جزوه حاضر حتما دارای کم وکاستی هائیست از شما عزیزان خواننده  خواهشمند است من رادر  تکمیل مطالب یاری فرمائید

مطالب خود رامی توانید  به  ادرس www.alitom@yahoo.com  ویادر  قسمت نظرات وبلاگ شخصی  ام  به  ادرسwww.faridbag.blogfa.com     ارسال نمائید.

                                                                                                                   باتشکر:

• حتي الامكان آبياري در ساعت اوليه صبح يا هنگام غروب آفتاب انجام گيرد. 
• استفاده از كودهاي شيميايي مناسب مثل پتاسيم جهت افزايش مقاومت گياه به خشكي و كم آبي 
• عدم مصرف كودهاي تسريع كننده رشد و بالا برنده توقع مصرف آب مثل كودهاي ازته 
• تنك كردن ميوه ها (تا حذف كامل ميوه ها مخصوصا سيب درختي) چون در شرايط بحراني حفظ درخت مهمتر از استفاده از ميوه مي باشد.(محلول پاشي باسم سوين به نسبت 6 درهزار موقعي كه ميوه ها فندقي باشند ) 
• تغيير در سيستم آبياري از غرقابي به تشتكي 
• الزام درانجام عمليات مبارزه با علفهاي هرز
• پخش كودهاي کمپوست آلي درقسمت آبگير درخت ومخلوط كردن آن باخاك تا سطح ريشه ها 
• استفاده از مالچ (كاه وكلش، پلاستيك و...) در سطح باغ 
• به باغداران توصيه شود از هم اكنون در هر دور آبياري يك روز آبياري را با تأخير انجام دهند تا در اوج بحران، ريشه درختان به كم آبي و دور طولاني آبياري عادت كرده باشد. (مثلاً دور آبياري اول 10 روز، دوره بعدي 11 روز، دوره بعدي 12 روز) 
• انجام شخم سطحي پس از هر آبياري جهت از بين بردن لوله هاي موئينه(سله شكني) و كاهش تبخير از سطح زمين 
• انتقال آب از داخل لوله هاي پلاستيكي يكساله به جاي جوي خاكي و كانال سيماني و حتي الامكان استفاده از پلاستيك در كف جويهاي آب
• پخش كردن كود آلي پوسيده كم ازت درمحل آبگير درختان ومخلوط كردن آن تا عمق ريشه 
• درباغات بزرگ با توجه به ميزان آب دردسترس مقداري ازسطح باغ (درختان مسن وكم بارده، آفت زده ، بيمار)را حذف وآب دردسترس رابه درختان بارده جوان تخصيص دهند. 

· در گياهان دارويي: استفاده از ارقام پاييزه به جاي ارقام تابستانه در الگوي كشت مثل زيره سبز

• استفاده از مواد جاذب الرطوبه درسطح آبگير درختان(پرليت و سوپر جاذب )
• باغاتي كه فاقد استخر ذخيره آب مي باشند سريعاً با حداقل امكانات موجود نظير احداث استخر خاكي با پوشش پلاستيك اقدام به احداث استخر نمايند تا در صورت كاهش حجم آب چاهها بتوانند آب را ذخيره نمايند. 
• در صورت امكان باآبياري قطره اي ،آبياري انجام گيرد. 
• هرس درختان: 1- هرس سبزدر فصل گرم سال ( تير و مرداد ) سربرداري وكوتاه كردن شاخه هاي طويل به منظور كاهش سطح سبز درخت 2- هرس خواب(خشك) حذف شاخه هاي آلوده ، مزاحم و اضافي بصورتيكه حذف كامل شاخه انجام گردد تا موجب تحريك و رشد جوانه هاي خفته نگردد. 

.        رعايت الگوي كشت مناسب هر منطقه منطبق با آب قابل دسترس

2.       عدم توسعه كشت بدون حصول اطمينان كامل از امكان آبياري(كنترل سطح)

3.      استفاده از ارقام مقاوم به خشكي بنابر توصيه مراكز تحقيقاتي

4.      استفاده از ارقام با دوره رويش كوتاهتر(ارقام زودرس و ميان رس)

5.      افزايش راندمان آبياري با استفاده از سيستم هاي آبياري تحت فشار در مزرعه

6.       ايجاد استخرهاي ذخيره آب

7.   رعايت دقت در تغذيه و كوددهي به محصولات زراعي متناسب با آب قابل دسترس

8.      كنترل علف هاي هرز

9.       رعايت تراكم صحيح

10.     رعايت طول و عرض (ابعاد كرتها)و طول جويها جهت عبور آب متناسب با ميزان آب موجود در مزرعه

