزه با آنها-قسمت دوم H-S

علفهای هرز و مبارزه با آنها-قسمت اول A-G

علفهای هرز خطرناک مزرعه برنج

مقاومت به علف کش: یک چالش جدید در کنترل شیمیایی

برنامه ریزی خشکسالی

کشاورزی ارگانیک

خاک‌ورزی نواری چیست؟

پیوندهای روزانه

نوشته‌های پیشین

آرشیو موضوعی

برچسب‌ها

نویسندگان