باغبان باشی

باغبانی

مبارزه بيولوژيك با آفات گياهي

مبارزه بيولوژيك با آفات گياهي

 

         

مقدمه:

در کشورهای مختلف جهان، رشد روز افزون حمعیت موجب نیاز غذایی شدید گردیده که سبب شده انسان در جهت تولید بیشتر محصولات کشاورزی اقدام نماید . انسان همواره از دیرباز با مشکل آفات وبیمارهای گیاهی برای تولید محصولات کشاورزی مواجه بوده وبرای حفظ محصول تولیدی خود به روشهای مختلف با آفات نباتی مبارزه کرده است . با ظهور سموم شیمیایی مختلف تولید وعرضه آن تشویق کشاورزان به استفاده بیش از حد سموم روزبه روز بر وسعت سمپاشی علیه آفات نباتی افزوده شده ویعلت تاثیر سریع سموم کنترل در آفت ومصرف آسان آن ،بدون آینده نگری وتوجه به اثرات سوء مخرب آن بر محیط زیست وانسان ،مصرف سموم شیمیایی بیش ازحد صورت گرفته است . در مدت زمان کوتاهی آثار سوءمصرف بی رویه سموم شیمایی برروی انسان وسایر جانداران، آبهاومحیط زیست آشکار گردیده وضمن از بین رفتن حشرات مفید ودشمنان طبیعی آفت ومقاوم شدن افات نباتی مقابل سموم نه تنها انسان در کنترل آفات موفق نشده بلکه سلامتی انسانها نیز به خطر افتاده است وبا آثار با قیمانده غیر مجاز سموم روی محصولات کشاورزی روز به روزبرشمار قربانیان سموم شیمیایی افزوده شده وبیماری های صعب العلاج نظیرسرطان ، نازاییها،ومسومیت های حاد ومزمن و... از پی آمدهای استفاده  بی رویه از سموم بوده است.

 

                

                                      بالتوري سبز                                       زنبور براكون

با پیدایش روش مبارزه بیولوژیکی وبکار گیری روشهای تلفیقی در مبارزه با افات نباتی اعم از کنترل زراعی مکانیکی ، شیمیایی  و بیولوژیکی میزان مصرف سموم شیمیایی کاهش یافته وروشهای  غیر شیمیایی مبارزه با آفات آغاز شده است .بر این اساس در کشور ما نیز کار شناسان کشاورزی با استفاده از روشهای مبارزه بیولوژیک در قالب مدیریت تلفیقی اقدام به کنترل آفات نباتی در مزارع برنج ،گندم پنبه ، سویا وباغات نموده وبا حمایت از دشمنان طبیعی آفات از قبیل : کفشدوزک , بالتوری , کنه های  شکار گر همچنین تکثیر وپرورش حشرات مفید – زنبور تریکوگراما وبراکون  با آفات محصولات زراعی مبارزه نموده اند. در منطقه مغان نیز طرح مبارزه بیولوژیک با آفات آغاز شده وکار پرورش ،تکثیر ورها سازی حشره مفید زنبور تریکوگراما وبراکون به منظور کنترل آفات کرم غوزه پنیه ودانه خوار سویا وساقه خوار ذرت صورت گرفته واز طرف کشاورزان پنبه کار ؛ سویا کار وذرت کار منطقه مغان نیز مورد استقبال واقع شده وروز به روز بر تعدا دکشاورزان متقاضی بیولوژیک افزوده میشود

 

                   