11.     اقدام به موقع در خصوص بيمه محصول به منظور اطمينان از جبران درصدي از خسارت احتمالي

- در سالهای خشکسا لی بیمه صندوق محصولات کشاورزی مطمئن ترین عامل در جهت کمک به کشاورزان – دامداران وزنبورداران می باشد. هر چه سریعتر نسبت به بیمه نمودن محصولات خود اقدام نمائید

2-   در مراتع فقیر دام در پی تامین نیاز غذایی تکاپوی زیادی می نماید که باعث تحلیل انرژی ومزید مشکلات خشکسالی می گردد کمک تغذیه حتی در حد کاه در محل علف چرا مشکلات را کاهش می دهد.

3-  با بالا بردن ارزش غذایی انواع کاه وکلش و سایر بفایای کشاورزی از طریق روشهای غنی سازی کاه با اوره و سیلاژ نسبت به تغذیه دام در مراتع خشکسالی اقدام نمائید.

4-با توجه به کاهش مواد مغذی علوفه ها در مواقع خشکسالی ضروری است نسبت به استفاده از انواع مکملهای غذایی با مشاوره کارشناسان در جیره غذایی دام استفاده شود.

5-   با استفاده مطلوب و بهینه از منابع علوفه ای موجود ضروری است دامداران نسبت به حفظ کیفیت علوفه از طریق ذخیره سازی و نحوه نگهداری و جلو گیری از کاهش کیفیت و همچنین استفاده از افزودینهای لازم به انواع علوفه اقدام به موقع را انجام دهند.

6-   با توجه به کمبود بارندگی در سراسر کشورزنبورداران باید در صحراگردی وکوچ به مناطق مختلف بسیار محطاطانه عمل کنند.

7-   جلو گیری از کوچ های بیهوده کمک به افزایش درامد زنبورداران است.

8-   برای مبارزه با خشکسالی از نگهداری کلنی های ضعیف بپرهیزیم.

9-   کلنی هایی که در سالهای خشک بهترین مقاوت و بالاترین تولید را دارند بیشترین شایستگی نگهداری در مناطق خشک را دارند.

10-  کوچ کردن در کنار مزارع کشاورزی مناطقی که وابسته به ابهای سطحی هستند با موفقیت همراه نیست.

11-  انتقال اب شرب دام به محل علف چرا باعث صرفه جویی در مقدار اب و جلوگیری از تشنگی مفرط و کاهش بیماری های متابولیکی و تلفات دام می گردد.

12- از تغذیه دامها با مواد غذایی کپک زده و الوده علی الخصوص نان خشک کپک زده جدا" خودداری شود چون علاوه بر ایجاد بیماری و مسمومیت در دام عوارض متعددی نیز جهت انسان ایجاد میکند.

13- با توجه به افزایش قیمت نهاده ها با مشورت کارشناسان امور دام مستقر در مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان ها از مواد جایگزین استفاده و نظرات فنی کارشناسان ملحوظ گردد.

14-  تدابیر لازم جهت به حداقل رسانیدن تلفات خوراک در حین حمل و نقل و نیز در اخورها بعمل اید.

15- با نصب شناور در کلیه ابشخورهای دامداری واستفاده ازسیستمهای جدید خشک کن کود وبرگشت اب درسیستم شستشوی واحد می توانید در مصرف اب صرفه جوی کنید.

16- بهترین راه مقابله با خشکسالی افزایش بهره وری است .بهره وری یعنی حداکثر استفاده از عوامل تولید که در اختیار شماست مخصوصا" اب

17- یکی از راههای مقابله با بحران خشکسالی جلوگیری از پرت (تلفات) نهاده های دامی در واحد دامداری وصرفه جویی در مصرف میباشد.

18- صرفه جویی اب به معنی کم مصرف کردن نیست بلکه به مقدار لازم مصرف کردن است .پس برای کاهش اثرات منفی خشکسالی در مصرف اب در واحدهای دامداری صرفه جویی کنید.

نظر به شرايط نامناسب اقليمي و كاهش ميزان بارندگي در سال زراعي جاري كه منجر به كاهش منابع آبي سطحي و زير زميني استان شده است رعايت نكات ذيل جهت به حداقل رساندن خسارت ناشي از خشكسالي الزامي مي باشد.