                     كفشدوزك هفت نقطه اي                              زنبور تريكو گراما

روشهای مبارزه بیولوژیک: مبارزه بیولوژیک  یعنی استفاده از دشمنان طبیعی (عوامل بیولوژیک )برای کاهش جمعیت یک افت که شامل چند گروه اند ومهمترین آنها عبارتند از : 1- میکرو ارگانیسمها شامل ویروس ،باکتری وقارچ بوده که باعث آلودگی عامل خسارت زا شده واز این طریق آفت را ازبین می برند. 2- پرداتورها یا شکارگرها: این عوامل مستقیماًاز آفت تغذیه وآن را ازبین می برند مثل حشره مفید کفشدوزک که آفت شته را ازبین می برد. 3- پارازیت یا انگها: این عوامل بیولوژیک  با تخم گذاری روی بدن آفت از آن تغذیه وبدین طریق آفت از بین می رود ، مثل زنبور براکون که لارو کرم غوزه را ازبین می برد. 4- پاراز یتوئیدها: این دسته انگلها از طریق تخم گذاری روی تخم آفت آنها را ازبین میبرند مثل زنبور تریکو گراما که با تخم گذاری روی تخم کرم غوزه آنرا ازبین می برد.این حشرات مفید (زنبور براکون – زنبور تریکو گراما ) از طریق تکثیر در کارگاه پرورش حشرات مفید (انسکتاریوم )به کشاوزران عرضه وبدین ترتیب جمعیت آنان در طبیعت با رها سازی این زنبور ها زیاد میشود. 5- روش ژنتیکی: مثل تکنیک نر عقیمی که با رها سازی حشره عقیم وجفت گیری با حشره ماده جمعیت آفت کاهش می یابد . 6- استفاده از فرمون ها: استفاده از تله های فرمونی که نوعی ماده شیمیایی جلب کننده هستند ودر تعیین زمان خسارت آفت موثرند  فرمرنها شامل فرمون جنسی وفرمون تجمعی هستند که بوسیله فرمون جنسی ازطریق جلب حشرات نر وصید آنها جمعیت نیز کاهش می یابد  اجرای طرح مبارزه بیولوژیک  با آفات پنبه، سویا وذرت: در این طرح که باهدف کاهش مصرف سموم شیمیایی وبه منظور حمایت از حشرات مفید وافزایش جمعیت دشمنان طبیعی آفت صورت می گیرد ،در منطقه مغان در مزراع پنبه وسویا وذرت وبرای کنترل آفات کرم غوزه پنبه،کرم دانه خوار سویا وکرم ساقه خوار ذرت از دونوع ماده بیولوژیک  با عنوان زنبور تریکو گراما جهت پارازیت تخم آفت وزنبور براکون جهت پارازیت لارو آفت استفاده می شود .با سر کشی به مزارع پنبه ،سویا وذرت وبررسی آفت ونمونه برداری از جمعیت آفت وتعیین زمان مناسب رها سازی کار مبارزه با افات محصولات زراعی بارهاسازی حشره مفید در مزراع صورت می گیرد . البته جهت پیش آگاهی وتعیین زمان تخم ریزی پروانه آفت بااستفاده ازتله نوری وتله فرمونی نیزاقدام می شود. در ابتدا جهت پارازیت تخم آفت از زنبور تریکو گراما در یک یادو مرحله بسته به در صد تخم اقدام به رها سازی زنبور می گردد .بدین منظور از کارتهای تریکو گراما که روی هریک از آنها مقدار 2%گرم زنبور استفاده وبه فاصله هر10متر یک عدد کارت روی بوته پنیه یا سویا قرار می گیرد . بعد از قراردان کارتها به فاصله 24 تا 48 ساعت زنبورهای تریکو گرامادر مزرعه پخش می شود وبلافاصله شروع به پارازیت نمودن تخم آفت می کند وبدین ترتیب تخم آفت از بین می رود واز این طریق جمعیت آفت کاهش یافته وجمعیت زنبور تریکو گراما افزایش می یابد .زنبور براکون دومین ماده بیولوژیک  است که در مزراع پنبه ،سویا وذرت رها سازی می شوند؛                  از بين رفتن تخم توسط زنبور تريكوگراما                     نصب تريكوكارت در مزرعه   این زنبور نسبتاًقوی وفعال بوده  ،دارای قدرت پارازیت بالا میباشد .زنبور ماده برا کون لارو آفت راپیداکرده و پس از فلج یا کشتن آن اقدام به تخم ریزی روی لارو نموده وآن را ازبین می برد که بدین منظور از لیوانهایی که داخل هریک از آنها 200عدد زنبور براکون است وبرای هر هکتار  5عدد لیوان (1000عدد زنبور براکون ماده )استفاده میشودکه با ازبین بردن لارو آفت مانع خسارت محصول میشود .عملیات رها سازی زنبور تریکوگراما وبراکون در مزراع پنبه ،سویا وذرت در منطقه مغان بسته به جمعیت آفت وتعدادنسل های آفت بطور متوسط 3تا 4 بار در طول دوره رشد محصول صورت میگیرد.   مبارزه بیولوژیک  با آفات گامی موثر در کاهش مصرف سموم وحفظ محیط زیست می باشد . برای موفقیت درمبارزه بیولوژیک با آفات گیاهی با کارشناسان کشاورزی مشورت کنید  

تهیه وتنظیم از: سلیمان اصغری کارشناس ارشد ترویج وآموزش کشاورزی
 
زیر نظر شورای نویسندگان مدیریت ترویج

 
+ نوشته شده در  یکشنبه چهاردهم آذر 1389ساعت 11:52  توسط فرید  |