1 – پيرامون محصولات پاييزه (گندم و جو) توصيه مي شود:

الف – حفظ و نگهداري مزارع بذري در اولويت قرار گيرد.

ب – متناسب با آب قابل دسترس نسبت به نگهداي مزارع گندم و جو اقدام گردد.

ج – در مزارعي كه آب كافي در دسترس مي باشد نسبت به مبارزه با علفهاي هرز و آفات خصوصاً سن گندم اقدام گردد.

د – نسبت به چراي مزارعي كه احتمال برداشت محصول وجود ندارد يا برداشت آن مقرون به صرفه نيست در اسرع وقت اقدام گردد. در غير اين صورت اين مزارع كانونهاي مناسبي براي تغذيه آفات و تكثير علفهاي هرز گشته كه علاوه بر هجوم آفات به مزارع همجواردر سال جاري، موجب افزايش خسارات در سال زراعي آتي ميشود.

2 – پيرامون كشت محصولات بهاره توصيه مي شود:

الف – تأمين آب براي محصولات علوفه اي چند ساله در اولويت قرار گيرد.

ب – قبل از كشت از تأمين آب مورد نياز محصول اطمينان حاصل نمايند.

د - از كشت محصولاتي با نياز آبي زياد همانند برنج، سبزي و صيفي و . . . خودداري نمايند.

ج – نظر به قيمت مناسب محصولات علوفه اي، نسبت به جايگزيني اين قبيل محصولات در تناوب زراعي به جاي محصولاتي با نياز آبي زياد اقدام گردد.

ح – سورگوم و ارزن علوفه اي از محصولاتي با نياز آبي كم و متحمل به خشكي مي باشند، لذا توصيه مي گردد كشت اين محصولات در اولويت قرار گيرد. ضمناً بذور مورد نياز اين محصولات تأمين شده است كشاورزان مي توانند براي كسب اطلاعات بيشتر، به مراكز ترويج و خدمات جهاد كشاورزي مراجعه نمايند.

د – سعي گردد از ارقام ميان رس و زودرس ذرت در كشت بهاره استفاده شود.

3 – به منظور به حداقل رساندن پرت آب در انهار سنتي نسبت به ايزوله نمودن انهار با پوشش پلاستيك اقدام گردد يا انتقال آب توسط لوله هاي پلي اتيلن صورت گيرد.

4 – مجدداً تأكيد بعمل مي آيد نسبت به بيمه نمودن محصولات بهاره خود قبل از اتمام فرصت زماني مقرر اقدام گردد.

- در سالهای خشکسا لی بیمه صندوق محصولات کشاورزی مطمئن ترین عامل در جهت کمک به کشاورزان – دامداران وزنبورداران می باشد. هر چه سریعتر نسبت به بیمه نمودن محصولات خود اقدام نمائید

2-   در مراتع فقیر دام در پی تامین نیاز غذایی تکاپوی زیادی می نماید که باعث تحلیل انرژی ومزید مشکلات خشکسالی می گردد کمک تغذیه حتی در حد کاه در محل علف چرا مشکلات را کاهش می دهد.

3-  با بالا بردن ارزش غذایی انواع کاه وکلش و سایر بفایای کشاورزی از طریق روشهای غنی سازی کاه با اوره و سیلاژ نسبت به تغذیه دام در مراتع خشکسالی اقدام نمائید.

4-با توجه به کاهش مواد مغذی علوفه ها در مواقع خشکسالی ضروری است نسبت به استفاده از انواع مکملهای غذایی با مشاوره کارشناسان در جیره غذایی دام استفاده شود.

5-   با استفاده مطلوب و بهینه از منابع علوفه ای موجود ضروری است دامداران نسبت به حفظ کیفیت علوفه از طریق ذخیره سازی و نحوه نگهداری و جلو گیری از کاهش کیفیت و همچنین استفاده از افزودینهای لازم به انواع علوفه اقدام به موقع را انجام دهند.

6-   با توجه به کمبود بارندگی در سراسر کشورزنبورداران باید در صحراگردی وکوچ به مناطق مختلف بسیار محطاطانه عمل کنند.

7-   جلو گیری از کوچ های بیهوده کمک به افزایش درامد زنبورداران است.

8-   برای مبارزه با خشکسالی از نگهداری کلنی های ضعیف بپرهیزیم.

9-   کلنی هایی که در سالهای خشک بهترین مقاوت و بالاترین تولید را دارند بیشترین شایستگی نگهداری در مناطق خشک را دارند.

10-  کوچ کردن در کنار مزارع کشاورزی مناطقی که وابسته به ابهای سطحی هستند با موفقیت همراه نیست.

11-  انتقال اب شرب دام به محل علف چرا باعث صرفه جویی در مقدار اب و جلوگیری از تشنگی مفرط و کاهش بیماری های متابولیکی و تلفات دام می گردد.

12- از تغذیه دامها با مواد غذایی کپک زده و الوده علی الخصوص نان خشک کپک زده جدا" خودداری شود چون علاوه بر ایجاد بیماری و مسمومیت در دام عوارض متعددی نیز جهت انسان ایجاد میکند.

13- با توجه به افزایش قیمت نهاده ها با مشورت کارشناسان امور دام مستقر در مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان ها از مواد جایگزین استفاده و نظرات فنی کارشناسان ملحوظ گردد.

14-  تدابیر لازم جهت به حداقل رسانیدن تلفات خوراک در حین حمل و نقل و نیز در اخورها بعمل اید.

15- با نصب شناور در کلیه ابشخورهای دامداری واستفاده ازسیستمهای جدید خشک کن کود وبرگشت اب درسیستم شستشوی واحد می توانید در مصرف اب صرفه جوی کنید.

16- بهترین راه مقابله با خشکسالی افزایش بهره وری است .بهره وری یعنی حداکثر استفاده از عوامل تولید که در اختیار شماست مخصوصا" اب

17- یکی از راههای مقابله با بحران خشکسالی جلوگیری از پرت (تلفات) نهاده های دامی در واحد دامداری وصرفه جویی در مصرف میباشد.

18- صرفه جویی اب به معنی کم مصرف کردن نیست بلکه به مقدار لازم مصرف کردن است .پس برای کاهش اثرات منفی خشکسالی در مصرف اب در واحدهای دامداری صرفه جویی کنید.

تا كنون تعاريف بسيار زيادي از خشكسالي شده است اما هر كدام از اين تعاريف ديدگاه خاصي را مد نظر داشته اند به هر حال عدم وجود يك تعريف جامع ودقيق از خشكسالي ومتفاوت بودن معني آن از ديدگاههاي مختلف مانع از درك مفهوم خشكسالي شده است .حال از آنجائيكه خشكسالي بركليه جنبه هاي زندگي وبخشهاي مختلف جامعه خصوصاً تغييرمحيط طبيعي تأثير مستقيم وغيرمستقيمي دارد عدم درك مفهوم آن موجب ترديد وركود در بخشهاي مختلف اقتصادي ،مديريتي وسياستگزاري ميشود.

از بين تعاريف خشكسالي تعريفي كه مقبول تر ومنطقي تر نيز مي باشد عبارت است از اينكه خشكسالي را مي توان معلول يك دوره شرايط خشك غيرعادي دانست كه به اندازه كافي دوام داشته باشد تا عدم تعادل در وضعيت هيدرولوژي يك ناحيه ايجاد شود.

در دهه هاي اخير در بين حوادث طبيعي كه جمعيت هاي انساني را تحت تأثير قرار داده اند تعداد فراواني پديده خشكسالي از نظر درجه شدت ،طول مدت ،مجموع فضاي تحت پوشش ،تلفات جاني ،خسارات اقتصادي واثرات اجتماعي دراز مدت در جامعه ، بيشتر از ساير بلاياي طبيعي بوده است .همچنين تمايز اين پديده با ساير بلاياي طبيعي در اين است كه برخلاف ساير بلايا اين پديده بتدريج ودر يك دوره زماني نسبتاً طولاني عمل كرده واثرات آن ممكن است پس از چند سال وبا تأخير بيشتري نسبت به ساير حوادث طبيعي ظاهر شود بنابراين چون تعيين دقيق زمان شروع آن كار مشكلي است تا حدودي آنرا يك پديده و بليه خزنده مي دانند از سويي چون خشكسالي برخلاف ساير بلاياي طبيعي كمتر منجر به خسارات ساختاري مي شود ،كمك رساني در هنگام وقوع اين پديده در مقايسه با ساير پديده ها مثل سيل پيچيده تر و مشكل تر مي باشد.